Amsterdam tijdens de wederopbouw. De Tollensstraat en omgeving


Publicatie datum:

Leven in de Kinkerbuurt in Amsterdam tijdens de jaren 50 en 60. Beschrijving van de Tollensstraat en omgeving

Gesponsorde koppelingen

Dit artikel is onderdeel van een serie over de levensomstandigheden in Amsterdam in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. In die tijd was ik één van de vijf kinderen van een gezin dat woonde in de Kinkerbuurt.

In de eerste twee artikelen gaf ik een beschrijving van onze woning in de Tollensstraat en van het interieur. In dit deel iets over de straat en de omgeving.

De Tollensstraat en omgeving

 

Bij mooi weer was het een geliefde bezigheid van veel buren en ook van mijn moeder om met de knieën op de vloer uit een raam in de voorkamer te hangen om een luchtje te scheppen, te kijken wat er in de straat gebeurde en wat contacten te onderhouden. Er konden hele gesprekken ontstaan tussen uit het raam hangende buurvrouwen. Soms was er een straatmuzikant met een accordeon. Hier en daar gooide dan iemand een paar centjes in een papiertje naar beneden, wat hij opving in zijn pet. Aan de overkant hing dikwijls een buurman uit het raam die een aandoening had waardoor zijn linkerhand en zijn hoofd bijna continu heen en weer bewogen en het leek of hij steeds vriendelijk naar iedereen knikte en zwaaide. Wij noemden hem heel oneerbiedig ‘lamme handje’.

De Kinkerbuurt was een levendig stukje Amsterdam waar veel gezinnen met jonge kinderen woonden, maar eigenlijk was het er vrij rustig als je het vergelijkt met nu. Er was nog weinig verkeer en er stond zelden een auto in de straat geparkeerd. Kinderen konden veilig buiten spelen, zowel op de stoep als op de rijweg. Regelmatig kwamen er straatverkopers. Zo was er een visboer die met een handkar door de Jacob van Lennepstraat liep. Op de hoek met de Tollensstraat stond hij een tijdje stil en riep met een geluid dat veel weg had van een schreeuwende vrouwenstem allerlei onverstaanbare dingen. Alleen het woord ‘makreel’ was duidelijk te horen. De bakker, de melkboer en de groenteman kwamen ook langs met hun waar.

Op mooie zomeravonden kon je rond een uur of zeven met een vrolijk tinkelende bel de ijscoman over de kade horen aankomen. Er was er één van de VAMI (Vereenigde Amsterdamsche Melkinrichtingen), die ‘VAAAAAMI Roomijs’ riep en er was er één van C. Jamin (‘Sjamin’ zeiden wij). Jamin verkocht de beroemde ‘dubbeldik’: ijs in tabletvorm, dat een dubbeltje kostte. Als Pa en Ma een goede bui hadden, mochten we twee dubbeldikken kopen, die we dan met zijn allen deelden. Een feestelijke traktatie!

Als je door een raam in de voorkamer naar rechts keek, zag je de achterkant van de chirurgische kliniek van het Wilhelmina-gasthuis. Dit gebouw stond aan de overzijde van de Jacob van Lennepkade. Op het dak ervan stond een klok, die ik nog zo uit zou kunnen tekenen. Deze klok was gezichtsbepalend voor de Tollensstraat. Over de hele lengte van de straat, die na de kruising met de Kinkerstraat doodliep bij de tramremise, was hij te zien. ‘s Avonds en ‘s nachts was de klok verlicht en vormde zo een vertrouwd baken in de duisternis. Het enige uurwerk bij ons binnen was een pendule op de schoorsteenmantel in de huiskamer. Horloges gingen we pas dragen toen we dertien of veertien jaar waren en daarvóór keken we op de ziekenhuisklok voor de juiste tijd.

Schuin tegenover ons huis was de kolenboer, waar we kolen in papieren zakken haalden. We stookten eierkolen (kolengruis, vermengd met teer en geperst in de vorm van een ei) omdat die goedkoop waren. Toen mijn broertjes en ik genoeg kracht hadden om zo’n zak kolen de vier trappen op te dragen, waren we daarvoor regelmatig aan de beurt. Het beste ging dat als je het vrachtje op je nek nam. De zakken werden hergebruikt totdat de kolenboer ze bijna niet meer dicht kon nieten. Dat had wel eens tot gevolg dat er onderweg in het trappenhuis kolen uit de zak vielen, die je dan natuurlijk weer allemaal op moest zoeken. Je had dan geluk als een van de buren had gemerkt wat er gebeurde en zo vriendelijk was om het licht op zijn gang aan te doen. De buren van de eerste etage (‘van één hoog’) deden het wat luxueuzer: zij stookten antraciet en lieten enkele keren per stookseizoen een voorraad storten in een eigen kolenhok op zolder, waaruit ze naar behoefte een kolenkit vulden en naar beneden brachten.

