Spraakontwikkeling in de eerste levensjaren


Publicatie datum:

Dit artikel beschrijft de spraakontwikkeling bij kleine kinderen en hoe je ze hierbij kunt helpen.

Gesponsorde koppelingen

Veel ouders kunnen niet wáchten tot hun kleintje het eerste woordje zegt en zijn apetrots wanneer het zover is. Maar wanneer is het zover? Wanneer is je kindje vroeg met praten en wanneer laat? Wat is normaal? En hoe kun je je kind bij zijn/haar spraakontwikkeling helpen? Dit artikel geeft het antwoord.

Het staat vast dat elk kind vroeg of laat leert praten. Maar wat is vroeg en wat is laat? Elk kind ontwikkeld zich op zijn/haar eigen manier en eigen tempo. De een zal sneller zijn met lopen, de ander met praten. Sommige kinderen proberen van jongs af aan uit wat ze kunnen, anderen wachten liever af totdat ze zeker weten dat ze er toe in staat zijn. Met als gevolg dat je het idee kan hebben dat een kind 'vroe'g' is met praten, waarbij je niet goed kan verstaan wat een kind zegt, terwijl een ander 'laat' is met praten, waarbij het eigenlijk meteen al de betekenissen begrijpt en een grotere woordenschat heeft. Over het algemeen hoef je je pas zorgen te maken als een kind met 2,5 jaar nog steeds geen losse woordjes zegt. En bij 4,5 jaar moet het wel heel raar lopen als je kleine nog geen korte zinnetjes kan maken. Dit artikel gaat uit van gemiddelden, maar maak je dus niet ongerust als jouw kindje 'vroeg' of 'laat' lijkt te zijn, elk kind ontwikkeld zich op zijn/haar eigen tempo, omdat dat het beste bij het kind past.

Fase 1: 12-15 maanden

Ergens tussen 12 en 15 maanden zal je kindje al wat woorden kunnen noemen. Om duidelijk te maken wat je kind bedoeld zal het gebruik maken van intonatie. Om een voorbeeld te geven: wanneer je kindje iets wil hebben, of het al heeft, zal het zeggen: hebben! Wanneer jij iets hebt wat hij/zij graag wil, zal hij/zij erom vragen en zeggen: hebben?

Bij meerlettergrepige woorden zal opvallen dat de lettergreep die normaal niet beklemtoond wordt, weg zal vallen. 'Daar' zal 'daa' worden, en bijvoorbeeld 'banaan' zal 'naan' worden.

Woorden met daarin meerdere medeklinkers aan het begin of aan het eind ervan vormen ook vaak een probleem in deze fase. Voorbeelden hiervan zijn 'schoen' wat dan 'sjoen' wordt of 'brood' wat 'bood' wordt.

Fase 2: 15-24 maanden

Wanneer je kleintje al een tijdje losse woordjes zegt (en al heel goed woordjes na kan zeggen), zal hij/zij overgaan op twee-woorden-zinnen. Je kindje geeft dan met twee woorden aan wat hij of zij bedoeld. Met 'baby huil' wordt bijvoorbeeld bedoeld: 'de baby huilt'.

Wanneer je kindje ongeveer twee jaar is, bedraagt de woordenschat inmiddels zo'n 270 woorden. Evenals in fase 1 wordt vooral van intonatie gebruik gemaakt wanneer je kleintje een vraag stelt. Daarnaast wordt vaak het woordje 'niet' gebruikt om aan te geven wat je kindje (niet) wilt. Een voorbeeld hiervan is: 'niet bood eten' wanneer je kindje geen brood wil eten.

Fase 3: 2-3 jaar

De woordenschat van je kleintje is op deze leeftijd al zo'n 200 tot 300 woorden. In deze fase worden de zinnen steeds langer, ze bevatten steeds meer woorden.

Hoewel de woordenschat nu razendsnel toeneemt en de uitspraak van medeklinkers verbeterd is, wordt nog vaak slechts gebruik gemaakt van werkwoorden en zelfstandige naamwoorden, zoals 'ik spelen' voor 'ik ga lekker spelen'.

Je kindje maakt veel zinnen met ik en jij, maar past deze zinsvormen niet altijd goed toe. Zo zal je kindje zichzelf nog vaak met 'jij' aanspreken.

