Beekdalen


Publicatie datum:

De verscheidenheid van de natuur in een beekdal

Gesponsorde koppelingen

De beek is de ader van een stroomgebied, die boven- en ondergronds wordt gevoed. Een intact beekdal bestaat uit een beekloop, oevers en flanken en vertoont een rijke aaneenschakeling van leefgebieden.Je hebt de snelle stroombeken die in de bergen voorkomen en de laaglandbeken die veel materiaal kunnen afzetten.

De leefgebieden van en langs een beek weerspiegelen de kenmerken van het stroomgebied met  verschil in kalk, grondwater en grond. Dit en de menselijke invloed bepaalt wat er groeit en bloeit in het beekdal. De meeste beken op de zandgronden zijn laaglandbeken.

De natuurwaarde van beekdalen wordt bepaald door de aanwezigheid van de vele geleidelijke overgangen, die gradiënten genoemd worden. Gradiënten ontstaan door verschillen in waterhuishouding en bodemsamenstelling. Een beek ontvangt mineralen en organische stoffen uit het hele stroomgebied.

In een beekdal zijn vijf waterstromen te onderscheiden. Deze zijn oppervlakkige afstroming van voedsel- en mineraalarme neerslag, ondiep voedsel- en mineraalarm grondwater, diep voedselarm en mineraalrijk grondwater, neerslag die direct in de beek komt en oppervlaktewater, die bovenstrooms voedselarm is en benedenstrooms mineralen- en voedselrijk is. 

De chemische samenstelling van kwelwater varieert en is relatief eenvoudig in het veld te herkenen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen regionale en lokale kwel. De soortensamenstelling van de vegetatie is vooral aan de kleur en structuur kenmerkend, maar varieert, afhankelijk van het mineralengehalte. 

Niet aangetaste beekdalen

Een belangrijk kenmerk van natuurlijke, niet aangetaste laaglandbeken is meanderen: het kronkelen van de beek. Door de variatie in stroomsnelheid en samenstelling van het bodemmateriaal, krijg je zowel stroomminnende soorten als planten en dieren die meer van stilstaand water houden.

Op de flanken van een beekdal kunnen op plaatsen waar de toevoer van oppervlakte-en kwelwater stagneer, moerassen voorkomen waar veenvorming optreedt.

Het klein zeggenmoeras is een natte, lage, voedselarme vegetatie. Dergelijke moerassen bevinden zich vooral aan de randen van het beekdal, in het middenloopgebied en zijn herkenbaar aan de vele zeggen van bescheiden formaat en herbergen bijzondere planten.

Grote zeggenmoerassen zijn te herkennen aan de aanwezigheid van grote zeggen en forsbloeiende kruiden. In tegenstelling tot het klein zeggenmoeras is de vegetatie een stuk grover. Grote zeggenmoerassen zijn vooral te vinden in de benedenloop en delen van de middenloop.

Riet moerassen en natte ruigten wijzen op voedselrijke omstandigheden en zijn te vinden op plaatsen waar voedselrijk grond- en oppervlaktewater. 

Beekbegeleidende bossen

Elzenbroekbos komt van nature voor in beekdalen op de zandgronden, op plaatsen waar het grondwater tot aan of boven het maaiveld staat. Ook op kwelplekken, in bongebieden en langs afgesneden beek – en rivierarmen kan zich elzenbroekbos ontwikkelen. De zwarte els is de meest kenmerkende soort. Er komen veel varensoorten voor en op de meer open en permanent natte delen van het bos staan vele lichtminnende soorten.

Elzenessenbos is te vinden op smalle stroken langs de beek. Het grondwater bevindt zich in het voorjaar hoogstens enkele centimeters onder het maaiveld. Elzenessenbossen bezitten een soortenrijke vegetatie met een rijke voorjaarsflora. 

Beekbegeleidende graslanden

Beekbegeleidende graslanden verschillen van vochtige tot natte en matig schrale bodems. Deze graslanden zijn rijk aan talloze zeldzame planten en dieren en vormen een belangrijk voedselgebied voor doortrekkende en overwinterende vogels. Jaarlijks maaien in de (na)zomer zorgt voor het behoud van de graslanden.

In goed ontwikkelde blauwgraslanden treedt in het winterhalfjaar enige kwel met bufferstoffen op, waar de vegetatie van profiteert in de zomer, als het waterpeil lager staat en er verzuring kan optreden. Door de aanwezigheid van blauwe zegge, komt blauwgrasland aan zijn naam.

