toevoeging aan het nurture/nature-debat


Publicatie datum:

betoog over de stelling “De sociale situatie is bepalend voor het gedrag en het oordeelsvermogen van een individu”

Gesponsorde koppelingen

In 2 VWO kwam bij ons in de klas een nieuw meisje, laten we haar Lida noemen. Lida was erg intelligent, werkte hard en haalde negens en tienen op haar proefwerken. Toen Lida jarig was, mocht de rest van de klas bij haar thuis komen om feest te vieren. Op de boerderij van haar ouders ontmoetten we de rest van de familie. Beide ouders hadden geen vervolgopleiding. Later hoorde ik dat haar moeder officieel als ‘zwakbegaafd' werd bestempeld. Als je Lida zelf zag, zou je dat nooit verwachten. Haar jongere zus was net als Lida erg intelligent en zat op het VWO. Haar jongere broertje was zwakbegaafd, maar dit kwam waarschijnlijk door zuurstofgebrek tijdens de geboorte.

Uit bovenstaand voorbeeld valt op te maken dat je blijkbaar niet zomaar kan voorspellen hoe intelligent iemand is, alleen maar door naar de intelligentie van de ouders van die persoon te kijken. Ook omgevingsfactoren spelen daarbij een grote rol. Mijns inziens is het zelfs zo dat de sociale situatie bepalend is voor het gedrag en het oordeelsvermogen van een individu. Terwijl de afgelopen decennia juist veel pogingen gedaan zijn dat bepaalde kenmerken erfelijk zijn. Hieruit is in elk geval naar voren gekomen dat genen ingewikkeld in elkaar zitten. Een goed voorbeeld daarvan is het onderzoek uit de jaren '70 naar depressie bij de Amish uit Amerika. De testgroep werd opgedeeld in twee groepen; de ene groep bestond uit mensen die last hadden van depressies, de andere groep bestond uit mensen die daar geen last van hadden. Door het DNA van beide groepen te vergelijken, lukte het de onderzoekers uiteindelijk om het gen te lokaliseren dat zorgt voor de depressies. Probleem opgelost, leek het.

Helaas, enige tijd na het onderzoek bleken 2 personen uit de groep zonder depressie, toch depressief te zijn. De onderzoeksresultaten konden weer de prullenbak in...

Dit maakt wel duidelijk hoe moeilijk het is om te bewijzen of iets aangeboren is, of niet. Daarom wordt er ook veel onderzoek gedaan naar tweelingen en mensen die geadopteerd zijn. Eeneiige tweelingen zijn genetisch gezien bijna identiek, dus verschillen zouden bij hen veroorzaakt worden door omgevingsfactoren. Bij geadopteerde personen wordt er gekeken naar de biologische ouders en de adoptieouders. De kans dat een persoon bijvoorbeeld schizofrenie heeft, is groter als één van beide biologische ouders schizofrenie heeft. Het feit dat één van beide adoptieouders schizofreen is, heeft hier geen invloed op. Blijkbaar is er bij schizofrenie dus een genetische component aanwezig. En hebben de genen veel invloed op het wel of niet hebben van een psychische stoornis. Maar uit andere onderzoeken blijkt dat het wat betreft sociale kenmerken vaak anders ligt. Zo is er onderzoek gedaan naar verlegenheid. Hieruit bleek dat er waarschijnlijk wel sprake is van een bepaalde mate van verlegenheid die aangeboren kan zijn, maar dat een groot deel ook ontwikkeld wordt tijdens het opgroeien. Een kind dat opgroeid in een open, stabiel gezin, met ouders die niet verlegen zijn, zal meestal zelf ook niet verlegen worden.

En dat is volgens mij precies waar het om draait; het kan best zijn dat het in de genen van een kind zit dat hij verlegen is, maar sociale factoren hebben zo'n ontzettend grote invloed op ons, dat het kind uiteindelijk niet verlegen hoeft te worden. Mijn eigen zoontje van bijna 3 jaar vind ik hier een goed voorbeeld van. Papa en mama hoeven beide niet zo nodig op de voorgrond te staan en houden zich rustig in grote groepen. Wanneer zoonlief met papa en/of mama op stap gaat reageert hij op net zo'n manier. Maar wanneer hij bij de kinderopvang is, is hij samen met z'n vriendje het middelpunt van de groep en heeft hij het hoogste woord. Klaarblijkelijk is de sociale situatie dus van grote invloed.

Iets soortgelijks geldt voor het oordeelsvermogen. Afgelopen week las ik een interview met iemand die door haar ouders strengchristelijk was opgevoed. Thuis was er geen tv, er werden geen seculiere kranten en tijdschriften gelezen, op zondag ging men twee keer naar de kerk en uitgaan mocht niet. Als gevolg hiervan kreeg het gezin van de rest van de wereld bijna niets mee. En ja, dan wordt het lastig als je gaat studeren in Amsterdam. Opeens kwam ze in contact met mensen die anders dachten over geloof, politiek, samenleving. En kwam ze erachter dat alles wat ze van haar ouders geleerd had niet zo zelfsprekend was als altijd had geleken. Uiteindelijk heeft deze persoon daarom besloten om te breken met het geloof; ze kon er niet meer achter staan.

