De zon en onze aarde


Publicatie datum:

energie van de zon en de ozonlaag

Gesponsorde koppelingen

De aarde beweegt - net als alle andere planeten - niet in een mooie cirkel om de zon, maar in een ellips. Hierdoor staat deze niet altijd even ver van de zon. In het perihelium (het punt waar een planeet het dichtst bij de zon staat) is de afstand tot de zon 147,1 miljoen kilometer. In het aphelium (het verst bij de zon vandaan) zitten we 152,1 miljoen kilometer van de zon af. De gemiddelde afstand van de aarde tot de zon is dus 149,6 miljoen kilometer. Ondanks deze enorme afstand zien we niet alleen, maar voelen we ook de invloed van de zon op aarde.

Veel licht bereikt de aarde niet; een belangrijke oorzaak daarvan is de ozonlaag. Het zonlicht dat de aarde wel bereikt bestaat voor 52% uit zichtbaar licht. Zichtbaar (wit) licht is een ‘mengsel' van alle kleuren. Deze kleuren hebben ieder een eigen golflengte die tussen de 400 en 780 nm zit. Het licht aan de kant van 780 nm neemt men waar als rood en aan de kant van 380 nm als paars. Zichtbaar licht zorgt ervoor dat wij dingen kunnen zien. 44% van ons zonlicht is infraroodstraling (IR). IR-straling heeft golflengtes van 780 nm tot maar liefst 1 mm. Deze straling is niet zichtbaar voor het menselijk oog, maar wordt ervaren als warmte. De overige 4% is UV-licht met een relatief kleine golflengte: 10 tot 400 nm.

De hoeveelheid energie (licht) die de zon aan de aarde levert, is gelijk aan de energie die de aarde uitstraalt naar het heelal. Dit is het stralingsbalans. Oceanen zijn relatief warm en wolken zijn relatief koud. De lokale stralingsbalans van de aarde versterkt deze temperatuurverschillen. Warme gebieden (bijvoorbeeld onbewolkte oceanen) absorberen zonnestralen en warmen nog sterker op, koude gebieden (wolkentoppen) weerkaatsen deze stralen en koelen nog verder af. De temperatuurverschillen veroorzaken luchtstromen die door de lokale verschillen in stand worden gehouden. Dit effect zorgt voor grootschalige weersverschijnselen (bijvoorbeeld passaatwinden, die altijd in dezelfde richting waaien) maar ook voor kleine lokale verschijnselen, zoals het briesje aan de kust.

De stralingsbalans kan ook uit evenwicht raken. Bijvoorbeeld door meteorietinslagen in het verre verleden, maar de energie kan ook uit de aarde zelf komen en de balans verstoren, zoals bleek na de uitbarsting van de Filippijnse vulkaan Pinatubo in 1991. De uitstoot van zo'n grote hoeveelheid lava en as heeft gezorgd voor grote hoeveelheden stof en fijn stof in de stratosfeer. Dit had een zodanig negatief effect op de ozonlaag in de atmosfeer, dat de hoeveelheid ozon in de gematigde zones het laagst gemeten niveau ooit bereikte en het ozongat boven Antarctica de grootste omvang tot dan toe kreeg. Door dit verschijnsel wordt minder zonlicht tegengehouden en warmt de aarde op.

Ook de mens zorgt voor een verstoring in het evenwicht; onder andere de industrie, reizen, en ontbossing zorgen ervoor dat er veel CO2 (en waterdamp) in de lucht komt en blijft. CO2 en waterdamp laten de invallende zonne-energie ongehinderd door, maar absorberen de uitgestraalde thermische energie. Ook het gebruik van chloorfluorkoolwaterstoffen (cfk's) in de jaren tussen 1960 en 1980 is een oorzaak geweest voor een verstoring van het evenwicht. Chloorfluorkoolwaterstoffen zijn onder normale omstandigheden inert (traag), vandaar hun grote populariteit als onder meer drijfgas (in spuitbussen) en blaasmiddel in schuimmiddelen.

Echter, de cfk's ontleden door de door ozon (O3) geabsorbeerde UV-straling, waarbij onder meer chloorradicalen gevormd. Deze zetten een reeks reacties in gang en uiteindelijk verdwijnt ozon. Boven Australië en het zuidpoolgebied is de ozonconcentratie de afgelopen tientallen jaren zo gering geworden, dat men spreekt van een gat in de ozonlaag.


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 12
Leden aangebracht: 1

Meer uit de categorie natuur

Maatregelingen in de Zeeuwse Natuur

Hoe veilig is de Zeeuwse Natuur?

De Historie van de Fruitteelt

De fruitteelt door de eeuwen heen

De mooiste visstekken van Nederland volgens Gerard van der Horst

Artikel over mooie visstekken van Nederland volgens Gerard van der Horst

De Brahea Edulis

Ooit was de Brahea Edulis bijna uitgestorven, maar inmiddels kunnen we ze zelfs hier in de tuin zetten.

Fossilatie: het ontstaan van fossielen.

Uitleg ontstaan van fossielen (fossilatie).

Bestaat de verloren wereld echt en is er een onderaardse wereld waar nog dinosaurussen leven?

In de film “The lost world” naar een verhaal van Arthur Conan Doyle daalt een groep mensen af in een grot en komen ze terecht in een onderaardse wereld waar allerlei prehistorische dieren leven. In de film speelt het verhaal zich natuurlijk af in een studio met allemaal speciale effecten. Zou de verloren wereld ech

Brandnetels, kruid of onkruid?

Brandnetels in Nederland, kruid of onkruid. Wat gebeurd er al je wordt geprikt en wat kun je er tegen doen?

Beaufort: van lichte bries tot zware storm

De schaal van Beaufort, De effecten van verschillende windkrachten: van lichte bries tot zware storm.

De patrijs

Het leven van de patrijs in Nederland.

Yeti een Legende

Yeti een Legende

De dood van een ster in een notendop

In een notendop hoe de verschillende soorten sterren tot hun einde komen.

Stikstofbinding door vrijlevende en door in symbiose levende bacteriën

in dit artikel wordt gekeken naar het gebruik van vrij stikstof in de lucht wat gebruikt kan worden door stikstof bindende bacteriën als bouwstof.

Stars: live and death

In een notendop het leven van een ster.

Duurzame energie

Waarom gebruiken we duurzame energie?

Vragen over het leven, levensvragen en de natuur.

Een artikel over de vragen van het leven van de mens in de natuur.

Goedkope botanische tulpen.

Uitgebreide informatie over Tulpen kopen, planten en kweken van botanische tulpen.

De rode zonnehoed (deel 1)

De plant bevat pijnstillende, infectiewerende en bloedzuiverende stoffen, doodt bacteriën en schimmels en verhoogt de algemene weerstand. Vandaar dat de plant nu veel wordt gebruikt.

Boerenzwaluw

Het leven van en over de boerenzwaluw; een prachtig dier.

De groene zoekmachine

zoeken naar informatie kost veel energie. CO2 neutraal zoeken kan nu ook via Znout

Waarom willen mannen seks met vrouwen en mannen?

Seks is de grootste drijfveer voor het gedrag van mannen, waarom willen mannen altijd seks?

Groei van een plant

Groei van een plant simpel uitgelegd.

Benodigde factoren bij het kiemen

De belangrijkste factoren die nodig zijn bij het kiemen van zaden.

Het cultuurlandschap

Hoe ziet een cultuurlandschap eruit?

Reflexen, spieren en zenuwen

Beschrijving reflex: De route door het lichaam.

De ooievaar in Nederland.

Het leven van de ooievaar in Nederland.