CITO-toets en intelligentietesten als selectiecriteria voor voortgezet onderwijs: peagogische kanttekeningen


Publicatie datum:

Dit artikel bespreekt vanuit een pedagogisch oogpunt de voor- en nadelen van de CITO-toets en intelligentietesten als selectiecriteria voor het voortgezet onderwijs.

Gesponsorde koppelingen

Voordat kinderen van de basisschool naar de middelbare school gaan, wordt er bij de meeste scholen een CITO-eindtoets en een intelligentietest afgenomen. Door deze toetsen af te nemen kunnen de prestaties en de intelligentie van een leerling gemeten worden. Zowel algemene, verbale als ruimtelijke intelligentie wordt getest. Deze toetsen zijn oorspronkelijk bedoeld voor aanvullende informatieve doeleinden om een correcter schooladvies te kunnen geven. Tegenwoordig lijkt het er echter meer op dat deze worden gebruikt als selectiecriteria voor het voortgezet onderwijs. Vooral wanneer er voor een bepaald niveau meer gegadigden dan plaatsen zijn hanteren een groot aantal scholen de score van de CITO-toets als criterium voor de toelating (Prick, 2009). Als het gaat om de pedagogische verantwoording hiervan zijn er echter nogal wat kanttekeningen te plaatsen. Dit artikel gaat in op de voor- en nadelen van het gebruiken van deze toetsen als selectiecriteria voor het voortgezet onderwijs.

De CITO-toets is een schoolvorderingstoets die de primaire kennis van taal, rekenen, informatieverwerking en wereldoriëntatie test. De toets wordt schriftelijk afgenomen in klassiek verband, en wordt elk jaar opnieuw ontwikkeld.

Een goede reden om de CITO-toets en de intelligentietoets als criterium te gebruiken is dat het de kans vergroot dat een leerling op een school met het juiste niveau wordt geplaatst. Voor de meeste leerlingen betekent dit dat zij op de juiste plek terecht komen, en hierdoor is de kans groot dat de rest van hun schooltijd goed verloopt. Het merendeel haalt dus een voordeel uit het criterium voor toelating, en voor deze leerlingen leidt dit ook tot het beste resultaat. Voor een kleinere groep leerlingen is het echter niet zo gunstig. De twee toetsen zijn immers een momentopname. Als een leerling zich niet lekker voelt, zich niet kan concentreren of op dat moment niet goed in zijn/haar vel zit, beïnvloedt dit de eindscore. Omdat er erg zwaar aan de testen getild wordt legt dit ook veel druk op de leerlingen, en de één kan daar beter tegen dan de ander. Het kan zijn dat uit het leerlingvolgsysteem en observaties van leraren blijkt dat het kind op hoog niveau presteert, maar dat deze een lage score behaalt op de toetsen en daarom op een lager niveau wordt geplaatst dan wat bij hem/haar past. Zo kan het ook zijn dat kinderen op basis van geluk hoger uitkomen dan verwacht. Wanneer zij de toets op een ander moment zouden doen zouden zij wellicht lager scoren.
Aan de ene kant is het rechtvaardig om de toetsen als criterium te gebruiken omdat een grote groep hierdoor goed terecht komt, terwijl er aan de andere kant leerlingen de dupe worden van een momentopname. Wel moet worden opgemerkt dat dit voor kinderen met laagopgeleide ouders voordelen kan hebben. Vaak krijgen deze kinderen namelijk een advies voor een laag niveau (Prick, 2009). Nu kunnen ze zich bewijzen met de toetsen en zo alsnog op een hoger niveau worden geplaatst. Dit bevordert gelijkheid.

Het is wel zo dat wanneer de toetsen als criterium worden gebruikt, de leerling in een bepaalde richting wordt gedrukt zonder daar zelf inspraak in te hebben. Dit betekent dat de vrije wil van de leerling ruwweg aan de kant wordt gezet. Kinderen hebben zelfbewustzijn en kunnen reflecteren op hun doen en laten, dus zouden hun eigen wensen en verwachtingen ook meegeteld moeten worden bij de keuze van het niveau van de middelbare school. Echter rijst wel de vraag in hoeverre kinderen verantwoord kunnen kiezen.