Zo zie je maar hoe je oordeelsvermogen bepaald kan worden door de personen in je omgeving. Dat merkte ik ook bij Lida, mijn klasgenootje. Bij haar thuis spraken ze nooit over zaken als politiek of sport. Op school moest ze dan ook eerst heel erg wennen. Nu, 15 jaar later, is dat gelukkig heel anders. Lida woont in een grote studentenstad, loopt co-schappen als kinderarts en is lid van D66. Iets waar ze als 12-jarige waarschijnlijk nog nooit over had nagedacht, laat staan dat ze had geweten wat D66 was.

Zo zie je maar hoe bepalend de sociale situatie is voor het gedrag en het oordeelsvermogen van een individu. Niet alleen blijkt het heel erg moeilijk om te bewijzen dat iets genetisch bepaald is, zoals we hebben gezien bij het onderzoek bij de Amish. De stelling wordt ook nog eens ondersteund door de tweeling- en adoptieonderzoeken die in de loop der tijd zijn gedaan. Uiteindelijk zijn voor mij de praktijkvoorbeelden het meest overtuigend, al weet ik best dat die weinig wetenschappelijk onderbouwd zijn. Maar ik denk dat het juist de praktijkvoorbeelden zijn die ook anderen kunnen overtuigen van de invloed van de sociale situatie op het gedrag en oordeelsvermogen van een individu. Dit zijn namelijk dingen die iedereen in z'n eigen omgeving kan terugzien.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 2
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie meningen-ervaringen

Tekenfilms vandaag de dag

Sesamstraat, poesjes en family guy

Mirena spiraal

twijfel je nog over het laten plaatsen van de Mirena spiraal ? misschien helpt dit artikel je met beslissen

Winnen? Dat is meer iets voor mannen..

Mannen houden meer van competitie dan vrouwen. Waar ligt dat nou aan?

Het werkelijke doel van de uitvinding van de Verichip

Dit artikel gaat in op de voorspelling van de komst van de Verichip. Wat is het werkelijke doel hiervan?

Kleine stadsauto's te over, de VW Up! heeft mijn voorkeur

Op zoek naar een kleine stadsauto? Door de grote hoeveelheid is het lastig kiezen.

De basis voor online dating succes

Veel mannen schrijven zich in op een datingsite om na verloop van tijd te merken dat het niet werkt.

Wij houden van Oranje of toch niet?

Koninginnedag, Prinsjesdag, lintjes knippen en tot voor kort een kleine rol bij de formatie van een nieuw kabinet. Dit is wat de koningin allemaal doet in ons land, ten minste dat is wat het Nederlandse volk over het algemeen denkt.

Gratis openbaar vervoer

Waarom zou je niets eens nadenken wat de gevolgen zouden zijn als je het openbaar vervoer gratis zou maken?

Ik heb je lief

Is het noodzakelijk dat het onderwerp seksualiteit deel uit maakt in de (woon) begeleiding?

Whitney Houston

herrineringen die iedereen wel heeft en deelt

Reuma, de pijn die nooit meer weggaat.

Reuma, je zal het maar hebben?

Depressie te lijf

Depressie en op een natuurlijke weg eruit

Was vroeger alles beter? Alles was beter!

“ Tiny Tim “ dat is het eerste wat mij is bijgebleven vandaag , en mij aan het nadenken heeft gezet. Ik las hier vandaag een stukje over op het internet, nadat mijn vriend mij hier een linkje over had gestuurd. “ Zelfvoorzienend leven” in een klein huisje dat je van alle basisvoorzieningen kan voorzien. Dat is

Amsterdam tijdens de wederopbouw. Het dagelijks leven in huis

Amsterdamse Kinkerbuurt tijdens de jaren 50 en 60. Dagelijks leven in ons huis in de Tollensstraat

De waarde van de bijbel

Een geschiedenis over het ontstaan van de bijbel

Bezoek aan Teatro La fenice in VENETIE

Het bezoeken van de Opera Il Trovatore van Verdi in Teatro La Fenice in Venetie voerde me een spectaculaire wereld binnen van muziek en spektakel in de beste Italiaanse volkstraditie.

Sprookjes voor volwassenen

Games van nu of sprookjes van vroeger?

De 'juiste mensen kennen'

Denken dat je de juiste mensen moet kennen om ergens een succes mee te worden is ouderwetse gedachte en onzin in 2013.

Appartement of kamer huren als student deel 2

tips & trics

Verruimt het grote media-aanbod mijn blik op de wereld?

Essay 'Verruimt het grote media-aanbod mijn blik op de wereld?'

Coma

Ervaringen na plotseling optredend langdurig coma

Banken zijn oplichters?

De banken willen ons doen geloven dat ze er voor ons zijn

Tussen wal en schip, hoera een uitkering...

Van een carrière en een goed inkomen naar een plaats in de rij bij de voedselbank

De engelsman, en hoe engelse elkaar behandelen.

Dit artikel gaat over de engelsman, en hoe hij zichzelf, zijn familie en collegas behandeld.

Chinese studenten en andere vreemdelingen in Nederland

een zeer persoonlijke momentopname in Zuid Holland