Een meervoud wordt door je kindje in deze fase gemaakt door er een 's' achter te zetten ('dat zijn mijn schoens' in plaats van 'schoenen'). De verleden tijd wordt verwoord door achter werkwoorden 'de' of 'te' te zetten (ík heb ge-eet' in plaats van 'gegeten').

Fase 4: 3-4 jaar

Je kleintje groeit hard en kent inmiddels al zo'n 400 woorden. Je kindje begrijpt al veel en kan ook veel vertellen. Losse klanken vormen geen probleem meer, met uitzondering van 's', 'l' en 'r'. Hier blijft je kindje vaak nog wel een poosje moeite mee houden.

Je kindje voegt zich steed meer naar de taalregels. Werkwoorden worden nu over het algemeen goed vervoegd al zijn er nog wel eens vergissingen. Totdat je kindje ongeveer 5 tot 6 jaar is, is het normaal dat onregelmatige werkwoorden nog verkeerd worden gebruikt. Lopen wordt dan bijvoorbeeld in de verledentijd 'loopte' in plaats van 'liep'. 

Omdat je kindje sneller denkt dan zijn/haar gedachten aankunnen, gebeurd het regelmatig dat er veel herhalingen voorkomen in het verhaal van je kindje. Het lijkt op stotteren maar dat is het niet. Ook kunnen kinderen omdat ze het juiste woord niet kunnen vinden, zelf een nieuw woord gaan verzinnen.

Fase 5: 4-6 jaar

De woordenschat is op deze leeftijd zo'n 2000 woorden. In deze periode gaat je kindje gebruik maken van woorden 'als ... dan', 'want', 'omdat' en 'wat als...' waaardoor zijn/haar zinnen langer worden. Daarnaast begrijpt je kindje bijna alle taalregels en kan hij/zij ze meestal ook netjes toepassen.

De 's', 'l' en 'r' kunnen nog steeds wat moeilijk zijn. Op deze leeftijd wordt van kinderen verwacht dat ze woorden in een goede volgorde kunnen zeggen.

 Hoe kun je je kindje helpen:

- Maak gebruik van positieve taal. Vermijd het woordje 'nee'. Hierdoor is de kans groter dat je kindje naar je blijft luisteren, omdat het nieuwsgierig is naar wat je wil zeggen.

- Verbeter je kindje niet als het een woord verkeerd zegt, daar kan het onzeker van worden. Als het zegt: 'pietuig' zeg dan: 'ja, dat is een vliegtuig, goed gezien!' Laat merken dat je je kindje begrijpt.

- Stel geen moeilijke vragen. Zeg niet: 'wat is dit?' want dan kan je kindje heel onzeker worden als het het antwoord niet weet. Maak er dan een spelletje van waarin je zegt: 'waar is de banaan?' 'is dit de banaan? Nee, dat is de appel. Is dit de banaan? Ja, dat is de banaan'. Waarbij je dan samen met je kindje op onderzoek uit kunt gaan. Hier leren ze veel van.

- Als je kindje eraan toe is om korte zinnetjes te maken, stimuleer dat dan door op 'koe' te reageren met 'ja, dat is een koe'.

- Probeer je kindje niet af te leiden als hij ergens mee bezig is. Maak je zinnen kort en krachtig: 'Jij mag even spelen' of 'We gaan nu eten'. Dat schept duidelijkheid.

- Probeer je kindje te stimuleren tot nadenken en tot het herinneren van dingen. Vraag je kindje wat hij/zij straks gaat doen. Als hij/zij dat niet weet,geef dan zelf het antwoord ('Wat gaan we straks doen?'...'We gaan straks eten')

- Als je kindje snel praat en over zijn/haar woorden struikeld, zeg dan niet: je moet rustiger praten. Ook dan kan je kindje weer onzeker worden. De beste manier is om zelf op een rustig tempo tegen je kindje te praten en te wachten tot je kindje is uitgepraat. Doordat jij rustig praat, weet je kindje dat dat ook een mogelijkheid is en gaat hij/zij het vanzelf ook doen.

- Het is altijd een goed idee om veel boekje voor te lezen, ook als je kindje wat ouder is. Vaak hetzelfde boekje lezen is een goed idee.

