Dyslexie en dyspraxie; de overeenkomsten en verschillen


Publicatie datum:

er wordt veel gediscussieerd of dyspraxie een op zichzelf staande stoornis is of dat hij verband heeft met dyslexie. In dit artikel worden de overeenkomsten en verschillen besproken

Gesponsorde koppelingen

Er zijn wereldwijd erg veel stoornissen, de meest voorkomende zijn opgenomen in het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder (DSM). Tegenwoordig wordt er gewerkt met de vierde editie van de DSM. In deze editie zijn de stoornissen dyslexie en dyspraxie opgenomen. Sinds dyspraxie is opgenomen in de DSM-IV, zijn er een aantal discussies gaande. Deze discussies gaan over de kenmerken van dyspraxie en of het wel een op zichzelf staande stoornis is. Dyspraxie heeft namelijk erg veel overlap met de stoornis dyslexie. Dit is een stoornis waarbij kinderen problemen hebben met de verwerking van informatie. De stoornis dyspraxie heeft ook te maken met het kunnen plannen en verwerken van informatie (Keenen & Evans, 2009). Om te onderzoeken of dyspraxie een op zichzelf staande stoornis is, worden de kenmerken van dyslexie en dyspraxie besproken. De uiteindelijke conclusie wordt getrokken door middel van de vraag; ‘Zijn er overeenkomsten tussen Dyslexie en Dyspraxie die aantonen dat er een verband bestaat tussen de twee stoornissen?'

Dyslexie is een leesstoornis die te maken heeft met de verwerking van informatie. Door de manier waarop informatie in het lange termijngeheugen opgeslagen wordt, ondervinden kinderen met dyslexie moeite met het oproepen van beschikbare kennis. Hierdoor krijgen ze een hardnekkig probleem met het aanleren en accuraat en/of vlot toepassen van lezen en/of spellen op woordniveau (Stichting Dyslexie Nederland, 2008). De kern van deze problemen is de moeite met de automatisering van cognitieve en motorische vaardigheden. Zo zijn de taken die gemakkelijk voor kinderen horen te zijn, zoals woordherkenning, erg moeilijk voor kinderen met dyslexie. Naast het lange termijngeheugen functioneert ook het korte termijngeheugen niet optimaal. Hierdoor moeten instructies verscheidene keren goed worden uitgelegd (Grietens, Vanderfaeillie, Hellinckx & Ruijssenaars, 2001). Daarnaast krijgen kinderen met dyslexie vaak problemen met lezen en spelling. Dit wordt veroorzaakt door een tekort in fonologische vaardigheden. Fonologie is een systeem van klanken en klankcombinaties om woorden en zinnen te vormen. Onderzoek heeft aangetoond dat personen met dyslexie, in vergelijking met normale lezers specifieke moeilijkheden hebben met de verwerking van taalklanken (Grietens, Vanderfaeillie, Hellinckx & Ruijssenaars, 2001). Ten slotte heeft dyslexie een hoge erfelijkheidsgraad. Kinderen met een dyslectische ouder hebben ongeveer 50% kans om ook dyslexie te hebben (Grietens, Vanderfaeillie, Hellinckx & Ruijssenaars, 2001). Bij twee dyslectische ouders ligt dit percentage zelfs rond de 80%. De genetische aanleg is niet alles bepalend, want een kind zonder dyslectische ouder kan ook dyslexie krijgen (Wentink, Verhoeven en van Druenen, 2008).

