COPD: De ziekte uitgelicht.


Publicatie datum:

Pathogenese, epidemiologie, prognose, klinische beeld, complicaties en therapie van COPD op een rijtje.

Gesponsorde koppelingen

COPD: De ziekte uitgelicht.

COPD betekent 'Chronic Obstructive Pulmonary Disease', in het Nederlands is dit chronisch obstructieve longziekten. COPD is dus een chronische longziekte waarbij men moeite heeft met ademhalen. Er is een blijvende obstructie in de longen. Dit komt omdat de longen ontstoken en/of beschadigd zijn. COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis, het emfyseem en perifere luchtwegaandoeningen.

Populatie en epidemiologie

COPD komt zeer vaak voor. De prevalentie van COPD in Nederland is 20 op de 1000, dit zijn ongeveer 320.000 COPD-patiënten. De incidentie van COPD is 2 per 1000 per jaar in Nederland. COPD manifesteert zich vooral bij mensen die ouder zijn dan 40 jaar. De ziekte komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen. COPD komt veertien maal vaker voor bij ongeschoolde arbeiders dan bij de hoger opgeleide beroepsbevolking. Er zijn bepaalde risicoverhogende factoren om deze aandoening te krijgen. één van de belangrijkste risico's is roken, 80% - 90% van de gevallen van COPD wordt hierdoor veroorzaakt. Er is nog niet bekend waarom sommige mensen na jaren roken wel COPD krijgen en andere mensen niet. Waarschijnlijk komt dit door verschillen in erfelijke aanleg. Bij epidemiologisch onderzoek is ook verband gevonden tussen het ontstaan van COPD met blootstelling aan anorganische en organische (bijvoorbeeld koolstof) stoffen.

Pathogenese en etiologie

De pathogenese van COPD is een complex verhaal en is nog niet echt duidelijk. Zoals al eerder vermeld is, is roken een belangrijke oorzaak voor COPD. Overige oorzaken kunnen zijn luchtverontreiniging, respiratoire infecties, allergieën en bronchiale hyperresponsiviteit. Leeftijd en geslacht spelen ook een rol. Zowel de incidentie als de prevalentie stijgt met toenemende leeftijd en is hoger bij mannen dan bij vrouwen. Deze beide factoren hangen samen met het rookgedrag. Bij COPD is er vaak sprake van exacerbaties. Als hier sprake van is zijn de symptomen van de patiënt verergerd. De klachten zijn acuut toegenomen en verdienen aanpassing van medicatie.
COPD is een ziekte die langzaam voortschrijdt. De kortademigheid neemt steeds meer toe, uiteindelijk is men zelfs in rust kortademig. Veel mensen gaan dan inspanning vermijden waardoor de ziekte verergert. De conditie vermindert namelijk, waardoor men weer meer last heeft van kortademigheid. De kwaliteit van leven gaat dan achteruit. De patiënten hebben steeds meer medicatie nodig en uiteindelijk kan een ziekenhuisopname volgen.

De diagnose van COPD wordt gesteld door middel van longfunctietesten, waaronder spirometrie. De spirometrietest meet het volume van ingeademde of uitgeademde lucht als functie van tijd. Dit wordt uitgedrukt in FVC (Forced Vital Capacity) en FEV1 (Forced Expiratory Volume in one second). Daarnaast kan ook het zuurstofniveau in het bloed gemeten worden. Als eenmaal de diagnose is gesteld, worden verschillende fasen onderscheidden. Van de COPD-patiënten heeft ongeveer 80% licht of matig COPD. In tabel 1 zijn de verschillende fasen van COPD te zien volgens de GOLD-indeling.

GOLD-stadium           FEV/FVC-ratio           FEV (% van de voorspelde waarde)
I Licht                             < 0,7                      > 80

II Matig ernstig               < 0,7                      50-80

III Ernstig                         < 0,7                     30-50

IV Zeer ernstig                < 0,7                     < 30

Tabel 1: Ernststadia COPD volgens GOLD-criteria (bron: http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_richtlijnen/ k_nhgstandaarden/Samenvattingskaartje-NHGStandaard/M26_svk.htm)

Wat is de prognose van COPD?

