Middeleeuwse muziek


Publicatie datum:

In dit artikel worden de kenmerken van de muziek de middeleeuwen besproken

Gesponsorde koppelingen

Muziek is een eeuwenoud fenomeen, wat door de jaren heen van het ene naar het andere uiterste is gegaan. Ook in de Middeleeuwen maakte  men al veel muziek. De kerk had hier grote invloed op. We zullen nu een aantal belangrijke aspecten van de middeleeuwse muziek benoemen.

Middeleeuwse volksliederen

Er zijn weinig volksliederen uit de Middeleeuwen bewaard gebleven. Met volksliederen bedoelen we de liederen die door het gewone volk werden gezongen. We hebben het hier dus niet over de kunstliederen, daarover straks meer. De componisten van deze volksliederen waren meestal onbekend, anoniem. Deze volksliederen werden vaak mondeling overgeleverd. De functie van een volkslied was: een feest opvrolijken, soldaten lied, slaapliedjes e.d. De teksten gaan over geboorte en dood, over leven en werken, over natuur en politiek. Middeleeuwse instrumenten die werden gebruikt waren: vedel, draailier, roertrom, fluit, doedelzak, portatief etc.

Zwervende speellieden, soms aangevuld met gesjeesde studenten en uitgetreden priesters, ook wel flaganten genoemd, waren het uitschot van de maatschappij. Deze rondtrekkende muzikanten bezochten vaak jaarmarkten en feesten. Ze traden op als wonderdokter, goochelaar, toneelspeler en muzikant. Als het feest voorbij was moesten de speellieden weer vertrekken. Een bekende Middeleeuwse dans is de z.g. “Estampie”. Een virtuoos, snel muziekstuk dat gekenmerkt wordt door een vast refrein en veel variaties.

Een bekend volkslied uit de Middeleeuwen was het zogenaamde “L’homme armé”, een soldatenlied uit de honderdjarige oorlog tussen Frankrijk en Engeland. De melodie van dit lied kwam later als Cantus Firmus terug in meerstemmige polyfone vocale werken.

 

Het Middeleeuwse kunstlied

Rond 1100 ontstond in het zuiden van Frankrijk, in de Provence, een hoofse liedkunst. Troubadours soms van adelijke afkomst trokken van kasteel naar kasteel, vaak in gezelschap van een minstreel. De instrumenten die men gebruikte waren: harp, luit en vedel. De troubadour schreef zelf de liederen en “vond” ( trouver )de melodie. De teksten waren geschreven in de volkstaal, dus niet in het latijn.

Vaak gingen de liederen over de verering van de vrouw. In sommige teksten gaat het over de verering van een gehuwde adelijke dame, men noemt dit: de hoofse lyriek. In Noord-Frankrijk werden deze ridderlijke dichter / zangers Trouvères genoemd. In de Duitse landen werden ze Minnesänger genoemd. Van de troubadours en trouvères zijn meer teksten dan melodieën bewaard gebleven. De melodieën zijn gebaseerd op middeleeuwse toonladders. De melodie van een kunstliederen is ingewikelder dan die van het volkslied. De liederen zijn duidelijk voor solostem bedoeld. In Zuid-Frankrijk waren de troubadours in een gilde verenigd. In Duitsland noemt men een dergelijk gilde van beroepszangers: “ Meistersänger ”.

 

De meerstemmigheid in de Middeleeuwen

In de Middeleeuwen ontstond ook de meerstemmigheid. De beginnende meerstemmigheid noemt men “Organum”. De eerste vorm van meerstemmigheid is het zogenaamde parallelle-organum, later gevolgd door het organum in tegenbeweging en het melismatisch organum. In het melismatisch organum ligt de melodie, met langgerekte noten, in de tenor. Daarboven werd een beweeglijke bovenstem gecomponeerd. Componisten die zich rond 1200 bezighielden met deze Ars Antiqua en Ars Nova stijl waren Leoninus en Perotinus

