Sprengkoppenkunst op de Hoge Veluwe


Publicatie datum:

Anna Maria Tavares maakte ´Secrets of the waters (for Mnemosyne)'. Dit bestaat uit een serie van vijf stenen geplaatst in de parken Sonsbeek en Zijpendaal, een plattegrond en een vaandel bestaande uit honderden geluksbandjes.

Gesponsorde koppelingen

desire, deserve, delight, sparkling water, still life, sparkling life, still water, desire, deserve, delight 

Dit mantra vormt de kern van ´Secrets of the waters (for Mnemosyne)' van Ana Maria Tavares (1958). Het werk van de Braziliaanse kunstenares bestaat uit een serie van vijf stenen geplaatst in de parken Sonsbeek en Zijpendaal, een plattegrond en een vaandel bestaande uit honderden geluksbandjes.

 

Tijdens haar onderzoek op de Veluwe stuitte Tavares op 81 sprengen en beken. Deze wateren bleken met elkaar verbonden door vijf zogenaamde ‘sprengkoppen', een soort ondergrondse waterknooppunten. Tavares raakte geïnspireerd door de levenskracht die het water symboliseerde. Daarom markeerde zij deze sprengkoppen met grote ronde spiegels, omringd met een stenen rand waarin het mantra staat gegraveerd.

Geluksbandjes

Ditzelfde mantra is terug te vinden in de geluksbandjes. Deze worden om de pols gedragen en vastgemaakt door middel van drie knopen. Deze knopen staan voor drie wensen van de drager. Na verloop van tijd verslijt de stof van het bandje waardoor het bandje afvalt. Op dat moment gaan de drie wensen van de drager in vervulling.

Senhor do Bonfim

De gedachte achter de bandjes en de symboliek van het water vinden elkaar in een Afro-Braziliaans ritueel: ‘het Schoonmaken van de Bonfimkerk' . Ieder jaar wassen de oude zwarte vrouwen van Candomblé, Bahia, Brazilië de trappen van de Bonfimkerk in Salvador. Dit wassen staat voor zuivering en symboliseert nieuw leven, herstel en dankbetuiging. De Baiana's lopen in een processie met duizenden stadsbewoners naar de kerk . Eenmaal aangekomen wassen zij de trappen van de kerk met geparfumeerd water waarin bloemen drijven.
De kerk is vernoemd naar Senor do Bonfim. Volgens de traditie is vervuld hij de wensen van hen die in hem geloven.
Naast de het water heeft dus ook het vaandel van wenslinten haar wortels in de traditie rond de Bonfimkerk liggen. Het vaandel doet met haar ronde vorm en blauwe tinten aan en golf denken. Een golf bestaande uit honderden wenslinten. Deze vaandel werd tijdens de Sonsbeek processie op 8 juni 2008 door de stad Arnhem gedragen. Hiermee werd enerzijds de kracht van het water bejubeld en anderzijds teruggegaan naar de wenslinten van Senor do Bonfim.

 Symboliek

 Symboliek speelt een belangrijke rol in het werk van Tavares. Het werk lijkt een hommage te brengen van kracht, elegantie, eeuwigheid, hoop en puurheid, aan het water. Het lijkt alsof zij wil zeggen: ,, Het water geeft ons dagelijks levenskracht, zonder zijn we nergens. Laten we ons dat realiseren en daar dankbaar voor zijn.''

Hysterische eenvoud

 De puurheid in deze boodschap spreekt mij aan en de kunst is mooi en toegankelijk. Toch is er iets dat onderhuids kriebelt. De combinatie van kunst en religie heeft door de eeuwen heen altijd een haat-liefdeverhouding gehad. Die spanning is mijn inziens ook hier voelbar. Het syncretische karakter van het hedendaagse Bonfim-ritueel en de daaruit voortkomende wenslintjes en kunstwerken hebben een mooi, doch ietwat doorgeslagen boodschap.
Waar de natuurlijke schoonheid draait om eenvoud en puurheid, lijkt de kunst deze principes te lasteren. Het is mooi, en straalt op zekere wijze ook rust uit, maar het massale karakter van de processie doet die kracht teniet. De hysterie en rust bijten elkaar.