De boodschappen deden we op de markt in de Ten Katestraat en bij diverse winkeltjes, die allemaal heel dichtbij zaten. Het huishoudgeld bewaarde Ma in een cacaobusje, verstopt achter een stapel borden in de keukenkast. In de Kinkerstraat waren zelfbedieningskruideniers, zoals Simon de Wit en De Gruyter. In de loop van de jaren 50 verschenen er steeds meer supermarkten met een breed assortiment in Nederland en toen er een Dirk van den Broek op de hoek van de Kinkerstraat en de Bilderdijkstraat kwam, was die winkel snel favoriet in de buurt, uiteraard tot verdriet van de kleine winkeliers. Bij de supermarkten gebruikten ze in het begin nog geen winkelwagens maar alleen mandjes. Dirk van den Broek heette bij ons dan ook de ‘mandjeswinkel’.

 

In de volgende artikelen meer over het dagelijks leven in huis, de feestdagen en het basisonderwijs.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 11
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie meningen-ervaringen

Gaat onze taal stukje bij beetje verloren?

Het niveau van spelling wordt steeds slechter en de taalbeheersing van taal in het algemeen ook.

Kleine stadsauto's te over, de VW Up! heeft mijn voorkeur

Op zoek naar een kleine stadsauto? Door de grote hoeveelheid is het lastig kiezen.

Leef je je eigen verhaal of dat van je voormoeders?

Hoewel onze ´keuze-C.V´s´ (of lijst van ervaringen in het maken van keuzes) veel langer zijn dan die van onze voormoeders en zelfs langer dan die van onze moeders, bestaat er nog altijd de ‘mindset’ van geen keuze hebben.

Dagboek van een gescheiden man...stap 1.

Hoe gebeurd een scheiding? Waar begint het en waar gaat het naar toe. Een kijk op een scheidingsverhaal in 10 delen waarvan dit deel 1 is.

Zomaar zaterdag....

prettig gezelschap of lastige baasspelertjes?

Overhemden: neutraal en tijdloos

De kracht van overhemden is dat ze tijdloos zijn en overal bij passen. Een overhemd is daarom een blijvertje, een vaste aanwinst voor elke kledingkast.

Slaapritueel, hoe zorg ik ervoor dat mijn kind doorslaapt?

Het artikel beschrijft hoe het bij ons gelukt is om onze dochter op jonge leeftijd door te laten slapen en als dreumes met plezier / zonder gezeur naar bed te laten gaan.

De engelsman, en hoe engelse elkaar behandelen.

Dit artikel gaat over de engelsman, en hoe hij zichzelf, zijn familie en collegas behandeld.

Modern en goed kinderen verzorgen met een kinderverzorgingsautomaat.

Er gaat niets boven een goede moeder maar een kinderverzorgingsautomaat blijkt bij het eten en drinken beter te werken.

Doorwerken na je 65e wanneer wel en wanneer niet

Wanneer zou je nu eigenlijk langer moeten doorwerken?

Besnijdenis, en alle informatie daar om heen. Handige tips!

In dit artikel zijn veel dingen te vinden omtrent besnijdenis. Eigen verhaal, handige tips en dingen waar je zeker op moet letten!

Hans Spekman

Spekman heeft kritiek op Roemer. De S.P. draait de kiezer een rad voor de ogen.

Revolutie in Egypte: goed of slecht?

De onlusten in Egypte zijn opweg naar een climax. Wat zal er gebeuren en hoe welke geveolgen heeft dit voor het Westen. In dit betoog zet ik uiteen hoe ik er tegen aankijk.

wil je perfect zijn?

Moet je perce perfect zijn?

Schietpartij en democratie

De V.S. is het grote voorbeeld van neo-liberalisme voor Rutte en consorten. Willen wij dat in Nederland?

De 'juiste mensen kennen'

Denken dat je de juiste mensen moet kennen om ergens een succes mee te worden is ouderwetse gedachte en onzin in 2013.

Stedentrip Italië ontspannend?!?

Stedentrip naar Pisa & Florence, Italië

Wat is Niburu en wat moet ik ermee?

Wat is Niburu en wat moet ik van Niburu.nl denken?

Rechtsgevoel

Ik had er weer eentje van 50 euro voor 6 km te hard rijden.

Soms is het leven hard

Het verhaal over een 13 jarige jongen, die te verwerken krijgt dat zijn oma zwaar dement word en zijn moeder niets kan doen.

Bezoek aan Teatro La fenice in VENETIE

Het bezoeken van de Opera Il Trovatore van Verdi in Teatro La Fenice in Venetie voerde me een spectaculaire wereld binnen van muziek en spektakel in de beste Italiaanse volkstraditie.

Hoe bind je werknemers aan je bedrijf

hoe zorg je ervoor dat werknemers zo lang mogelijk bij je bedrijf blijven.

Wat is zinvol en nuttig?

Wat zinvol en nuttig is kan van individu tot individu verschillen

U kent ze wel: drie typen treinreizigers waaraan ik me soms dooderger.

Dit artikel gaat over gedrag van mensen in de trein dat u waarschijnlijk bekend voorkomt.

Zwarte dag voor Nederland

regeringsakkoord van 26 april 2012