- Als je met je kindje praat, kijk elkaar dan aan, je kindje zal dan geïnteresseerd naar je mond kijken.

Tot slot

Geniet van je kindje, verwonder je erover wat zo'n kindje in een paar jaar tijd allemaal leert en hoe het opgroeit. En natuurlijk is het ook gewoon veel praktischer wanneer je kindje eíndelijk kan zeggen wat er aan de hand is wanneer het huilt.

Gesponsorde koppelingen

Foobie gebruiker Femke09

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 17
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie gezondheid

Gewrichtspijn

Voedingstips bij gewrichtspijn, Artritis en Artrose, wat is het en wat kan ik doen tegen de pijn.

Spierspanningshoofdpijn

Dit onderwerp gaat over hoofdpijn, tips, klachten en oorzaken.

Wat moet je weten over de overgang?

Verschijnselen van de overgang, tips om er mee om te gaan.

Behandelen van insectenbeten, insectensteken en de oorzaken hiervan

Wanneer je een tropisch land bezoekt loop je meer risico op insectenbeten en steken dan in Nederland. Ook komen er andere ziektes en aandoeningen voor dan in ons eigen land.

Snurken - apneu - tips - gezondheid

Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor snurken, maar voor de partner van een snurker is het altijd een vervelende zaak. Hier enkele tips.

Huilbabies en hechtingsproblemen

Overal kan je lezen dat ouders met huilbabies hun babies te veel verwennen. Maar is dit eigenlijk wel waar of is het net omgekeerd?

Basis gezichtsbehandeling

Hoe een basis gezichtsbehandeling geven

Relatietherapie en psychotherapie: verschil?

Begrijp wat een relatietherapie anders maakt dan een psychotherapie.

Herinneringstape. Dé truc voor een rechte houding

Bukken, zitten, staan….je buigt je rug veel vaker dan je denkt. Met deze tape zal je je bewust worden van alle “foute” bewegingen die je maakt. Ideaal voor het corrigeren van je houding

Alzheimer

Wat veroorzaakt de ziekte van Alzheimer? En wat kan er aan gedaan worden?

Reiki - De tweede graad : Handboek voor het werken met tweedegraads-Reiki.-Eckart Warnecke (recensie)

suggesties om met Reiki 2 te werken

Dromen verklaard; tanden

in dit artikel geeft ik enkele verklaringen voor dromen die gaan over tanden

Alcoholische drankjes en kanker

Alcoholische drankjes kunnen leiden tot allerlei soorten kanker

dromen verklaard; vreemdgaan

Wat betekent het als jij droomt dat jij (of misschien wel je partner) vreemd gaat?

Wat velen niet weten over cola drinken!

Cola light: een dikmaker!

Detoxen,ontslakken lichaam reinigen

informatie over het steeds bekender wordende detoxen.

Mannen en vrouwenbreinen: heel verschillend in werking!

Verschil tussen linker en rechter hersenhelft, brein-functies en belangrijke verschillen tussen het mannen- en vrouwenbrein.

Kilo'tjes kwijtraken zonder moeite? Dat kan!

Je hoeft niet altijd te dieëten of veel te sporten als je wilt afvallen. Dat kan ook veel gemakkelijker zonder moeite!

HSP

Steeds vaker ontdekt men de HSP'er in zichzelf. Dit kan uiteenlopen van het ervaren van andermans emoties tot aan het ontdekken van je eigen geestelijk oog.

Koolhydraatarm Dieet

Koolhydraatarm dieet, effectief of niet?

Kinderen en slapen, do's en don'ts.

Heeft uw kind moeite met slapen? Kijk hier voor meer informatie.

Vrouwen met een dikke kont leven langer.

Uit wetenschappelijk blijkt dat een dikke kont het geheim is van een lang leven.

Het beste incontinentiemateriaal, het goedkoopste incontinentiemateriaal.

Een objectief overzicht van het beste incontinentiemateriaal, het goedkoopste incontinentiemateriaal.

Obesitas bij kinderen - een gevolg van te weinig bewegen?

leidt een inactieve levensstijl tot obestias of juist andersom?

Het belang van een EHBO cursus

EHBO, iedereen is er bekend mee, maar wie kan het uiteindelijk?