Dualisme vs. Reductionisme in de filosofie


Publicatie datum:

Uitleg van bepaalde filosofische stromingen

Gesponsorde koppelingen

In de filosofie bestaan verschillende stroming. De stromingen die in het onderstaande artikel worden besproken zijn het "dualisme" en het "reductionisme".

Er bestaan verschillende opvattingen over het verband tussen cognitieve/psychologische en neurale processen.

Dualisme is het concept dat ons verstand meer is dan alleen onze hersenen. Dit concept houdt in dat ons verstand een niet-materiële, spirituele dimensie heeft die het bewustzijn en mogelijk ook een eeuwige eigenschap omvat.

Ik zal nu ingaan op het antropologisch dualisme. Dit heeft betrekking op de tegenstelling lichaam (en zijn sterfelijkheid) en de ziel (zijn onsterfelijkheid) van het lichaam, waar Plato de eerste filosoof van was, die dat dualisme vaststelde. Deze Platoonse filosofische opvatting wordt ook wel metafysisch idealisme genoemd. De ware werkelijkheid werd gevormd door de ideeënwereld, welke tegenover de wereld van verschijnselen staat, die er slechts een afschaduwing van is.

Een tegengestelde theorie van het dualisme is het reductionisme, aangezien deze gelijkgesteld is met het fysicalisme. Volgens het reductionisme bestaat er geen subjectief bewustzijn, tenzij men hier slechts een soort abstractie van neurologische processen mee op het oog heeft. Het bewustzijn is dus te herleiden (reduceren) tot bepaalde processen in het brein. Een van de belangrijkste kwestie die verband houden met het reductionisme is de filosofische vraagstelling of de mentale eigenschappen van de mens volledig gereduceerd kunnen worden tot haar fysische eigenschappen. M.a.w: of de mens en het menselijk denken en handelen, inclusief de schijnbaar niet-fysische eigenschappen, die doorgaans onder de noemer 'geest' worden geplaatst, volledig verklaard op basis van louter fysisch-biologische eigenschappen.

Ook de identiteitstheorie gaat net als het reductionisme uit van het fysicalisme. De stellingname van deze theorie is dat mentale verschijnselen gelijk zijn aan fysieke verschijnselen, met andere woorden dat de geest niets anders is dan een hersenproces. Deze stelling wordt ook wel het "type-fysicalisme", "type-identiteitstheorie", "Geest-Brein identiteitstheorie" of "identiteitstheorie van de geest" genoemd.

De identiteitstheorie is in ontwikkeld door John Smart als een directe reactie op het falen van het behaviorisme. Deze filosofen argumenteerden dat als mentale toestanden in feite een soort fysische substantie waren, maar geen gedrag, dat mentale toestanden dan waarschijnlijk identiek waren aan interne toestanden van de hersenen. Anders gezegd: Een mentale toestand is niets anders dan een toestand van de hersenen. De mentale toestand "verlangen naar een kopje koffie" zou dan niet meer zijn dan "het aanwakkeren van bepaalde neuronen in bepaalde delen van de hersenen".

Het functionalisme is een theorie over de aard van mentale toestanden, die stelt dat je mentale toestanden kan opvatten als functionele toestanden. Een mentale toestand, zoals het geloven, verlangen of pijn hebben, is volgens deze theorie slechts opgebouwd uit een verzameling functionele relaties tot andere mentale toestanden, zintuiglijke input en gedragsoutput.

Aangezien mentale toestanden geïdentificeerd kunnen worden door hun functionele rol, worden ze gezien als meervoudig realiseerbaar. Met andere woorden, zij kunnen zich manifesteren in verschillende systemen, misschien zelfs in computers, zolang als het systeem de juiste functies tot uitvoer brengt. Hoewel het functionalisme in de filosofie van de geest verschillende voordelen heeft, zijn er vele argumenten tegenin gebracht, waarbij verklaard wordt dat het onvoldoende rekening houdt met de geest zelf.

Een theorie die voortkomt uit het functionalisme ligt de Computational Theory of Mind die stelt dat denken een informatieverwerkend proces is. Het komt voort uit het functionalisme en vergelijkt het brein dus eigenlijk met een informatieverwerkende computer.

Een neuraal netwerk, is een groep van verbonden neuronen (zenuwcellen). De twee belangrijkste vormen zijn biologische neurale netwerken, in het bijzonder het menselijk brein, en kunstmatige neurale netwerken.

