Symbolisme


Publicatie datum:

Emotie en persoonlijkheid in symbolisme, mijn kijk op deze kunststroming

Gesponsorde koppelingen

Wanneer ik zoek naar informatie over het symbolisme in de schilderkunst kom ik prachtige werken tegen. Ze hebben veel gemeen. Schitterende weelderige kleuren en veelal voorstellingen van mensen. Maar geen van al echt realistisch geschilderd. Het gaat om het overbrengen van emotie en hierbij speelt de keuze van kleur vorm en symbolen een belangrijke rol. De schilderijen zijn dramatisch en veel hebben ook een religieus tintje. Naar mijn idee hebben veel werken toch een negatieve symbolische boodschap, waarom voelden deze kunstenaars zich geroepen om van deze naargeestige beeltenissen te schilderen? Of werden ze daadwerkelijk geroepen om dat te doen?

Voor een project deed ik onderzoek naar stillevens, met name uit de 17e eeuw. Ook hier blijkt het symbolisme een grote rol te spelen, maar de voorstellingen zien er totaal anders uit. Belangrijk aan deze werken is dat het er realistisch uit ziet. Er liggen een aantal voorwerpen in de schijnwerpers, zo goed als elk voorwerp symboliseert een boodschap. Met de juiste kennis zou dit dus een makkelijk te ontcijferen verhaal moeten zijn. Deze schilderijen ben ik gaan linken met stillevens uit deze tijd. Zo had ik een ontbijttafel uit de 17e eeuw van Floris Gerritsz van Schooten vergeleken met een reeks koelkast interieurs van Mark Menjivar, een project waar hij nu nog mee bezig is. Het project You are what you eat van Menjivar liet zien dat een koelkast de persoonlijkheid en levensstijl van de eigenaar reflecteert. De koelkast staat symbool voor de persoon.

Symbolisme komt dus nog wel degelijk voor in hedendaagse kunst. Het gaat alleen om een totaal andere betekenis. In oudere schilderijen speelt religie een grote rol. Het gaat om voorspoed, onheil, liefde, vruchtbaarheid of bijvoorbeeld kracht. Deze hebben allemaal een dier, plant, vorm, kleur of voorwerp als symbool. Ook is er onduidelijkheid over bepaalde symbolen, zo kan een appel staan voor verlokking en zonde maar ook voor liefde. Ik ben er nog niet achter wat het onderscheid maakt. Wanneer je in kunst van nu op zoek gaat naar symbolen is het naar mijn idee veel nuchterder. Zo vind ik het idee van de koelkasten prachtig. Menjivar is heel Amerika afgereisd, heeft daar portretten gemaakt van individuen maar daarbij heeft hij ook een beeld gecreërd van Amerika. Het komt in de buurt van een wetenschappelijk onderzoek maar wordt als kunst gepresenteerd. Waardoor het een symbool word en geen wetenschap.

Wat hier wel ontbreek is de emotie. Waar het in een 17e eeuws werk over dood en lijden gaat komt een zware lading emotie aan bod, zo een schilderij zet je aan het denken, aan het filosoferen. Misschien herken je deze pijn. Waarom heeft de schilder deze voorstelling gemaakt? Kan het te maken hebben met zijn ervaringen? Of was het een serieuse boodschap, moesten mensen gewaarschuwd worden voor dit soort onheil? In dat geval twijfel ik of het dan ook als kunst werd gezien toendertijd. Een waarschuwende verbeelding van de hel schaf je toch niet aan voor in de woonkamer? Daar kijk je liever niet naar. Dat zouden eerder reclameaffiches vannuit de kerk zijn. Propvol emotie, maar persoonlijkheid vind ik ver te zoeken in deze schilderijen.

Ik beschouw beiden als een aspect van symbolisme, emotie en persoonlijkheid. Maar waar vroeger emotie onmisbaar en persoonlijkheid ver te zoeken was, lijkt het nu alleen nog maar over persoonlijkheid te gaan. Is dat het verschil tussen kunst uit te 17e eeuw en nu? Nog een groot verschil is natuurlijk dat onderwerpen in de hedendaagse kunst vrijwel altijd de keuze is geweest van de kunstenaar zelf, er is misschien wel een opdrachtgever geweest, maar de kunstenaar zal vannuit zijn eigen mening blijven werken. Bij oudere schilderijen ging dat het regelmatig in opdracht. Een rijk gezin kon opdracht geven voor een verbeeltenis van een fruitschaal voor in de eetkamer. Er moest een kruis op de achtergrond, dat symbool staat voor het lijden, een appel, voor verlokking en zonde maar ook een roos naast de fruitschaal dat staat voor dapperheid en liefde. In zo een geval komt het er dus op neer dat de schilder enkel een estetisch beeld neerzet, met daarin een paar algemene symbolen die de opdrachtgever gekozen heeft. Als je het zo bekijkt vind ik de simpel ogende foto’s van de koelkast interieurs meer kunst. Hier is de kunstenaar zelf op een nieuw idee gekomen en heeft deze ook uitgewerkt. Beiden vertellen een verhaal, doch is het werk van Menjivar een stuk meer uniek.