Volgens de DSM-IV is dyspraxie een stoornis in de ontwikkeling van de motorische vaardigheden ten gevolge van problemen met de verwerking van informatie. Deze stoornis kan niet worden toegeschreven aan medische aandoeningen of een verstandelijke beperking en daarnaast hebben de motorische moeilijkheden invloed op het dagelijkse leven (Visser, 2003). Een van de belangrijkste kenmerken van dyspraxie is de moeite met het plannen. Elke taak moet worden herhaald totdat het een automatisme is. Hieruit blijkt dat het korte termijngeheugen van kinderen met dyspraxie niet goed werkt en ze daardoor problemen met de automatisering krijgen. Daarnaast heeft een kind met dyspraxie ook moeite met het ordenen van informatie. Doordat deze informatie niet goed geordend is, is de uitvoering van de taken vaak niet goed. Zowel bij de fijne als bij de grove motoriek ondervindt een kind hier problemen mee. Zo komt het vaak voor dat een kind met dyspraxie erg vaak valt en niet goed kan sporten. Daarbij heeft het kind met dyspraxie vaak moeite met het handschrift. Een ander gebied waar kinderen met dyspraxie problemen op ondervinden is het psychosociale gebied. Zij zullen deze psychosociale problemen vooral ondervinden op school. Kinderen met dyspraxie hebben een grotere kans op een lager intelligentieniveau en bijkomende problemen, waardoor zij zich niet sociaal wenselijk in de klas gaan gedragen (Barnhart, Davenpoort, Epps & Nordquist, 2003).

Door de kenmerken van dyslexie en dyspraxie te vergelijken worden de verschillen en overeenkomsten duidelijk. Er blijkt dat ze diverse kenmerken gemeen hebben. Ten eerste is de oorzaak van de stoornissen gelijk. Deze ligt bij de verwerking van de informatie in de hersenen. Bij kinderen met dyslexie resulteert dit in problemen met het automatiseren van taalvaardigheden. Bij kinderen met dyspraxie resulteert dit in problemen met de motorische ontwikkeling. Kinderen met dyspraxie hebben door deze problemen met verwerking ook vaak last van taalproblemen. Uit onderzoek met mensen met dyslexie en dyspraxie is gebleken dat de disfunctie gelokaliseerd kan worden in de kleine hersenen waardoor dit zich kan uiten tot een algemeen automatiseringstekort (Barnhart, Davenport, Epps & Nordquist, 2003). Ten slotte hebben kinderen met dyspraxie of dyslexie een slecht korte termijngeheugen. Naast deze overeenkomsten hebben de stoornissen ook enkele verschillen. Het is namelijk zo dat kinderen met dyspraxie problemen hebben met de ordening van informatie, terwijl kinderen met dyslexie dit niet hebben. Verder hebben kinderen met dyspraxie een goed lang termijngeheugen en kinderen met dyslexie een matig tot slecht. Tenslotte heeft een kind met dyspraxie problemen met de motoriek en motorische vaardigheden.

Concluderend kan gesteld worden dat er wel degelijk een verband bestaat tussen dyslexie en dyspraxie. Uit onderzoek van Pauc (2008) is gebleken dat een kind met dyspraxie verschillende kenmerken van dyslexie in zich heeft. Deze veronderstelling valt ook te bekrachtigen door naar de overeenkomsten tussen de twee stoornissen te kijken. Zo hebben de twee stoornissen dezelfde oorzaak en hebben kinderen met dyslexie of dyspraxie beide last van automatiseringsproblemen. Daarbij hebben ze ook problemen met het slechte korte termijngeheugen. Al met al kan dus gesteld worden dat dyslexie en dyspraxie met elkaar in verband staan.

Referenties

Barnhart, R. C., Davenport, M. J., Epps, S. B. & Nordquist V. M. (2003). Developmental coordination disorder. Physical therapy, 83 (8), 722 - 731.

Blomert L. (2006). Onderzoek t.b.v. protocollen voor dyslexie diagnostiek en behandeling. Eindrapport project nr. 608/001/2005. Amsterdam: CVZ.