Er bestaat geen genezing voor COPD en het is een geleidelijk progressieve ziekte. Door een juiste behandeling kan verdere beschadiging van de longen worden voorkomen. Ook kunnen de klachten verminderen en kan het optreden van complicaties afnemen. Desondanks is er sprake van een verminderde levensverwachting.

Wat is het klinische beeld van COPD?

Chronische bronchitis is een continue obstructie van de luchtwegen. Het wordt gekenmerkt door een chronische verhoogde slijmproductie en hoesten. 's Ochtends geeft de persoon slijmerig sputum op. Door infecties in de winter verergeren zijn klachten. Er vindt een toename plaats van wanddikte van de luchtwegen, dit komt door de ontstekingsreactie in de wand van de bronchus.
Bij emfyseem neemt de elasticiteit van het alveolaire weefsel af, hierdoor is er een abnormale permanente vergroting van de luchtruimten. Door deze vergroting is er een verminderde functionele capaciteit en hierdoor is er weinig ventilatie. De thorax is vatvormig, er is een hoge thoraxacale kyfose van de wervelkolom en het sternum is naar voren gebogen. Binnen het longemfyseem worden twee vormen onderscheiden. De eerste vorm is de ‘pink puffer', de patiënt heeft een primair longemfyseem, hij is erg mager en heeft zeer weinig slijmerig sputum. De tweede vorm is de ‘blue bloater', dit is de secundaire complicatie van chronische bronchitis. De patiënt heeft een opgeblazen uiterlijk en heeft veel purulent sputum.

Complicaties

De complicaties die bij COPD kunnen optreden verergeren het ziektebeeld. Veel voorkomende complicaties zijn luchtweginfecties. Een andere complicatie is bijwerkingen van medicijnen. Een complicatie die niet veel voorkomt is een cor pulmonale. Dit is een hartziekte die bestaat uit verwijding van de rechterharthelft door overbelasting. Door gebrek aan zuurstof is men dan niet meer in staat om normale lichamelijke inspanning te verrichten.

Therapie en hoe functioneren COPD-patiënten in het dagelijks leven?

Bij COPD is de behandeling in eerste instantie preventief, het is gericht op stoppen met roken, de leefomgeving ontdoen van allergenen/prikkels en vermindering van de obstructie in de longen. Als deze maatregelen niet voldoende zijn kan er medicamenteus worden behandeld. Er vindt luchtwegverwijding plaats door het toepassen van bronchodilatatoren, bijvoorbeeld anticholinergica. Naarmate de COPD verergert kan er worden overgegaan op andere medicatie, hierbij valt te denken aan inhalatiecorticosteroïden. Ook kan er antibiotica worden gegeven. Daarnaast kan er behandeld worden met fysiotherapie, denk hierbij aan longrevalidatie.

Voor het fysieke functioneren in het dagelijks leven heeft deze aandoening nare gevolgen. Sommige mensen hebben last van kortademigheid of een piepende ademhaling bij inspanning. In het begin treden deze klachten alleen op bij zware lichamelijke inspanning. Na verloop van tijd ontstaan ze ook bij niet zwaar lichamelijk werk zoals wandelen of eten. Mensen met COPD hebben 's ochtends en 's nachts meer last dan de rest van de dag.

 

 

Bronvermelding:

  • Astmafonds (2010) Heb ik COPD? Retrieved May 2010, from: http://www.astmafonds.nl/allesovercopd/content.jsp?objectid=2622
  • Beroepsziekten (2010) Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). Retrieved May 2010, from: http://www.beroepsziekten.nl/content/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd
  • Copacetic (2010) COPD. Retrieved May 2010, from: http://www.copacetic-study.eu/nederlands/over-copd
  • De langste adem (2007) COPD - website ter ondersteuning van de module COPD. Retrieved June 2010, from: http://www.delangsteadem.nl/index.php?site=inleiding&language=nl
  • Nationaal kompas (2010) Chronische obstructieve longziekten (COPD). Retrieved May 2010, from: http://www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte/ziekten-en-aandoeningen/ademhalingswegen/copd/beschrijving/
  • Spreekuurthuis: hét patiëntenplatform van Nederland (2010) COPD: Wat is COPD? Retrieved May 2010, from: http://www.spreekuurthuis.nl/themas/copd/informatie/wat_is_copd
  • The Linde Group (2005) Hoe wordt de diagnose COPD gesteld? Retrieved May 2010, from: http://www.linde-gastherapeutics.nl/international/web/lg/nl/likelglgtnlnopro.nsf/docbyalias/healthpro_clincond_copd_diagnosed
  • Vrijenhoek, J.H. (2005). . Hoofdstuk 10: Aandoeningen van luchtwegen en longen. Pathologie en geneeskunde voor fysiotherapie, bewegingstherapie en ergotherapie (p.221 -275) Maarssen: Elsevier gezondheidszorg.
  • Wikipedia (2010) COPD. Retrieved May 2010, from: http://nl.wikipedia.org/wiki/COPD
Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 2
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie gezondheid

