Voedingsopvoeding en eetproblemen bij kinderen van 2 tot 12 jaar.


Publicatie datum:

Voedingsopvoeding en eetproblemen bij kinderen van 2 tot 12 jaar.

Gesponsorde koppelingen

Dit artikel gaat over voedingsopvoeding en eetproblemen bij kinderen van 2 tot 12 jaar. De doelgroep voor dit artikel zijn ouders van gezonde kinderen in de leeftijd van 2 tot 11 jaar. Voor ouders met kinderen die problematisch eetgedrag vertonen kan dit artikel hulp bieden en voor andere ouders kan deze brochure een ondersteuning van de opvoeding betekenen.

Ouders zijn vaak snel bezorgd wanneer hun kinderen te weinig eten. Vanuit deze bezorgdheid gaan ouders hun kinderen aanmoedigen meer te eten. Maar eten deze kinderen wel te weinig? En is het verstandig om je kind aan te moedigen of zijn er andere manieren om je kind meer te laten eten? In dit artikel wordt gekeken naar de voedingsopvoeding van kinderen.

Allereerst zal het probleem worden omschreven en afgebakend. Daarna wordt er een beschrijving gegeven van de ontwikkeling van eetgewoonten bij kinderen. Verder worden praktische adviezen gegeven.  

Gesponsorde koppelingen

Onderzoek wijst uit dat ouders de meeste invloed hebben op het voedingsgedrag van hun kinderen. Aangetoond wordt dat er een direct verband bestaat tussen het consumptiegedrag van de ouders en dat van de kinderen, met name wat betreft de vet- en energie-inname (Kamphuis, 2006; ADA Reports, 1999).

Tijdens de eerste drie maanden van het leven van een zuigeling is de reactie van de moeder op de signalen die haar baby uitzendt om zijn voedingsbehoefte aan te geven belangrijk. Deze reacties zullen het kind een gevoel van veiligheid en vertrouwen gegeven. Het natuurlijke proces van hechting gaat van start wanneer de zuigeling het gevoel heeft dat zijn moeder beschikbaar is en hem voorziet in zijn behoeften. Op basis van het vertrouwen dat het kind heeft in degene die hem voedt, zal het kind uiteindelijk zijn natuurlijke angst voor nieuwe voedingsmiddelen kunnen overwinnen. Een kind dat opgroeit zonder koestering en hechting vertoont niet alleen algemeen afwijkend gedrag, maar ook afwijkende voedingsgewoonten. Wanneer de voedingen gespannen zijn, krijgt de zuigeling onvoldoende voeding aangeboden. Op deze manier ontwikkelt het kind geen hechting en vertrouwen in zijn moeder. Zonder dit vertrouwen zal het kind later vreemde voedingsmiddelen als bedreigend ervaren en afwijzen met eetproblemen als gevolg.

Ouders spelen dan ook een grote rol in de voedingsopvoeding van hun kinderen. Ouders bepalen in grote mate wat een kind eet en bovendien imiteren kinderen het eetgedrag van hun ouders. Ouders kunnen gezonde voedingsgewoonten stimuleren, maar ook remmen, dit gebeurd vaak onbedoeld. Enige kennis over opvoeding wat betreft voeding is dus gewenst.

Dit artikel kan de ouder helpen het kind een goede voedingseducatie te bieden en om te gaan met eetproblemen. De praktische adviezen gelden hierbij voor gezonde kinderen, die niet lijden aan voedselovergevoeligheden of (lichamelijke) handicaps. Dit omdat er hieraan andere oorzaken van eetproblemen aan ten grondslag liggen.

 

Ontwikkeling van het kind en voedingsopvoeding

Tot de leeftijd van twee jaar kan een kind zich niet zelfstandig voeden. Het kind is in de eerste levensfase aangewezen op de volwassene die het voedt. Een zuigeling leert snel hoeveel hij moet eten om aan zijn energiebehoefte te voldoen. De mogelijkheid om de hoeveelheid ingenomen voedsel af te stemmen op de behoefte is vroeg aanwezig en vereist geen cognitieve kennis. Naast de behoefte aan energie is een kind ook in staat zijn behoefte aan vocht, zout en koolhydraten te herkennen. Dit geldt echter niet voor andere nutriënten zoals eiwitten, vetten, mineralen en vitamines. Er is op dit ogenblik geen wetenschappelijk bewijs dat het onweerstaanbare verlangen naar een bepaald voedingsmiddel berust op een biologisch signaal veroorzaakt door een tekort aan een bepaald nutriënt (Rigaud, 2004).