Grietens, H., Vanderfaeillie, J., Hellinckx,W. & Ruijssenaars, W. (red.), Handboek orthopedagogische hulpverlening (p. 279-328). Leuven, België: Acco

Keenan, T., & Evans, S. (2009). An Introduction to Child Development (2nd Ed.) Londen: Sage

Pauc, R. (2005). Comorbidity of dyslexia, dyspraxia, attention deficit disorder (ADD), attention deficit hyperactive disorder (ADHD), obsessive compulsive disorder (OCD) and Tourette's syndrome in children: A prospective epidemiological study. Clinical Chiropractic, 8, 189-198

Rigter, J. (2010). Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen. Bussem, Nederland: Uitgeverij Coutinho

Stichting Dyslexie Nederland. (2008). Dyslexie, diagnose en behandeling van dyslexie. Verkregen op 08-01-2011, van http://www.stichtingdyslexienederland.nl/media/183/sdnbrochure2008.pdf

Wentink, H., Verhoeven, L. & Druenen, M. van. (2008). Protocol leesproblemen en dyslexie voor groep 1 en 2. Nijmegen, Nederland: Expertisecentrum Nederlands

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 5
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie gezondheid

Alles over kanker

Informatie over kanker (maligniteiten): uitleg, soorten en behandeling

Dyslexie

Wat is dyslexie? Hoe herken in het? Wat kan ik er aan doen?

Stoppen met roken

Informatie over stoppen met roken

Wat zijn de gevolgen van ontstoken tandvlees?

Ontstoken tandvlees ziet er niet fris uit en kan ook problemen veroorzaken, maar welke?

Vrouwen met een dikke kont leven langer.

Uit wetenschappelijk blijkt dat een dikke kont het geheim is van een lang leven.

Wat is een hernia en hoe herken je een hernia?

Opeens heb je last van uitstralende spierpijn in je benen, je rug en je armen. Is dat nou een hernia?

Koolhydraatarm eten, op een natuurlijke manier afvallen en op gewicht blijven XVI

Het Dieet Fase 3

Hyperventilatie

Vragen en antwoorden over hyperventilatie. Wat gebeurt er en wat kun je doen?

Overgewicht/obestitas bij kinderen: oorzaken en gevolgen (1)

We kunnen het niet ontkennen dat meer en meer van onze kinderen te kampen heeft of krijgt met overgewicht. Wat zijn de oorzaken en de gevolgen ervan?

Waarom zou ik krachttraining gaan doen als ik wil afvallen?

Waarom u krachttraining zou moeten doen als u wilt afvallen.

Huilbaby? Denk aan KISS

KISS-syndroom is Koppelgewricht Invloed bij Stoornissen in de Symmetrie

Gezond leven door een goed eetpatroon

Met een gezond eetpatroon verwen je je lichaam en je leven.

Wetenschappelijk bewezen: lichamelijke beweging is beste middel om je beter te voelen

Diverse studies tonen aan dat bewegen de kwaliteit van je leven aanzienlijk verhoogt. Een half uur per dag wandelen is al voldoende om je welzijn op peil te houden.

Ziekte van crohn

darmaandoening

Mobiele telefoons en gezondheid

Gezondheidsrisico's van mobiele telefoons

Probeert u deze alternatieve geneeswijzen voor potentieproblemen eens

Meteen naar medicijnen grijpen als u een probleem heeft met uw potentie is zeker af te raden, probeer de alterantieve oplossingen die wij hier aanbieden.

Alles over haaruitval

Lees hier alles over haaruitval en kaal worden (en wat je er tegen kunt doen).

In paniek? Wat te doen!

Wat voel ik me toch raar

Hoge bloeddruk hoe kom je eraan en hoe kom je eraf

Hoge bloeddruk kan van invloed zijn op de rest van je gezondheid

Hoe kan ik mijn lichaam ontzuren?

Wat helpt mij de PH-waarde van mijn lichaam weer in balans te brengen?

Depressief?

Voelen we ons een beetje down of depressief worden? Hier enkele tips

Alles over hyperventilatie

Wat is hyperventilatie en wat kun je eraan doen.

Wanneer is men doof?

Uitleg over hoe te testen op gehoorverlies en welke testen er bestaan.

Alles over brandend maagzuur

Informatie over zuurbranden en de behandeling hiervan

Roaccutane en haaruitval

Wat te doen tegen haaruitval/haarverdunning wegens Roaccutane