Moest ze zelfmoord plegen?


Publicatie datum:

Praktijkvoorbeeld van een ouder echtpaar dat geen hulp meer krijgt bij financiële problemen. Hoe moeten zij verder?

Gesponsorde koppelingen

In mijn eerdere bijdrage beloofde ik een in mijn ogen schrijnend voorbeeld te geven van hoe financiële problemen iemand geestelijk kapot kunnen maken en hoe weinig hulp er voor zo iemand is. Terwijl er misschien toch een oplossing denkbaar is.

Gesponsorde koppelingen

Ze is inmiddels 66 en ruim 47 jaar getrouwd. Haar man is 70 en nog altijd proberend geld te verdienen. Vooral voor haar omdat zij geestelijk niet meer is opgewassen tegen de gevolgen van de in 2008/2009 uitgebroken crisis. Die hen keihard raakte omdat hij toen - als kostwinner - zonder inkomsten kwam te zitten. Een schrijnend verhaal waarvan er waarschijnlijk honderden, zo niet duizenden zijn. Maar die worden niet verteld, want de betrokkenen houden uit schaamte (vooral voor hun eigen familie) de kaken stijf op elkaar. Ik heb besloten het verhaal wél te vertellen, al houd ik de hoofdpersonen anoniem. Om hen te beschermen tegen nog verdergaande 'aanvallen' vanuit de maatschappij.

Ze hebben namelijk heel wat aanvallen te verduren gehad. En die hebben haar geestelijke weerstandsvermoge gebroken. Ze is, zoals je dat wel eens hoort noemen, geknakt. Ze is bang. Voor ieder woordje met een negatieve lading. Voor de deurbel. Voor een auto die voor de deur stopt. Al jaren. En het wordt alleen maar erger.

Het begon er eigenlijk mee dat hun huwelijk kinderloos bleef, ondanks jarenlang bezoek aan een universiteitskliniek. Zij verplaatste haar gevoelens naar pas geboren neefjes en nichtjes. Die haar tegenwoordig - ze zijn inmiddels dertigers - niet meer zo behandelen als vroeger. Wat haar extra pijn doet.

Hij merkte die pijn na het vernemen van de eindconclusie van de artsen. Voor hem een groeiend besef dat hij een aanvullende taak had: zijn echtgenote bijstaan in haar zoeken naar het op een andere manier invullen van haar levenstaak. Want wil niet iedere vrouw moeder worden? Het werd haar niet gegund. Dus nam hij zich voor alles te doen wat in zijn vermogen lag om haar toch dat geluksgevoel te geven waar zij op hoopte en van droomde.

Het begon met andere (betere) huisvesting. Hij slaagde er in om na tien jaar huwelijk hun kleine en verouderde gehuurde bovenwoning te verruilen voor een nieuw gebouwde koopwoning (eengezinswoning). Ondanks de aanvankelijke weigering van de hypotheekbank om hem het krediet te geven. Want zijn vrouw werkte niet buitenshuis in loondienst. Dus waarom zou je hen dan (ondanks zijn ambtenarenstatus) een aankoophypotheek geven? Dat zijn vrouw toen al kampte met psychische problemen hield hij voor de bank en voor de rest van de buitenwereld verborgen. Het ging niemand anders dan hen beiden iets aan, toch? En na het nodige soebatten en beloven toch echt wel de maandelijkse lasten te zullen voldoen (toegegeven, het was aan de top van zijn mogelijkheden), kreeg hij de hypotheek rond.

Later zou blijken dat zij zich helemaal niet gelukkig voelde in de nieuwe woning, die in een slaperige nieuwbouwwijk buiten haar vertrouwde omgeving stond en waar ze niemand kende. Ze hield het voor hem verborgen omdat ze wist hoezeer hij voor haar zijn best had gedaan. Maar ze besefte zelf dat dit niet de oplossing voor haar probleem was rond het 'ontbreken van het geluksgevoel'.

Vijf jaar later kwam er een geweldige dreun. Toen dwong een economische recessie (jaren 1982/1983) de overheid tot verlaging van de ambtenarensalarissen en de hypotheekbanken gingen over tot forse verhoging van hun rentetarieven. Een rentepercentage van 13 was opeens heel gewoon. Ook voor ons echtpaar kwam er een forse verhoging van hun hypotheeklasten doordat na vijf jaren de rentevoet werd aangepast. Zij gingen van 7 naar 9,5 procent en hadden daarmee toch nog een beetje geluk... Buren van hen werden met verdubbeling van hun rentelast geconfronteerd en moesten hun woning gedwongen verkopen. Er kwamen relatief veel echtscheidingen voor in hun wijk. Maar zij hielden zich op de been met de gedachte dat dit vooral om jonge(re) mensen ging. Die konden hun dreun nog opvangen en verwerken door hun veerkracht en jeugd. Zijzelf waren inmiddels op weg naar de veertig levensjaren en konden de klap veel minder goed opvangen. Maar zoals gezegd, ze hadden 'een beetje geluk' en ondanks een koopkrachtverlies van zo'n tien procent slaagde hij er in de woning te behouden. Door bij te verdienen en met dat geld de hogere hypotheeklast te betalen. Maar met als keerzijde een overkoopbaar huis, waardoor ze gedwongen werden daar te blijven wonen. Gedwongen? Ja, want inmiddels had hij ontdekt dat zij op de dagen dat hij naar zijn werk was, huilend thuis zat vanwege de eenzaamheid en haar (toen al) bestaande depressieve gevoelens.

