COPD: De ziekte uitgelicht.


Publicatie datum:

Pathogenese, epidemiologie, prognose, klinische beeld, complicaties en therapie van COPD op een rijtje.

Gesponsorde koppelingen

COPD: De ziekte uitgelicht.

COPD betekent 'Chronic Obstructive Pulmonary Disease', in het Nederlands is dit chronisch obstructieve longziekten. COPD is dus een chronische longziekte waarbij men moeite heeft met ademhalen. Er is een blijvende obstructie in de longen. Dit komt omdat de longen ontstoken en/of beschadigd zijn. COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis, het emfyseem en perifere luchtwegaandoeningen.

Populatie en epidemiologie

COPD komt zeer vaak voor. De prevalentie van COPD in Nederland is 20 op de 1000, dit zijn ongeveer 320.000 COPD-patiënten. De incidentie van COPD is 2 per 1000 per jaar in Nederland. COPD manifesteert zich vooral bij mensen die ouder zijn dan 40 jaar. De ziekte komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen. COPD komt veertien maal vaker voor bij ongeschoolde arbeiders dan bij de hoger opgeleide beroepsbevolking. Er zijn bepaalde risicoverhogende factoren om deze aandoening te krijgen. één van de belangrijkste risico's is roken, 80% - 90% van de gevallen van COPD wordt hierdoor veroorzaakt. Er is nog niet bekend waarom sommige mensen na jaren roken wel COPD krijgen en andere mensen niet. Waarschijnlijk komt dit door verschillen in erfelijke aanleg. Bij epidemiologisch onderzoek is ook verband gevonden tussen het ontstaan van COPD met blootstelling aan anorganische en organische (bijvoorbeeld koolstof) stoffen.

Pathogenese en etiologie

De pathogenese van COPD is een complex verhaal en is nog niet echt duidelijk. Zoals al eerder vermeld is, is roken een belangrijke oorzaak voor COPD. Overige oorzaken kunnen zijn luchtverontreiniging, respiratoire infecties, allergieën en bronchiale hyperresponsiviteit. Leeftijd en geslacht spelen ook een rol. Zowel de incidentie als de prevalentie stijgt met toenemende leeftijd en is hoger bij mannen dan bij vrouwen. Deze beide factoren hangen samen met het rookgedrag. Bij COPD is er vaak sprake van exacerbaties. Als hier sprake van is zijn de symptomen van de patiënt verergerd. De klachten zijn acuut toegenomen en verdienen aanpassing van medicatie.
COPD is een ziekte die langzaam voortschrijdt. De kortademigheid neemt steeds meer toe, uiteindelijk is men zelfs in rust kortademig. Veel mensen gaan dan inspanning vermijden waardoor de ziekte verergert. De conditie vermindert namelijk, waardoor men weer meer last heeft van kortademigheid. De kwaliteit van leven gaat dan achteruit. De patiënten hebben steeds meer medicatie nodig en uiteindelijk kan een ziekenhuisopname volgen.

De diagnose van COPD wordt gesteld door middel van longfunctietesten, waaronder spirometrie. De spirometrietest meet het volume van ingeademde of uitgeademde lucht als functie van tijd. Dit wordt uitgedrukt in FVC (Forced Vital Capacity) en FEV1 (Forced Expiratory Volume in one second). Daarnaast kan ook het zuurstofniveau in het bloed gemeten worden. Als eenmaal de diagnose is gesteld, worden verschillende fasen onderscheidden. Van de COPD-patiënten heeft ongeveer 80% licht of matig COPD. In tabel 1 zijn de verschillende fasen van COPD te zien volgens de GOLD-indeling.

GOLD-stadium           FEV/FVC-ratio           FEV (% van de voorspelde waarde)
I Licht                             < 0,7                      > 80

II Matig ernstig               < 0,7                      50-80

III Ernstig                         < 0,7                     30-50

IV Zeer ernstig                < 0,7                     < 30

Tabel 1: Ernststadia COPD volgens GOLD-criteria (bron: http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_richtlijnen/ k_nhgstandaarden/Samenvattingskaartje-NHGStandaard/M26_svk.htm)

Wat is de prognose van COPD?