Inhoudelijk vallen er ook nog kanttekeningen te plaatsen. Of een hoge score op de toetsen betekent dat een kind slim is, ligt aan wat er onder ware kennis wordt verstaan. Er kan onderscheid worden gemaakt in propositionele kennis en praktische kennis. De toetsen richten zich voornamelijk op propositionele kennis, waarbij gerechtvaardigde ware overtuigingen en kennis van regels en de toepassing daarvan belangrijk zijn. Er zijn mensen die beweren dat deze kennis niet nuttig is omdat de werkelijkheid niet objectief vast te stellen is en onze kennis cultuur- en persoonsgebonden is (van Hees, de Jonge & Nauta, 2006, p. 148). Dit zou betekenen dat kinderen met een hoge score wel veel kennis hebben, maar dat deze kennis niet nuttig hoeft te zijn. Toch worden zij geclassificeerd als zijnde ‘slim’ en worden zij naar een hoger niveau van onderwijs gestuurd. Er zijn ook leerlingen die beter zijn in praktische kennis en deze leerlingen worden door dit systeem benadeeld. Volgens aanhangers van het constructivisme zijn vaardigheden om zelf tot persoonlijke kennis te komen belangrijker. Bij het kiezen van vervolgonderwijs zou hier dus ook op gelet moeten worden. Verder wordt het IQ van de leerling erg belangrijk gevonden. Echter is het helemaal niet duidelijk wat IQ precies inhoudt en hoe het vast te stellen valt.

Kortom, vanuit verschillende perspectieven zijn er pedagogische kanttekeningen te plaatsen voor het gebruiken van de CITO-toets en de intelligentietoets als selectiecriteria voor het voortgezet onderwijs. Het is dan ook verstandig deze punten mee te nemen bij het maken van de keuze of de twee toetsen als selectiecriteria mogen gelden.

Gesponsorde koppelingen

Foobie gebruiker Angelique1990

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 12
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie meningen-ervaringen

Modern en goed kinderen verzorgen met een kinderverzorgingsautomaat.

Er gaat niets boven een goede moeder maar een kinderverzorgingsautomaat blijkt bij het eten en drinken beter te werken.

Aanmelden bij een kunstacademie

Ervaringen van een student

Ken u zelf

Een artikel over als we als mens werkelijke kennis willen vergaren dat we dan niet alleen naar buiten moeten gaan in ons waarnemen en wetenschap bedrijven, maar ook onze waarneming naar binnen moeten richten.

Opgelicht op Marktplaats

Kijk uit voor oplichters op Marktplaats!

Gratis openbaar vervoer

Waarom zou je niets eens nadenken wat de gevolgen zouden zijn als je het openbaar vervoer gratis zou maken?

3FM Serious Request een zegen of een ramp?

Het succes van de 3FM Serious Request is dit jaar nog groter als vorig jaar, maar is dit een zegen of een ramp.

Humanity House

True the eyes of a refeguee

Alleenstaande werkende moeder.

Aleenstaande werkende moeder´s... en dan???

Vrijheid van meningsuiting

Heeft vrijheid van meningsuiting een grens? Ben je als je van die vrijheid gebruik maakt, verantwoordelijk voor wat je zegt of oproept?

Nooit meer smerige wandtegel voegen: Glazen Achterwand!

Nooit Meer De Voegen Van uw Badkamer en Keuken Wandtegels Schoonmaken. Lees Nu Meer Over een Glazen Keuken en Badkamer Achterwand

De Rollercoaster

de droom van twee mensen om een wereldbedrijf te bouwen

Werk of hobby?!

Wat is er nou eigenlijk leuker, als je van je werk ook je hobby kan maken?

Relaxed naar zenuwslopende stunts kijken in Rotterdam

Verslag van de Go Fast Xtreme Days bij de Euromast

Wat is Niburu en wat moet ik ermee?

Wat is Niburu en wat moet ik van Niburu.nl denken?

Het OV en zijn reizigers

Iedereen klaagt over het ov, maar de reizigers zijn ook niet alles!

Ontslagpremie

Weer een voorbeeld hoe in Nederland geld verspilt wordt.

Borstvoeding: ervaringen met gekolfde voeding, relactatie en lang voeden.

Mijn ervaring over problemen met aanleggen, het geven van volledig gekolfde borstvoeding en het lang voeden van een baby en dreumes

War Horse

Een aanrader of afrader?

Nog altijd dierproeven

Nog altijd worden er tests uitgevoerd op dieren ten behoeve van de mens

Het leuke verjaardagsfeest

Je verjaardag vieren is niet altijd een feestje. Zeker niet voor de jarige zelf.

Engeland en haar mode op straat in 2010!

Wat ik om me heen aan mode zie in engeland in het najaar van 2010!

Garantieservice Wehkamp

Prima service ook buiten garantie

Leven met dyslexie

Wat is dyslexie? En hoe ga ik er mee om?

Muurbloempjes en wildgroei

Een avondje nuchter in de disco

Chinese studenten en andere vreemdelingen in Nederland

een zeer persoonlijke momentopname in Zuid Holland