Het duurde jaren voordat er verbetering kwam in hun situatie. Zijn bijverdiensten begonnen vruchten af te werpen. Zelfs zodanig dat hij haar durfde beloven een andere woning te zoeken. Terug naar haar vertrouwde woonomgeving van 20 jaar geleden. En bovendien naar een appartement, liefst op een hogere etage. Want daar voelde ze zich veilig. Veiliger dan in een eengezinswoning 'aan de straat'. Ze vonden een nieuwbouw appartement, maar waarvoor hij (opnieuw) in eerste instantie geen hypotheek kon krijgen. Want hij was inmiddels - ook weer gedwongen - zelfstandig ondernemer geworden. Eigenlijk was dat een nieuwe dreun.

Die dreun kwam begin jaren negentig toen hij in een arbeidsconflict op zijn werk verzeild raakte. Niet met zijn chefs of met degenen voor wie hij werkte, maar met zijn collega's. Die vonden namelijk dat hij 'te populair' werd in het bedrijf, waardoor zij zich door zijn optreden overschaduwd voelden. Hij had een adviserende functie gekregen en deed dat zo goed dat ook andere (afdelings)chefs aan zijn collega's om zijn manier van werken vroegen. Maar de collega's weigerden dat en gingen hem pesten. Zodanig dat hij ziek werd en na een tijdje min of meer gedwongen met ontslag ging. Daar stond tegenover dat zijn bijverdienste bleek te kunnen uitgroeien tot een volwaardige werkkring en daardoor besloot hij op zijn 49e de koers te verleggen. Hij ging voor zichzelf beginnen als adviseur en publicist. 

Aanvankelijk lachte het geluk hen toe. Een nieuw huis, een goed lopend eenmans bedrijf met beloften voor de toekomst. Het zou echter niet lang duren. Na een aantal jaren kwam de klad in zijn branche en liepen de verdiensten terug. Bij zijn vrouw kwamen de op de achtergrond geraakte angstgevoelens weer volop boven. Het werd voor hen een moeizame tijd, waarin geldelijke verliezen slechts af en toe werden gecompenseerd met goede inkomsten. De voortdurende onbalans in hun inkomen was hem een bron van zorg. Hij hield het voor haar zoveel als hij kon, verborgen. Maar in de herfst van 2008 - toen de zogeheten bankencrisis uitbarstte - kon hij de slechte situatie niet meer verborgen houden.

Desondanks probeerde hij de problemen een beetje te verdoezelen. Zei dat ze eerder dit soort tegenvallers hadden meegemaakt en dat ze er toen doorheen gekomen waren. Dat zouden ze nu weer doen, zo beloofde hij. Maar het lukte niet. Hij raakte in 2009 vanaf de eerste week bijna alle opdrachten en opdrachtgevers kwijt. Kon daardoor de hypotheeklasten, de energielasten en de zorgverzekeringspremie niet meer betalen.

In de zomer van 2009 kreeg zijn vrouw - hij was buiten de stad om te proberen een opdracht binnen te halen - een aangetekende brief. Van een notariskantoor. Die hen sommeerde in opdracht van de hypotheekbank binnen twee weken de woning leeg op te leveren. Want die zou worden geveild omdat er een onoverkomelijke hypotheekachterstand was ontstaan. Haar wereld stortte ineen.

Bij zijn thuiskomst die dag trof hij haar in tranen aan. Ze vertelde hem dat haar vertrouwen in hem en in de goede afloop van hun huwelijk helemaal was verdwenen. Ze zag het allemaal niet meer zitten en wilde dat hij haar hielp een einde aan haar leven te maken. "Je hebt anderen ook altijd geholpen uit de problemen te komen", huilde ze: "doe nou eens een keer iets voor mij".

Uiteraard vlogen er allerlei gedachten door hem heen. Alsof hij nooit iets voor haar had gedaan? Of hij zich nooit een slag in de rondte had gewerkt om haar (hen beiden) uit de problemen te halen? Moest hij haar nu helpen door een einde aan haar bestaan te maken? Ja, aan de ellende van hun bestaan wilde hij graag helpen een einde te maken. Hij wist alleen niet meer hoe. Hij was al struikelend in zijn 65e levensjaar gekomen. Met bijna geen inkomen meer. Met uitzicht op een pensioen aan het eind van het jaar. Maar ook dat pensioen zou hem niet kunnen helpen. Hij had alleen nog maar schulden. Krediet gaven banken niet meer. Al helemaal niet aan kleine zelfstandigen met een kwijnend bestaan, met een bedrijf dat bijna niks opleverde. En hij had een volkomen overspannen vrouw van 61 jaar. Die een einde aan haar leven wilde maken. Moest dat gaan gebeuren?

 


Foobie gebruiker janvandenes

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 7
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie financieel

WOZ Waarde Bezwaar

Begin volgend jaar valt de WOZ-beschikking van uw huis weer in uw bus . Hierin vermeldt uw gemeente de waarde van de onroerende zaak.

Handige tips om op je geld te bezuinigen

Tips om op je geld te bezuinigen.

Kostprijs van een product berekenen

Dit artikel legt in stappen uit hoe je de verkoopprijs van een product moet berekenen.

Investeren in Goud

Investeren in goud is voor veel mensen interessant. Maar hoe werkt het nu eigenlijk precies, lees er hier meer over.

De kosten van transport

Benieuwd naar wat transport nu eigenlijk de maatschappij kost? Lees het hier!