Muziektheorie is makkelijker dan je denkt


Publicatie datum:

De basis van muziektheorie; voor gitaristen en alle andere muzikanten

Gesponsorde koppelingen

12 Tonen

Ons westerse systeem van muziek is gebaseerd op een reeks tonen die elk een halve toon van elkaar vandaan liggen. Als je bij een willekeurige toon begint en je gaat twaalf keer een halve toon omhoog dan kom je bij een toon die weer dezelfde naam heeft; je bent dan een octaaf verder. Op het plaatje bij dit artikel zie je een stukje van een toetsenbord zoals je dat op piano's, orgels en keyboards vindt. In dat plaatje heb ik alleen de 'witte' toetsen genummerd. Toets 1 is een toon 'c' en toets 8 is weer een 'c', maar dan een octaaf hoger. Als je achtereenvolgens toets 1 tot en met 8 speelt, hoor je een toonladder die klinkt als do-re-mi-fa-sol-la-si-do. Ik denk dat bijna iedereen dat wel zal herkennen

Toetsenbord/keyboard

We gebruiken eerst maar 7 van de 12 tonen.
Omdat we de zwarte toetsen in onze toonladder overslaan, zijn niet alle toonafstanden hetzelfde. Tussen e en f zit maar een halve toon, net als tussen b en c; tussen al de andere tonen zit een hele toon afstand. Om die reden klinkt c-d-e-f-g-a-b-c als het herkenbare do-re-mi-fa-sol-la-si-do.

Toonladder, toonaard, akkoorden.
Onze toonladder die met een c begint, definieert een 'toonaard' C. De toonaard kun je je voorstellen als het muzikale 'zwaartepunt' van een muziekstuk; alles draait rond dat zwaartepunt. Als een muziekstuk in C staat zal het vaak beginnen en eindigen met het akkoord C en ook tussendoor vaak terugkeren naar C. C is in dit geval een soort zon waar de andere akkoorden als planeten omheen draaien, elk met hun eigen afstand en functie ten opzichte van het centrum.

Akkoorden bouwen met een toonladder.
Het eenvoudigste akkoord bestaat uit drie verschillende tonen; ze worden 'drieklanken' genoemd en ze vormen de basis voor onze harmonieleer. Akkoorden worden heel systematisch opgebouwd uit een toonladder; dat wordt 'harmoniseren' genoemd. Het gaat als volgt:

Eerste akkoord - de tonen 1, 3 en 5; in ons voorbeeld zijn dat c, e en g en samen vormen ze het akkoord C (kort voor C majeur)
Tweede akkoord - de tonen 2, 4 en 6; d, f en a, samen vormen ze Dm (kort voor D mineur)
Derde akkoord - de tonen 3, 5 en 7; e, g en b, die vormen Em (E mineur)
enzovoort, 4-6-8, 5-7-9...

Iets schematischer ziet het er zo uit:

I:   C, c-e-g
ii:  Dm, d-f-a
iii: Em, e-g-b
IV: F, f-a-c
V:  G, g-b-d
vi:  Am, a-c-e
vii: Bdim, b-d-f

Zeven tonen vormen zeven akkoorden,
drie majeurakkoorden, drie mineurakkoorden en één dimakkoord (een verminderd, 'diminished', akkoord). De Romeinse cijfers worden gebruikt om de 'trappen' van een toonladder aan te duiden. De eerste, de vierde en de vijfde trap zijn van bijzonder belang; ze worden ook wel de harmonische hoofdfuncties genoemd en het zijn niet toevallig de majeurakkoorden die binnen onze do-re-mi-ladder ontstaan - het zijn bijna altijd deze drie akkoorden die worden bedoeld als men het heeft over 'drie-akkoordenliedjes'.

Dat is een echte hoeksteen van heel veel westerse muziek, niet alleen modern maar ook klassiek. Er is natuurlijk veel meer over te vertellen; lang niet alle muziekstukken blijven netjes binnen de lijntjes van één toonaard en sommige stukken gebruiken maar twee of zelfs maar één akkoord. En naast c zijn er nog elf andere tonen die grondtoon van een ladder en toonaard kunnen zijn.
Maar dit is de basis.


Foobie gebruiker Aaron Stonebeat

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 3
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie muziek

Over 101Barz: het centrum van de Nederlandse hiphop

101Barz: geen luchtdruk, maar hiphop

Beyoncé

De Amerikaanse R&B zangeres Beyonce die de wereld wist te veroveren

Johann Joachim Quantz

Multicultureel... zo was Europa ook in de 18e eeuw al te definiëren. Quantz droeg daar actief een steentje aan bij.

Moderne muziekstromingen

In dit artikel worden de kenmerken van verschillende moderne muziekstromingen besproken

De stratocaster als instrument, niet als mythe

Een uitleg over de prijs kwaliteit verhouding bij stratocaster gitaren en de zin/onzin van het kopen van een duurder merk

Claude Debussy (1862-1918)

Biografie van Claude Debussy, Frans impressionistische componist

Meer tips voor gitaarhelden in de dop

Ontwikkelen van muzikaal gehoor. Muziek na leren spelen door ernaar te luisteren.

Het lied over de stad Jeruzalem in Israel

Uitleg van het lied: Jeruzalem van goud

Rock & Roll

Rock & Roll versheen op een moment van Raciale Spanningen

Sziget

Op een eiland in het hartje van Boedapest wordt jaarlijks alles uit de kast getrokken voor een mooi weekje Sziget.

Absence uit 'Les nuits d'été'

'Les nuits d'été' van Berlioz is een verzameling van zes liederen op teksten van Gautier. In 1841 werd dit werk uitgegeven voor mezzosopraan / tenor en pianoforte. In 1856 verscheen een orkestversie.

Straight edge.. wat is het en waar komt het vandaan?

Straight edge is een begrip in de hardcore en punk wereld maar waar komt het vandaan.

What does the fox say?

Het dé internet hit van het moment en mocht u het nog niet gezien hebben, doe dat hier dan snel!

Barok

Barok is een term voor een periode in de muziekgeschiedenis. Wat was dit voor een periode en welke muziek klonk er toen?

Muziek in de Renaissance

In dit artikel worden de kenmerken van de muziek in de renaissance besproken

Beroemde cellobouwers

Over beroemde cellobouwers en waar ze vandaan komen.

De progressieve rockband, Genesis

Genesis, een interessante progressieve rockband die is begonnen in de jaren '70.

Dubstep

Dubstep, de nieuwe muziekstijl.

Biografie David Guetta

Iedereen kent de naam David Guetta. Deze beroemde dj heeft al vele goede hits gehad en in samenwerking met grote artiesten zullen er nog veel meer hits komen. In dit artikel krijg je een korte levensbeschrijving van deze wereldberoemde dj.

Salsadansen

Dit artikel gaat over de stijgende populariteit van salsadansen en geeft tevens een beknopte beschrijving van de oorsprong en ontwikkeling van salsamuziek.

De cello

Eenvoudige beschrijving van alle onderdelen van de cello.

Anouk mag van TROS niet naar het songfestival

Tros ziet rechstreekse inzending Anouk niet zitten.

Soorten muziek.

Alles over de verschillende soorten muziekgenres.

Rapmuziek: oorsprong en kenmerken

Oorsprong van rapmuziek. Kenmerken van rapmuziek.

Tosca - Puccini

Opera Tosca van Puccini, achtergrondinformatie