De sprengkoppen, daarentegen, vormen een rustieke aanvulling op de natuur. Een hommage zoals hommages bedoelt zijn. De omlijste spiegels bieden de voorbijganger een moment van reflectie.
De kunst van Tavares spreekt en is laagdrempelig zonder haar artistieke verhevenheid te verliezen. Een prestatie die op zichzelf al lovenswaardig is te noemen. Het feit dat de kunst door velen gezien en beleefd wordt, vormt dan ook tegelijkertijd de grootste kracht én de grootste valkuil. Een uitdagend spanningsveld waarin Tavares zich dapper staande weet te houden.

De boodschap blijft nog lang in het hoofd zweven, het mantra fascineert. Daarmee wordt dan ook de functie van mnemoniek voldaan: een geheugensteuntje om even bewust te zijn van... even te reflecteren op...

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 1
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie kunst

De beste schilderijen uit de Renaissance, 1.

de eerste 10 beste schilder van de Renaissance

Waar komt het mooie zigeuner meisje van Torino vandaan?

Iedereen kent het schilderij “de Zigeunerin van Torino” maar waar komt het mooie zigeuner meisje van Torino vandaan?

Het gezicht van Nestlé

Het melkmeisje van Vermeer

Op Avontuur met de Schildpad en de Ninja Turtles op het Witte Doek

Op Avontuur met de Schildpad en de Ninja Turtles op het Witte Doek

Popart

Informatie over de kunststroming popart.

Loterij voor kunstwereld nog onzeker

Over de mogelijke nationale kunstloterij als oplossing voor de kunstsubsidiestop.

Het westers volkssprookje

Ontstaan en beschrijving van het volkssprookje

Goethe's Kleurenleer

Johann Wolfgang von Goethe was onder andere een Duitse dichter en filosoof. Zijn kleurenleer, een natuurwetenschappelijk fenomeen, verscheen voor het eerst in 1791. Hierna verschenen er nog 2 delen van zijn theorie.

Toyisme

De internationale kunststroming het Toyisme bestaat dit jaar 20 jaar. In Emmen zijn twee kunstwerken van de Toyisten te bewonderen.

Domus Aurea; het Gouden Huis van Nero

De geschiedenis van het gouden huis van Nero in een vogelvlucht

Antoni Gaudí i Cornet

Waarschijnlijk kent u hem wel, Antoni Gaudí. Hij is één van de belangrijkste architecten en kunstenaars in de geschiedenis van Spanje. Zijn bekendste werk is de Sagrada Familia, een kerk midden in Barcelona die tot de dag van vandaag nog niet afgebouwd is.

De wilde Oscar Wilde

De befaamde 19e eeuwse artiest, die vroeg storf, maar veel naliet.

Klassiek ballet

Informatie over het klassieke ballet

Is de tampon foto van Heleen van Royen wel een selfie?

Heleen van Royen claimt in haar boek alleen maar selfies te hebben geplaatst maar Is de tampon foto van Heleen van Royen wel een selfie of is dit niet het geval?

Het leven van Keizer Augustus in het kort

Het leven van de keizer augustus

Het vuur uit de sloffen lopen

Een uitleg over het gebruik van spreekwoorden, nu en vroeger.

Het Horror Vacui

De angst voor en het verlangen naar de oerchaos en de vormeloosheid

Het leven van Isadora Duncan

Richard Avedon

Het werk van Richard Avedon

Aartshertog Ludwig Salvator heeft stempel op Mallorca gedrukt

Over de jaren die Ludwig Salvator op Mallorca verbleef

De beste schilderijen uit de Renaissance, 3.

Renaissance schilders en hun beroemdste schilderijen

Werkstuk Taj Mahal

Compleet overzicht van de geschiedenis, de bouw, de details en de toekomst van de Taj Mahal.

Meesterstukken: 'De Kruisafneming' van Rubens

Een iconografische analyse van Rubens meesterwerk

Onbeantwoorde post, onbeantwoorde verlangens

Ze verstuurde een stroom van gratis berichten maar niemand antwoordde terug.

Het verhaal achter Salvador Dalí

Salvador Dalí: wie was hij en wat deed hij?