Er bestaat geen genezing voor COPD en het is een geleidelijk progressieve ziekte. Door een juiste behandeling kan verdere beschadiging van de longen worden voorkomen. Ook kunnen de klachten verminderen en kan het optreden van complicaties afnemen. Desondanks is er sprake van een verminderde levensverwachting.

Wat is het klinische beeld van COPD?

Chronische bronchitis is een continue obstructie van de luchtwegen. Het wordt gekenmerkt door een chronische verhoogde slijmproductie en hoesten. 's Ochtends geeft de persoon slijmerig sputum op. Door infecties in de winter verergeren zijn klachten. Er vindt een toename plaats van wanddikte van de luchtwegen, dit komt door de ontstekingsreactie in de wand van de bronchus.
Bij emfyseem neemt de elasticiteit van het alveolaire weefsel af, hierdoor is er een abnormale permanente vergroting van de luchtruimten. Door deze vergroting is er een verminderde functionele capaciteit en hierdoor is er weinig ventilatie. De thorax is vatvormig, er is een hoge thoraxacale kyfose van de wervelkolom en het sternum is naar voren gebogen. Binnen het longemfyseem worden twee vormen onderscheiden. De eerste vorm is de ‘pink puffer', de patiënt heeft een primair longemfyseem, hij is erg mager en heeft zeer weinig slijmerig sputum. De tweede vorm is de ‘blue bloater', dit is de secundaire complicatie van chronische bronchitis. De patiënt heeft een opgeblazen uiterlijk en heeft veel purulent sputum.

Complicaties

De complicaties die bij COPD kunnen optreden verergeren het ziektebeeld. Veel voorkomende complicaties zijn luchtweginfecties. Een andere complicatie is bijwerkingen van medicijnen. Een complicatie die niet veel voorkomt is een cor pulmonale. Dit is een hartziekte die bestaat uit verwijding van de rechterharthelft door overbelasting. Door gebrek aan zuurstof is men dan niet meer in staat om normale lichamelijke inspanning te verrichten.

Therapie en hoe functioneren COPD-patiënten in het dagelijks leven?

Bij COPD is de behandeling in eerste instantie preventief, het is gericht op stoppen met roken, de leefomgeving ontdoen van allergenen/prikkels en vermindering van de obstructie in de longen. Als deze maatregelen niet voldoende zijn kan er medicamenteus worden behandeld. Er vindt luchtwegverwijding plaats door het toepassen van bronchodilatatoren, bijvoorbeeld anticholinergica. Naarmate de COPD verergert kan er worden overgegaan op andere medicatie, hierbij valt te denken aan inhalatiecorticosteroïden. Ook kan er antibiotica worden gegeven. Daarnaast kan er behandeld worden met fysiotherapie, denk hierbij aan longrevalidatie.

Voor het fysieke functioneren in het dagelijks leven heeft deze aandoening nare gevolgen. Sommige mensen hebben last van kortademigheid of een piepende ademhaling bij inspanning. In het begin treden deze klachten alleen op bij zware lichamelijke inspanning. Na verloop van tijd ontstaan ze ook bij niet zwaar lichamelijk werk zoals wandelen of eten. Mensen met COPD hebben 's ochtends en 's nachts meer last dan de rest van de dag.

 

 

Bronvermelding:

  • Astmafonds (2010) Heb ik COPD? Retrieved May 2010, from: http://www.astmafonds.nl/allesovercopd/content.jsp?objectid=2622
  • Beroepsziekten (2010) Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). Retrieved May 2010, from: http://www.beroepsziekten.nl/content/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd
  • Copacetic (2010) COPD. Retrieved May 2010, from: http://www.copacetic-study.eu/nederlands/over-copd
  • De langste adem (2007) COPD - website ter ondersteuning van de module COPD. Retrieved June 2010, from: http://www.delangsteadem.nl/index.php?site=inleiding&language=nl
  • Nationaal kompas (2010) Chronische obstructieve longziekten (COPD). Retrieved May 2010, from: http://www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte/ziekten-en-aandoeningen/ademhalingswegen/copd/beschrijving/
  • Spreekuurthuis: hét patiëntenplatform van Nederland (2010) COPD: Wat is COPD? Retrieved May 2010, from: http://www.spreekuurthuis.nl/themas/copd/informatie/wat_is_copd
  • The Linde Group (2005) Hoe wordt de diagnose COPD gesteld? Retrieved May 2010, from: http://www.linde-gastherapeutics.nl/international/web/lg/nl/likelglgtnlnopro.nsf/docbyalias/healthpro_clincond_copd_diagnosed
  • Vrijenhoek, J.H. (2005). . Hoofdstuk 10: Aandoeningen van luchtwegen en longen. Pathologie en geneeskunde voor fysiotherapie, bewegingstherapie en ergotherapie (p.221 -275) Maarssen: Elsevier gezondheidszorg.
  • Wikipedia (2010) COPD. Retrieved May 2010, from: http://nl.wikipedia.org/wiki/COPD
Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 2
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie gezondheid

