Een ‘stralende' toekomst?
De toekomst van kernenergie
Tot een aantal jaren terug leek de discussie over kernenergie te zijn uitgestorven. De groter wordende belangen inzake klimaatopwarming en duurzame energie hebben deze fel omstreden technologie nieuw leven ingeblazen. Maar is kernenergie wel zo klimaatvriendelijk? Is het daadwerkelijk de duurzame oplossing waar men zo naar verlangt? Is het economisch zo voordelig als wordt beweerd? Hoe staat het trouwens met de veiligheid van kernenergie? Kernenergie is niet dé oplossing voor het steeds groter wordende energieprobleem.
Zaterdag 26 april 1986. Een ogenschijnlijk mooie lentedag, maar niets bleek minder waar toen om 1.23 uur kernreactor 4 te Tsjernobyl ontplofte. Een verschrikkelijke hoeveelheid radioactieve stoffen kwam vrij, die grote gevolgen zou hebben voor de volksgezondheid van grote delen van Europa. Ook in Rusland, Japan, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten vonden er later ongevallen met kernreactoren plaats.
Kernenergie heeft na de hiervoor genoemde ongelukken geen vooraanstaande naam opgebouwd wat betreft veiligheid. Het 1e nadeel van kernenergie is dan ook de opslag van radioactief afval. Dit afval, dat vrijkomt bij het maken van kernenergie, blijft tot wel duizenden jaren radioactief. Om het zo goed mogelijk te verbergen dient men speciale locaties aan te leggen. Die net als de energiecentrales zelf een interessant doelwit voor terroristen. Het zou een groot deel van de energiebehoefte stilleggen, en bovendien zou een groot gebied vervuild worden door radioactieve stoffen. Buiten deze menselijke daden is ook de natuur tot grootse dingen in staat. De vraag is of de opslagplaatsen in staat zijn om natuurrampen zoals aardbevingen te doorstaan. In Japan bleek recent dat dit niet het geval was toen een fikse aardbeving ervoor zorgde dat een kerncentrale radioactief water ging lekken.
Een ander belangrijk nadeel van kernenergie is de duurzaamheid. Om kernenergie te produceren is uranium nodig, wat gewonnen wordt uit uraniumerts. Milieuorganisatie Greenpeace schat dat er voor nog 50 tot 80 jaar uranium in voorraad is, terwijl Dr. Jan Leen Kloosterman van het Reactorinstituut Delft schat dat er voor nog een paar honderd jaar uranium aanwezig is. Uit beide schattingen blijkt dat de uranium voorraad relatief beperkt is en dus kan kernenergie niet als een duurzame oplossing worden gezien.
Veel voorstanders van kernenergie zeggen dat het economisch voordelig is ten opzichte van fossiele brandstoffen, dit klopt echter niet. In een zeer diepgaand onderzoek hebben de wetenschappers Jan Willem Storm van Leeuwen en Philip Smith uitgerekend hoeveel energie een kerncentrale nu daadwerkelijk oplevert als je de volledige nucleaire brandstofcyclus (alle stappen die nodig zijn om tot de uiteindelijk opgewekte energie te komen) meeneemt in de berekeningen. Zij tonen aan dat een kerncentrale er 10 jaar over doet voordat de centrale meer energie begint op te wekken dan dat het energie gekost heeft om hem te bouwen en draaiende te houden. Zelfs als de meeste rijke uraniumerts wordt gebruikt. Gemiddeld zit er 0,07% uranium in uraniumerts. Voor uraniumerts met 0,05% of lager geldt dat de kerncentrale geen netto-energie meer produceert. De hoeveelheid energie die nodig is om hem op gang te houden is dan hoger dan de energie die de centrale oplevert. Ook de bouw van een centrale is zeer expensief. De bouw duurt ongeveer 10 jaar, de levensduur is gemiddeld 21 jaar en daarna duurt het nog eens 150 jaar voordat deze volledige ontmanteld is. Dat wil zeggen, de tijd die nodig is voor volledige technische en administratieve afronding van de beëindiging. De kosten van het ontmantelen, het verwerken van het radioactief afval, zijn eveneens ontzettend hoog, en dat terwijl de centrale maar 10 jaar effectief energie produceert!
Een ander groot voordeel dat genoemd wordt is dat kernenergie niet bijdraagt aan het broeikaseffect, doordat centrales geen CO2 uitstoten. Echter, wanneer men kijkt naar de hoeveelheid CO2 die vrijkomt bij de winning van uraniumerts en de bouw van een nieuwe centrale, is het verhaal ineens heel anders. Hoeveel CO2 er vrij komt bij de winning is grotendeels afhankelijk van hoe rijk de uraniumerts is. Hoe minder rijk de erts, hoe meer energie het zal kosten om het te winnen, hoe meer CO2 er dus vrijkomt. Momenteel gebruikt men de mijnen waar het rijkste erts zich bevindt. Aangezien dit erts niet onbeperkt voorradig is zal men moeten overstappen op mijnen met minder rijk erts. Dit betekent dat de energiekosten zullen toenemen en dus ook de CO2 productie flink zal stijgen.
Het is duidelijk dat men opzoek is naar een duurzame oplossing voor het steeds groter wordende energieprobleem. Kernenergie is hier niet de juiste oplossing voor. De kwetsbaarheid van de opslag van radioactief afval is enorm, men weet inmiddels wat voor gevaren het kan opleveren. Bovendien kan kernenergie niet als duurzame oplossing worden gezien, aangezien de voorraad uranium nog maar beperkt voorradig is. Ook de kosten die de bouw en ontmanteling met zich meebrengen en de slechts 10 jaar effectieve energieproductie die de centrale levert zijn zeer nadelig. Ten slotte zal de komende jaren steeds meer gebruik worden gemaakt van ‘arm' uraniumerts, met als gevolg dat de CO2 productie sterk zal toenemen, niet zo milieuvriendelijk dus. Mijn conclusie: een windmolentje of een zonnepaneeltje zijn beide een veel milieuvriendelijker en duurzamer speeltje!
