Dynamiet


Publicatie datum:

Een explosief goedje dat je vast wel kent. Dynamiet! Uitgevonden door Alfred Nobel en één van de bekendste explosieven.

Gesponsorde koppelingen

Dynamiet, het woord zegt 't al, tenminste als je weet waar de naam vandaan komt. Het is namelijk afkomstig van het Griekse woord 'dunamis' wat 'kracht' betekend. En dat is bovendien een belangrijke eigenschap van dit explosief.

Gesponsorde koppelingen

Dynamiet is uitgevonden door Alfred Bernhard Nobel (geboren in 1833), een Zweedse chemicus die samen met zijn vader vele experimenten heeft uitgevoerd op het gebied van explosieven. Ze hebben later zelfs een explosievenfabriek opgericht. Na de uitvinding van het gevaarlijke goedje nitroglycerine door de Italiaan Ascania Sobreroin 1846 heeft Nobel hiermee vele experimenten uitgevoerd. In1866heeft hij het dynamiet uitgevonden. Door deze ontdekking is hij flink rijk geworden en in staat geweest de Nobelprijzenin te stellen in zijn testament.

Wat is dynamiet?

Het originele dynamiet zoals Nobel het uitvond had 2 basisbestanddelen:

Nitroglycerine (Eigenlijk glyceryltrinitraat) een soort olie en zeer oude springstof dat bij kamertemperatuur vloeibaar is en bij de 0 graden Celsius begint te stollen tot een vaste stof. Nitroglycerine is opgebouwd uit de elementen C (Koolstof), H (Waterstof), N (Stikstof) en O (Zuurstof). De molecuulformule is C3H5N3O9. Deze stof is zo gevaarlijk omdat het maar al te graag wil ontploffen (explosieve ontleding). De moleculen reageren namelijk erg snel met elkaar. De fysische gevoeligheid van het materiaal is daarom erg hoog.

Kiezelgoer (Diatomeeënaarde) werd gebruikt om de fysische gevoeligheid van nitroglycerine te verlagen. Het lukte Nobel om de nitroglycerine op te laten zuigen door deze poreuze mineraal soort zodat het moeilijker werd om een explosie te laten ontstaan. Moleculen nitroglycerine werden geabsorbeerd door het oppervlak van het kiezelgoer zodat ze minder goed met elkaar kunnen reageren. Aan de Oostzee werd het kiezelgoer gewonnen dat voor een groot deel of geheel uit skeletjes van eencellige kiezelwieren bestaat.

Naast kiezelgoer kan zaagsel ook als absorberend middel worden gebruikt. Hierbij is het kiezelgoer/zaagsel doordrenkt met het vloeibare nitrogycerine.

De combinatie van deze 2 bestanddelen ingepakt met papier wordt dynamiet genoemd dat vaak verkocht werd in roodkleurige staven met een lengte van ongeveer20 cmen een diameter van2,5 cm. Zo'n staaf heeft een gewicht van ongeveer 0,25 kg. Het mengsel in dynamiet bevat één deel kiezelgoer op3 delen nitroglycerine. Men verwerkte niet teveel kiezelgoer in het dynamiet omdat het anders het explosieverloop te veel zou afremmen.

Waarvoor werd dynamiet gebruikt?

Dynamiet was vooral een handig hulpmiddel in de mijnbouw en bij het uithouwen van steengroeven. Hierbij werden als het ware gangen uit rotsen geblazen. Bij mijnen werden deze gangen verstevigd met balken om het instorten proberen te voorkomen. Spoorwegen liepen vaak door tunnels. Om deze tunnels aan te leggen werd onder andere dynamiet gebruikt. Er zijn talloze ongelukken gebeurd bij het gebruik van dynamiet of het instorten van schachten en tunnels. Later werd dynamiet ook in het leger gebruikt. Maar dit is niet zo handig; nitroglycerine kan namelijk niet tegen temperaturen waarbij het gaat stollen (onder 0 graden Celsius). Maar één ding is zeker, het was een heel essentiële uitvinding.

Hoe liet men dynamiet exploderen?

Om dynamiet te laten exploderen onder normale omstandigheden is een detonator of ontsteker nodig die verbonden is met een lont of stalen kabel die men moet aansteken. Deze lont was vaak verbonden met een schietkabel die een stroom geleid dat een zogenaamd schietapparaat met een dynamo op wekt. Door een schiethendel omlaag te duwen werd de dynamo in werking gezet en werd er dus stroom opgewekt. Door deze stroom toegevoerd te krijgen begint het dynamietlont te gloeien.

Om de explosie van dynamiet op gang te zetten werd gebruik gemaakt van het slaghoedje (detonator/ontsteker). Het slaghoedje bestaat uit het zogenaamde knalkwik wat is opgeslagen in een stevige capsule. Als deze capsule zo'n harde klap krijgt dat het vervormt explodeert het knalkwik wat een explosie van het dynamiet als gevolg heeft.

Wordt het klassieke dynamiet tegenwoordig nog gebruikt?

Het dynamiet dat Nobel uitgevonden heeft wordt vandaag de dag nauwelijks nog gebruikt. In de 19de eeuw en begin van de 20e was het een goed explosief, maar vergeleken met wat we nu hebben is het veel te gevaarlijk. Het klassieke dynamiet moest namelijk goed op temperatuur worden gehouden want bij een temperatuur van 32 graden Celsius begon het nitroglycerine al te zweten: Hierbij laat het los van het kiezelgoer. Hierdoor wordt het bijna net zoschokgevoelig en onbetrouwbaar als in geheel vloeibare fase zonder kiezelgoer.

Pentrietis een springstof dat tegenwoordig veel wordt gebruikt. Deze stof wordt gemengd met een beetje olie of polymeer. Een weekmaker wordt ook nog toegevoegd. Zo ontstaat een kneedbare massa (Zoals Semtex) dat gebruikt kan worden in kneedbommen.


Foobie gebruiker Nathanja

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 64
Leden aangebracht: 1

Meer uit de categorie leven

Wat de meeste mensen niet weten over scheidingen

Een aantal feiten over scheidingen

Liefdesverdriet overwinnen

Hoe overwin je de pijn die liefdesverdriet heet?

Hoe word ik beroemd en rijk?

Iedereen kan beroemd worden, lees hier in dit artikel hoe ook jij beroemd en rijk kan worden.

Wat kan je doen met zeep

Alternatieve gebruikswijzen voor zeep

Tips voor een goede relatie

Om op te bouwen of te herbouwen.