Jonge kinderen blijken in staat in belangrijke mate om tijdens een dag een constante hoeveelheid energie op te nemen. De porties die zij nemen tijdens de opeenvolgende maaltijden worden aangepast aan de hand van de energiedichtheid van de aangeboden voeding (ADA Reports, 1999).

Ouders zijn vaak bezorgd wanneer hun kind in hun ogen te weinig eet. Vanuit deze bezorgdheid gaan ouders hun kinderen aanmoedigen meer te eten. Hierdoor verleren kinderen te luisteren naar hun honger- en verzadigingsgevoel. De portiegrootte wordt hierdoor niet meer door interne, maar door externe signalen bepaald. Een verlies van gevoel met de interne voedingsregulatie kan het risico op overgewicht verhogen.

Vanaf de leeftijd van 18 maanden imiteren de kinderen het gedrag, de gebaren en voedingsgewoonten van volwassenen. Een kind leert al snel de gevoelens en het humeur van zijn moeder te herkennen. Het merkt dat zijn eetgedrag haar blij, angstig of boos kan maken en leert zijn voedingsgedrag aan te passen aan de gewenste reacties en de omstandigheden (Harris, 2002).

Een kind van twee à drie jaar kan bewust kiezen en wil dat voortaan ook steeds vaker zelf doen. De peuter leert in deze periode ook dat hij controle kan uitoefenen op zijn omgeving (Harris, 2002). Deze zogenaamde peuterpubertijd is niets anders dan een normale fase in de persoonlijkheidsvorming van het kind. Het is belangrijk hiermee goed te leren omgaan. De praktische adviezen in de volgende paragraaf kunnen hierbij helpen.

 

Praktische adviezen bij eetproblemen

 

  • Om het kind meer te laten eten volgen hieronder een aantal praktische adviezen.
  • Laat het kind niet te veel tussendoor eten of drinken. Hierdoor heeft het mogelijk aan tafel weinig trek meer.
  • Wanneer het kind mag meehelpen in de keuken, krijgt het meer belangstelling voor voeding en de maaltijd.
  • Laat het kind voor de maaltijd even rusten. Een vermoeid kunt heeft een verminderde eetlust.
  • Roep de kinderen aan tafel wanneer het eten bijna klaar is. Zo kunnen ze hun activiteit nog afronden en komen ze rustig aan tafel.
  • Leidt de kinderen niet te veel af. Laat de kinderen geen spelletjes spelen, tv-kijken of tekenen tijdens het eten.
  • Zorg voor een rustige, aangename sfeer en hou de kinderen niet onnodig lang aan tafel.
  • Geef het goede voorbeeld. Dit geldt zowel voor tafelmanieren als voor het eetpatroon.
  • Begin met een beetje. Schep het bord van het kind niet meteen helemaal vol. Dan kijkt een kind op tegen een berg met eten en begint het er al met tegenzin aan. Wanneer het kind wel trek heeft, vraagt het wel om een extra schep.
  • Laat het kind zelf eten. Zeker een peuter wil graag laten zien dat het het zelf kan. Zorg voor aangepast bestek en plastic borden met opstaande rand.
  • Een nieuwe smaak, is niet altijd meteen een succes. De smaak van een kind is nog in ontwikkeling. Pas na gemiddeld acht tot negen keer proeven, herkennen en waarderen kinderen een nieuwe smaak. Laat ze af en toe opnieuw bepaalde voedingsmiddelen proeven, eventueel in andere vorm. Dwing een kind niet te eten, maar laat het wel altijd minstens één hapje proeven.
  • Belonen is altijd verkeerd. Een beloning voor een leeg bord of een straf voor een vol bord aan het einde van de maaltijd maakt van eten een machtsmiddel.
  • Het bord hoeft niet altijd leeg. Het kind mag zelf beslissen hoeveel het eet, zo behoudt het kind het aangeboren honger- en verzadigingsgevoel.

 

 

geschreven door Jinske Verpalen, diëtist.


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 4
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie gezondheid

Alles over ogen laseren

Huilbabies en hechtingsproblemen

Overal kan je lezen dat ouders met huilbabies hun babies te veel verwennen. Maar is dit eigenlijk wel waar of is het net omgekeerd?

Help, mijn kleintje stottert

Informatief artikel over stotteren

Keelontsteking bij jonge kinderen

Geeft een omschrijving wat te doen bij een keelonsteking bij een jong kind

Tips voor een gezond leven

Dit is een artikel die u tips geeft over hoe u gezond kunt leven.