De kleurrijke dotterbloemhooilanden wijzen op (matig) voedselrijke, licht bemeste, beetje ontwaterde en neutrale tot licht zure omstandigheden. Ze zijn ook te vinden op de randen van greppels en sloten in intensief gebruikt cultuurgrasland. 

Aantasting

Met ingrepen zoals kanalisatie, taludverbetering, regulatie van de waterstand met stuwen en het weghalen van beekbegeleidende begroeiing vallen onder het begrip normalisatie. Dit samen met vermesting zijn de meest zichtbare en ingrijpende veranderingen in een beekloop.

Door normalisatie wordt de dynamiek en variatie in het ecosysteem tenietgedaan. Door vermesting treedt er overmatig algengroei op, waardoor ook een zuurstoftekort kan ontstaan.

Door de kanalisatie treedt er ook verdroging op, doordat de stroomwegen steeds langzamer hun weg vinden naar de beek.

Men wil er nu voor zorgen dat de beek zijn kronkelende weg weer vindt en waarbij, indien mogelijk, het herstel van het stroomgebied centraal staat.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 6
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie natuur

Afrikaantjes tegen allerlei kwalen en ziektes, Tagetes tegen allerlei kwalen en ziektes

In China gebruikt men de bekende tuinbloemetjes Tagetes of te wel Afrikaantjes tegen allerlei kwaaltjes en ziektes.

Gevolgen van de opwarming van de aarde

Gevolgen van de opwarming

Tijdreizen is mogelijk

Door veel mensen wordt tijdreizen onmogelijk geacht. In dit artikel wordt het tegendeel bewezen.

Wat is gras en hoe maak je het beste grasveld.

Bij een mooie villa hoort een mooi grasveld lees hier hoe je het beste grasveld kunt maken.

Californië verbiedt plastic tassen vanaf volgend jaar.

Gouverneur Jerry Brown heeft een wet ondertekend dat het gebruik van plastic tassen zou moeten verminderen in de Amerikaanse staat Californië. Plastic is namelijk een grote milieuvervuiler.

Rudimentaire organen bij de mens, hebben ze werkelijk geen functie?

Rudimentaire organen worden beschreven als organen die in de loop der tijd hun functie zijn verloren of bijna door het evolueren van een organisme. In dit artikel gaan we dieper in op de rudimentaire organen die wij als mens bezitten; hebben ze nou werkelijk geen functie?

Wat is een biosfeer en hoe maak je er een?

Een uitleg wat een biosfeer is en wat je nodig hebt om er een te maken.

Blue Energy

Wat is blauwe energie?

Groei van een plant

Groei van een plant simpel uitgelegd.

het Amazoneregenwoud

Het Amazoneregenwoud, een schat aan biodiversiteit

De aarde warmt niet meer op, einde van het broeikaseffect

Broeikaseffect, CO2 uitstoot, opwarming

Vragen over het leven, levensvragen en de natuur.

Een artikel over de vragen van het leven van de mens in de natuur.

Maatregelingen in de Zeeuwse Natuur

Hoe veilig is de Zeeuwse Natuur?

De rode zonnehoed (deel 1)

De plant bevat pijnstillende, infectiewerende en bloedzuiverende stoffen, doodt bacteriën en schimmels en verhoogt de algemene weerstand. Vandaar dat de plant nu veel wordt gebruikt.

De patrijs

Het leven van de patrijs in Nederland.

Duurzame Ontwikkeling

over duurzame ontwikkeling

Beekdalen

De verscheidenheid van de natuur in een beekdal

Waar komen wij vandaan?

Waar komen wij vandaan? Zijn we buitenaards? Hoe kwam het leven op aarde?

Bestaan zeemeerminnen echt?

Zij heeft al menig mannenhart op hol gebracht, haar schoonheid is legendarisch, de zeemeermin.

Warmteverlies of dubbel glas

Wat is dubbel glas en waar dient het voor

Zeewater Intrusie – Watermanagement

De oorzaken en gevolgen van zeewater intrusie in kust- en delta gebieden kunnen enorm zijn zonder dat men het weet en er aandacht aanbesteed. Toch is het fenomeen zeewater intrusie één van de grootste internationale zorgen van de watermanagers (ingenieurs).

Boerenzwaluw

Het leven van en over de boerenzwaluw; een prachtig dier.

Zijn plastic zakken schadelijk voor het milieu?

In hoeverre tasten plastic zakken het milieu aan?

Populatiemodellen en groeifactoren

Uitleg populatiemodellen en groeifactor met formules en voorbeelden.

Gazon onderhoud.

hier alles om een mooi gazon aan te leggen en te behouden.