Cancer Genomics: De genen van kanker


Publicatie datum:

Nieuwe ontwikkelingen van Cancer Genomics en de gevolgen daarvan.

Gesponsorde koppelingen

De belangrijkste wetenschappelijke ontwikkeling in Cancer Genomics is de ontdekking dat kanker niet één soort ziekte is. Kanker kan op verschillende plekken in het lichaam voorkomen, maar ook tussen bijvoorbeeld borsttumoren kunnen veel verschillen zitten. Deze verschillen zitten in de genetische achtergrond van de tumoren. Het soort tumor dat ontstaat, is afhankelijk van welke genen er op welke plek in het lichaam gemuteerd zijn. Bovendien zijn het niet altijd de coderende delen van het DNA die gemuteerd zijn; er kunnen ook veranderingen opgetreden zijn in niet coderende stukken DNA, zoals regulerende delen van het DNA. Verder is tegenwoordig bekend dat de meeste ziektes niet veroorzaakt worden door één mutatie, bijvoorbeeld bij sikkelcel anemie en taaislijmziekte, maar door meerdere mutaties die tegelijk optreden. Dit laatste is dus het geval bij kanker.

Al deze ontdekkingen zouden er niet geweest zijn zonder de ontwikkeling van nieuwe technieken die van pas komen bij genomics. Er wordt niet meer gekeken naar één of een paar genen tegelijk, maar naar het hele genoom. Met bijvoorbeeld microarrays kan naar genactiviteit van veel genen tegelijk gekeken worden. Al deze data worden verzameld, opgeslagen en in databanken gestopt. Hierdoor kunnen niet alleen individuen, maar ook hele bevolkingsgroepen vergeleken worden in onderzoek.

Er zijn de afgelopen jaren ontzettend veel genen ontdekt die gemuteerd kunnen zijn bij kanker. Deze ontdekkingen dragen bij aan de diagnose en behandeling van de ziekte. Door te onderzoeken wat er precies mis is in een tumor, kan de behandeling aan de patiënt aangepast worden. De huidige therapieën, zoals bestraling en chemotherapie, hebben namelijk veel bijwerkingen omdat ze nogal aspecifiek zijn. Door middel van ‘personalized medicine' (op de patiënt toegespitste therapie) werkt een medicijn effectiever en heeft de patiënt minder last van bijwerkingen. De nieuwste specifieke therapie ontwikkeld op het gebied van Cancer Genomics is Herceptin. In borsttumoren waarin het Her2 gen gemuteerd is komt de Her2 receptor in overmaat voor op het celmembraan. Hierdoor krijgen deze cellen te veel signaal om te delen, met een tumor tot gevolg. De stof Herceptin interfereert met de gemuteerde Her2 receptor, waardoor de tumorcellen ongevoelig worden voor groeisignalen. Bovendien herkent het immuunsysteem Herceptin, waardoor alle cellen waaraan Herceptin gebonden is opgeruimd worden door het lichaam. Helaas werkt deze therapie maar bij 20-30% van de patiënten, omdat alleen deze groep de specifieke Her2 mutatie bezit.

Men verwacht dat er in de toekomst op het gebied van personalized medicine veel vooruitgang geboekt wordt. Op dit moment is maar een klein deel van de genen die na mutatie tot de ontwikkeling van een tumor kunnen leiden bekend, en voor de meeste mutaties is nu nog geen geschikte therapie gevonden.

Voorkomen is beter dan genezen, daarom wordt de bevolking gescreend. Zo wordt in Nederland van alle vrouwen tussen de 30 en de 60 een uitstrijkje genomen om baarmoederhalskanker in een vroeg stadium op te sporen. Hierdoor worden de kansen op succesvolle bestrijding groter.

Naast mutaties die een ziekte veroorzaken kunnen er mutaties optreden die niet direct een ziekte tot gevolg hebben, maar waardoor de kans op ziekte wel verhoogd wordt. Deze mutaties kunnen spontaan optreden, maar ook erfelijk zijn. Een voorbeeld van zo'n erfelijke mutatie is de ziekte van Huntington, waarbij de kans dat een kind de ziekte van een ouder erft ontzettend groot is. Er bestaan ook erfelijke mutaties die leiden tot tumoren. Een voorbeeld hiervan zijn mutaties in het BRCA1- en BRCA2-gen, die de kans op het ontwikkelen van borstkanker aanzienlijk verhogen. Als bekend is dat een mutatie in deze genen voorkomt in de familie kan een genetische test uitgevoerd worden om erachter te komen of de mutatie is doorgegeven aan het nageslacht. Vrouwen die weten dat ze de mutatie dragen kunnen preventief hun borsten en eierstokken te laten verwijderen. Met Cancer Genomics kan de ziekte dus niet alleen beter behandeld, maar ook voorkomen worden.

Hieraan zitten echter niet alleen maar voordelen. Een borstamputatie is namelijk niet niks; de drager van een BRCA mutatie moet na een positieve uitslag een verschrikkelijke keuze maken.