( De Notre Dame school – te Parijs ). De belangrijkste intervallen uit de Middeleeuwen waren: octaaf, kwint en kwart. Heel geliefd was de zogenaamde “Bourdon”. Je hoort dan meestal in de bas voortdurend een kwint doorklinken. Uit het organum kwam het Motet voort. Het Motet is een betrekkelijk korte vocale meerstemmige compositie, vaak polyfoon. Getoonzet op een godsdienstige, latijnse tekst. Het Motet werd in kerken veel gezongen vanwege de liturgische functie.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 53
Leden aangebracht: 3

Meer uit de categorie muziek

Muziekinstrumenten om zelf te maken

Muziek wordt leuk met muziekinstrumenten die je zelf kunt maken. Hoe maak je zelf muziekinstrumenten?

Anouk mag van TROS niet naar het songfestival

Tros ziet rechstreekse inzending Anouk niet zitten.

Dubstep: Wat is dat?

Dubstep: wat is het, en hoe wordt het gemaakt? Hier de belangrijkste informatie.

Over 101Barz: het centrum van de Nederlandse hiphop

101Barz: geen luchtdruk, maar hiphop

Mbeyeline - Total Control

MBeyeline is de eerste en enige vrouwelijke Europeaanse rapper die internationaal een succes is geworden.

Rapmuziek: oorsprong en kenmerken

Oorsprong van rapmuziek. Kenmerken van rapmuziek.

Hoe maak je Headhunterz - Scrap Attack (Defqon Anthem 2009)

Een artikel voor mensen die de Headhunterz geweldig vinden.

Muziek componeren en het schrijven van een hit

Muziek componeren en het schrijven van een hit

Hoe word ik een DJ

Hoe word ik een goede DJ ? Wat heb ik daarvoor nodig en wat moet ik kunnen.

Snow Patrol: band van veranderingen en successen.

Informatie over de alternatieve rockband Snow Patrol.

Het lied over de stad Jeruzalem in Israel

Uitleg van het lied: Jeruzalem van goud

Vier tips om optredens voor je band te regelen

Meer optredens nodig voor je band?

Gratis muziek downloaden, download mp3

Download gratis mp3, download gratis muziek en deel ze legaal met anderen.

Trance

Trance is een muziekstijl die begin jaren '90 is voortgekomen uit de toen al bestaande techno- en housescene. Aanvankelijk was de stijl niet echt bekend bij het grote publiek, maar later brak de stijl definitief door bij het grote publiek en is sindsdien eigenlijk vrijwel niet in populariteit afgenomen.

Michael Jackson, The King of Pop leeft en komt terug!

Leeft Michael Jackson nog?

Benjamin Britten (1913-1976)

Biografie over Benjamin Britten, Brits componist

Het geheim van urenlang muziekplezier met Psalm 119

Psalm 119 staat met zijn 176 verzen bekend als de psalm met de meeste coupletten. Normaal gesproken wordt in een kerkdienst Psalm 119 nooit helemaal gezongen omdat dit een paar uur in beslag neemt.

Rock & Roll

Rock & Roll versheen op een moment van Raciale Spanningen

Thibaut de Navarre (1201-1253)

Thibaut de Navarre was een Franse koning die bekend is geworden als troubadour.

Tosca - Puccini

Opera Tosca van Puccini, achtergrondinformatie

De grote terts toonladder

Wil je je verdiepen in de algemene muziekleer, dan is het een goed begin van start te gaan met de toonladders.

Zingen de 3JS Nederland wel naar de finale?

Dit jaar stuurt Nederland de 3JS naar het Eurovisiesongfestival. Tickets kopen kan helaas niet meer.

Claudio Monteverdi

wat de componis Monteverdi in de muziekgeschienis heeft bereikt

Hector Berlioz (1803-1869)

Beschrijving van het leven van componist Hector Berlioz

Gangnam Style

Meer info over deze enorme hit!