Heeft mijn kind ADHD?

wat moet je als ouders doen als je denkt dat je kind ADHD heeft?

Alles over rugpijn

Informatie over oorzaken, diagnostiek en behandeling van rugpijn

Koolhydraatarm eten, op een natuurlijke manier afvallen en op gewicht blijven XVIII

Het Koolhydraatarm Dieet Recepten voor fase 1

Vitamine D gebrek een sluipmoordenaar

Veel mensen heb een tekort aan vitamine D zonder dat ze het door hebben.

Dyslexie en nevenproblematiek

Dit artikel bespreekt de hoofdkenmerken en symptomen van dyslexie, en gaat daarnaast in op veelvoorkomende nevenproblematiek bij kinderen met dyslexie, zoals ADHD en sociale problemen.

Hoge bloeddruk

Informatief artikel over hoge bloeddruk.

Verkoudheid

Het bestrijden van een verkoudheid d.m.v. huismiddeltjes.

Maaltijdsalade besmet met salmonellazalm

Maaltijdsalade met gerookte zalm besmet met salmonella

Bewezen tips om buikvet te verliezen

Jij wilt natuurlijk weten hoe je zo snel mogelijk je buikvet kunt verliezen. De oplossing is je levensstijl veranderen

Het digitale rontgen onderzoek

hoe werkt het maken van foto's op de beeldvormende afdeling

Wie weet nu werkelijk wat gezond is en wat niet?

Als ik boodschappen ga doen voor mijn dagelijkse voeding weet ik somsvan gekkigheid niet meer wat ik moet kopen.

Poep weetjes: Kan jouw maag het aan?

Een artikel vol met uitgewerkte weetjes over het alledaagse tafereel: Poepen!

Psoriasis een vervelende huidziekte

Een beschrijving van de huidziekte psoriasis

Tandplak

wil je weten wat er gebeurt als je voortaan je tanden niet meer poetst?

Leven met Chronisch Vermoeidheids Syndroom

Is er te leven met het Chronisch Vermoeidheids Syndroom?

Pilates

Pilatus, de weg die geen ruimte neemt, maar die ruimte geeft.

Vet-oplosbare en water-oplosbare vitaminen

Het verschil

Wat kan je doen als je baby een hoge lichaamstemperatuur heeft?

Je baby zeurt, huilt constant, eet weinig of niet en is minder actief dan normaal. Dan is de kans groot dat het een te hoge lichaamstemperatuur heeft. Wat kan je doen tegen koorts bij baby's?

Wat is je Hypothalamus eigenlijk?

Ik heb vandaag mijn Hypothalamus ontdekt, hoe is het mogelijk dat ik die nu pas ontdekt heb?

Slaappillen

de medicamenteuze behandeling van slaapproblemen

Huilbaby? Denk aan KISS

KISS-syndroom is Koppelgewricht Invloed bij Stoornissen in de Symmetrie

Alles over rughernia

Alle informatie over een rughernia

Stoppen met roken

Iedereen die ooit begonnen is met roken weet ook hoe moeilijk het is om weer te stoppen. Hier een goede methode die echt werkt.

Tandvlees ontsteking, hoe ontstaat het

Veel mensen hebben last van ontstoken tandvlees. Hoe komt dit nu precies.

Haargroeimiddelen, werken ze nu wel of werken ze niet?

Haargroeimiddelen of geldverliesmiddelen?