Over het algemeen is het gebruik van symbolisme veel veranderd. Alleen religieuse kunstenaars en schrijvers lijken nog veel waarde te hechten aan de oudere symbolen die te maken hebben met begrippen als reinheid, boete, rouw en natuurlijk het kruis. Maar gezien religies als het christendom er veel meer oude rituelen en gewoontes op nahouden is dit niet zo opmerkelijk. Wel zijn een aantal betekenissen van symbolen aardig ontkracht, omdat de wetenschap al veel tegendelen heeft bewezen. Hel en hemel lijken niet te bestaan evenals de duivel. Over vruchtbaarheid weten we ook wel beter, daar hoeven we geen kippeneieren voor te eten.

We weten nu beter, dit zal ook de reden zijn dat wetenschap een belangrijkere rol speelt in kunst van nu. Waarschijnlijk vervangt dit de religieuse symbolen van vroeger om er toch een betekenis in te houden. Nu is de vraag hoelang wetenschap deze rol zal blijven vervullen. Raken we ooit uitgekeken op dit soort onderzoekjes? Komt er misschien iets totaal nieuws dat het symbolisme in kunst kan verwoorden?


Foobie gebruiker evelienbroersen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 14
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie kunst

Acda en de Munnik

Een humoristisch, muzikaal duo, bekend van hun cd’s, films en theaterprogramma’s.

Wil je ook de Mona Lisa of de Nachtwacht in je kamer? het kan!

Het beste uit de wereldberoemde musea is online beschikbaar en groeit. Niet alleen de kunstwerken, maar ook een impressie alsof je in het museum zou zijn.

Verlichte Genoegens

Een droombeeeld uit de surrealiteit

Beroemd van het Witte Doek en het Canvas

Sommige acteurs schilderen graag in hun vrije tijd. Enkele worden er zelfs extra beroemd mee.

Arts&Crafts

Het ontstaan van de Arts&Crafts beweging

De wilde Oscar Wilde

De befaamde 19e eeuwse artiest, die vroeg storf, maar veel naliet.

Toyisme

De internationale kunststroming het Toyisme bestaat dit jaar 20 jaar. In Emmen zijn twee kunstwerken van de Toyisten te bewonderen.

Aartshertog Ludwig Salvator heeft stempel op Mallorca gedrukt

Over de jaren die Ludwig Salvator op Mallorca verbleef

De David van Donatello

Het eerste mannelijk naakt

Kunstgeschiedenis

Kunstgeschiedenis in al zijn facetten

Waar komt het mooie zigeuner meisje van Torino vandaan?

Iedereen kent het schilderij “de Zigeunerin van Torino” maar waar komt het mooie zigeuner meisje van Torino vandaan?

stephen king: de koning van de horror

Stephen King, wordt ook wel de koning van de horror genoemd Korte beschrijving van zijn werk en historie.

Nominaties Libris Literatuurprijs 2009

Shortlist Libris Literatuurlijst 2009 bekendgemaakt

Atropa

verslag over de toneelvoorstelling Atropa

Het Horror Vacui 2

De lotgevallen ener kunstenaar. Les petites miseres de la vie d’artiste

Onbeantwoorde post, onbeantwoorde verlangens

Ze verstuurde een stroom van gratis berichten maar niemand antwoordde terug.

Echte kunst betaald zichzelf

Heel kunstminnend Nederland staat op zijn achterste benen vanwege de bezuinigingen. Maar echte kunst blijft altijd bestaan want die betaald zichzelf.

Het leven van Isadora Duncan

Waar koop je een onbetaalbaar mooi drieluik fotolijst voor nog geen drie euro?

Lees hier hoe ik voor een prikkie aan het mooiste foto drieluik ter wereld ben gekomen.

Sprengkoppenkunst op de Hoge Veluwe

Anna Maria Tavares maakte ´Secrets of the waters (for Mnemosyne)'. Dit bestaat uit een serie van vijf stenen geplaatst in de parken Sonsbeek en Zijpendaal, een plattegrond en een vaandel bestaande uit honderden geluksbandjes.

Kunst aanschaffen bij een Kunstenaar zelf

Hoe kun je het beste kunst aanschaffen bij een kunstenaar zelf?

Het atelier van de kunstenaar, gustave courbet

Verdieping en achtergrondinformatie over gustave courbet en het schilderij

Russische literatuur

Een introductie van de Russische literatuur

De duurste badkamers, de mooiste badkamers.

De mooiste badkamers van over de hele wereld voor u verzameld.

Symbolisme

Emotie en persoonlijkheid in symbolisme, mijn kijk op deze kunststroming