Tegenwoordig worden genetische testen niet alleen maar uitgevoerd bij mogelijke dragers van erfelijke ziekten, je kunt nu ook al zelf beslissen om online je DNA laten testen op allerlei mogelijke mutaties die tot verschillende ziekten zouden kunnen leiden. Je stuurt wat DNA van jezelf op en als de uitslag bekend is kun je ongeveer zien hoe veel kans je hebt op het ontwikkelen van welke ziektes. Dit klinkt leuk, maar wat moet je met die informatie? Voor sommige ziekten is nog helemaal geen behandeling mogelijk. Heeft het dan wel zin om te weten dat je over 10 jaar dement zal worden? Zo precies is zo'n uitslag niet eens. Hij is moeilijk interpreteerbaar dus het is nog maar de vraag hoe veel een DNA test nou daadwerkelijk zegt over de risico's die iemand loopt.

Naast deze persoonlijke vraagstukken brengt genomics ook maatschappelijke vraagstukken met zich mee. Is het een goed idee om alle burgers op een bepaald moment in hun leven DNA af te laten staan aan de regering? En wie mogen er dan bij de informatie uit deze databanken? In hoeverre mogen verzekeringsmaatschappijen inzage hebben in dit soort gegevens?

Naast screening op ziekten bij volwassenen kan ook gekeken worden naar eventuele afwijkingen van het ongeboren kind. Als er een mutatie wordt gevonden die 100% kans geeft op de ontwikkeling van een ziekte, kan besloten worden om tot abortus over te gaan. Maar wat te doen als de vrucht een mutatie heeft die 90% kans geeft op ziekte? Mogen ouders dan ook besluiten om het kind niet geboren te laten worden? En hoe ver gaan we in de balans tussen het voorkomen van leed en natuurlijkheid? Kunnen ouders in de toekomst hun kind blond met blauwe ogen bestellen? Gaat de mens haar eigen evolutie bepalen?

Om al deze ingewikkelde vraagstukken is het belangrijk dat de maatschappij goed ingelicht wordt over de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van Cancer Genomics. Er is duidelijke regelgeving nodig vanuit de overheid.


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 1
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie gezondheid

Tonsil stones

Uitleg over tonsilstones en wat je eraan kunt doen

Sauna en sport

Een uitleg over de voordelen van de sauna voor sporters zowel als sedentairen. Evenals een overzicht voor het juiste gebruik van de sauna.

In 3 stappen op weg naar een slank figuur!

Afvallen is heeft alles te maken met overtuiging en doorzettingsvermogen. Lees hier 3 stappen die je op weg zullen helpen naar een gezond gewicht

Rugklachten

Hoe ontstaan lage rugklachten? En, hoe kom je er vanaf?

De ziekte van Meniere

De ziekte van Meniere is een evenwichtstoornis die wordt genoemd naar de Franse dokter Prosper Meniere, die de ziekte in 1861 voor het eerst ontdekte. Hij noemde de ziekte een afwijking in het binnen oor (meer bepaald het evenwichtsorgaan).

Is suiker verboden bij een dieet?

Uit onderzoek blijkt dat je zelfs bij het gebruik van suiker ook kan afvallen.

Wat is PDS en wat kan je er aan doen?

Wat is pds (prikkelbare darm syndroom) en wat kun je er aan doen?

Gezondheidszorg in Nederland

Een samenvatting van de gezondheidszorg in Nederland

Overgewicht/obestitas bij kinderen: oorzaken en gevolgen (1)

We kunnen het niet ontkennen dat meer en meer van onze kinderen te kampen heeft of krijgt met overgewicht. Wat zijn de oorzaken en de gevolgen ervan?

Gehoorschade

De impact van luide muziek op onze oren.

Alcoholverslaving - Hoe weet je of je verslaafd bent?

Alcohol kan een probleem worden voor sommigen. Lees meer over alcoholverslaving en kom te weten of jij misschien uit moet kijken.

Nachtlenzen

Uitleg over wat een nachtlens doet, de kosten en mijn ervaring

Koolhydraatarm eten, op een natuurlijke manier afvallen en op gewicht blijven XI

Metabolisch voordeel

Wat moet je weten over de overgang?

Verschijnselen van de overgang, tips om er mee om te gaan.

dromen verklaard; vreemdgaan

Wat betekent het als jij droomt dat jij (of misschien wel je partner) vreemd gaat?

Bukken en tillen: zo doe je het goed!

Het lijkt zo makkelijk, maar bukken is een kunst om goed te doen. En meestal weet je pas als je het fout doet als het inmiddels te laat is en je door je rug heengegaan bent.....

Aloë Vera fit gezond gebit

Andere vorm van gebitsverzorging

Dromen verklaard; spin

Wat betekend het als jij droomt over spinnen?

Hoe werkt zonnebrandcreme?

Het mechanisme van zonnebrandcreme

Dyslexie

Wat is dyslexie? Hoe herken in het? Wat kan ik er aan doen?

Vitamine B2: Riboflavine

Informatief artikel ober Riboflavine (vitamine B2).

Leven met een ingezakte ruggenwervel

Een ingezakte ruggenwervel is een behoorlijk probleem, lees hier meer.

Probeert u deze alternatieve geneeswijzen voor potentieproblemen eens

Meteen naar medicijnen grijpen als u een probleem heeft met uw potentie is zeker af te raden, probeer de alterantieve oplossingen die wij hier aanbieden.

Overweegt u Chiropractie?

Informatief artikel over Chiropractie

Lipoedeem in de benen

informatie over lipoedeem in de benen