Help! ik heb een huilbaby!

Huilbaby wat te doen?

de lintworm

wat is een lintworm precies hoe ziet hij eruit en waarom leeft hij in menselijke darmen?

Een vrouw met lipoedeem is dik met een reden...en die reden is niet te veel eten!

Wat is lipoedeem?

Geneeskrachtige kruiden die een zwangerschap bevorderen bestaan echt !

Vrouwen bij wie zwanger raken niet vanzelf gaat , geef de moed niet op

De kijk op verslaving door de jaren heen

In dit artikel worden de verschillende modellen besproken die men door de jaren heen hanteerde voor het kijken naar verslaving

Kwakzalver

De originele benaming is Quackery

Ontbijten

Waarom ontbijten we? Hoe verschilt het ontbijt van land tot land?

BMI berekenen

U wilt de BMI berekenen van uzelf of uw gezin? Onze BMI Meter is de snelste en meest betrouwbare op het internet. Meteen inzicht. Klik hier! Let op: uw BMI berekenen met onze BMI meter kan vandaag nog

Koolhydraatarm eten, op een natuurlijke manier afvallen en op gewicht blijven XV

Het Koolhydraatarm dieet Fase 2

Versla cellulitis in 5 stappen

5 tips om cellulitis te verminderen of zelfs te verwijderen.

Zwangerschapsdiabetes : Wat is het?

Je hoort regelmatig verhalen van zwangere vrouwen die getest moeten worden voor hun suikers tijdens de zwangerschap. Zelfs vrouwen die plotseling spreken van het leiden aan diabetes tijdens de zwangerschap.

Winterdip / Winterdepressie

Sommige mensen hebben in de winter (dan alleen) last van een dip of depressie.

Alles over rode hond

Informatie over de ziekte rode hond (rubella)

Zwangere vrouwen met de griep

A-griep kan voor zware complicaties zorgen bij zwangere vrouwen.

Alles over artrose

Informatie over artrose (gewrichtsslijtage)

Het verloop van cocaïneverslaving

Dit artikel geeft een schematische weergave van een mogelijk verloop van experimenteel naar geïntegreerd cocaïnegebruik

Ice Bucket Challenge: Geld doneren voor Stichting ALS

Bij de Ice Bucket Challenge draait het om de ziekte ALS. Wat houdt deze ziekte nou eigenlijk in?

Syndroom van Asperger en ADHD, ´Hoe om te gaan, met meerdere speciale kinderen, in één gezin`

Voor gezinnen waar beide autismestoornissen aanwezig zijn is dit een intressant artikel.

Alles over EHEC

Informatie over EHEC: symptomen, behandeling, preventie

Dromen verklaard; honden

Wat betekend het als je droomt over honden?

Tips voor een gladde huid.

Simpele, goedkope tips voor ieder huidtype.

Lactose intolerantie

wat is het verschil tussen lactose intolerantie en melkallergie

Waarom chiropraxie DE oplossing kan zijn

Chiropraxie of chiropractie is een groeiende behandelmethode die misschien nog weinig bekend is onder de meeste mensen. Dit artikel geeft inzicht over het doel van chiropraxie en of het misschien iets voor jou is!

De ziekte: Huntington

Informatie over de ziekte Huntington

Emotional Freedom Techniques – eerste hulp bij pijn en angst

Een eenvoudige techniek die je zelf kan leren en toepassen