Biologische neurale netwerken zijn opgebouwd uit werkelijk bestaande zenuwcellen die in het zenuwstelsel en hersenen met elkaar zijn verbonden door middel van synapsen. In de neurowetenschap kunnen deze netwerken corresponderen met kleine groepjes neuronen met een specifieke functie, of grotere gebieden in de hersenen met een meer algemene functie. Kunstmatige neurale netwerken zijn opgebouwd uit kunstmatige eenheden of 'neuronen' die door middel van een computerprogramma de eigenschappen van echte biologische neuronen nabootsen. Kunstmatige neurale netwerken kunnen voor twee doeleinden worden toegepast: om meer inzicht te krijgen in biologische neurale netwerken, of om problemen op het terrein van kunstmatige newerken op te lossen. In het tweede geval is het dus niet per se de bedoeling een echt biologisch systeem te beschrijven.

Eliminativisme is een controversiële stellingname die er van uit gaat dat de menselijke geest en mentale verschijnselen gewoon niet bestaan. Verder claimt ze dat de toekomstige neurowetenschap of cognitiewetenschap niet alleen zal aantonen, dat die inzichten uit de volkspsychologie niet kloppen, maar dat er zelfs geen geestelijke of mentale toestanden bestaan. Volgens aanhangers van dit standpunt zal de folk psychology door de uiteindelijke voltooiing van de neurowetenschap geëlimineerd kunnen worden. Vandaar de naam eliminatief materialisme.

Samenvattend kunnen we zeggen dat er verschillende theorieën zijn waar men van uit kan gaan over het verband tussen neurale en cognitieve/psychologische factoren. Zo gaat het dualisme er vanuit dat ons verstand meer dan hersenen is, en er een spirituele dimensie achterzit, terwijl het reductionisme en de identiteitstheorie ervan uitgaan dat het bewustzijn te herleiden is tot hersenprocessen. Tegenwoordig bestaat er nog steeds een verschil van opvatting over wat de achterliggende gedachten achter het bewustzijn van de mens nou precies is, maar deze opvattingen verschillen duidelijk per individu.


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 4
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie onderwijs

Bezuinig op de bezuinigingen!

Lage rendement van de Havo

Universiteitsbibliotheek Binnenstad Utrecht

Een kort artikel over de Universiteitsbibliotheek in de binnenstad van Utrecht.

Tips voor docenten

Het wordt steeds moeilijker om goed en zelfverzekerd voor de klas te staan. In dit artikel worden tips gegeven en inzichten geprobeerd over te brengen.

Profielkeuze na havo 3: Natuur en Techniek

Als je in klas 3 van het havo zit kom je voor een keuze te staan. De profielkeuze: Je moet uit 1 van de 4 profielen kiezen. Dit is weer een stapje verder ter voorbereiding op een mogelijke opleiding en later beroep.

Rationalisme vs Empirisme in de filosofie

verschillende stromingen binnen de filosofie worden in dit artikel besproken.

Van basisschool naar voortgezet onderwijs

Welke school kiezen we? Hoe begeleid ik mijn kind goed?

Romeinse Cijfers

wat zijn romeinse cijfers

Kindertekeningen

Ontwikkeling van de beeldende vermogens van het kind

De Nederlandse taal in het basisonderwijs

Wat zijn de definities van taal en hoe leren kinderen taal.

De Koninklijke Marine

In dit artikel kom je te weten wat de taak van de marine is en welke eenheden bij de marine horen.

Dualisme vs. Reductionisme in de filosofie

Uitleg van bepaalde filosofische stromingen

Ben ik geschikt voor het voortgezet onderwijs?

Een goede docent maakt het verschil. Maar wat is nu eigenlijk een goede docent?

Help uw kind met het leren tellen

Op school leren kinderen tellen, maar ook u kunt uw kind thuis helpen.

Een goede samenvatting maken

Leer om een goede samenvatting te maken.

Verbeter je les, gebruik de gespreksvorm

Wil je ook weten hoe jij je les leuk kan houden, door de lesstof op een afwisselende manier op de leerlingen over te brengen?

10 tips voor omgang met Pubers

Pubers kunnen zich impulsief gedragen en lijken weinig respect te hebben voor gezag, maar tegelijkertijd zijn pubers kwetsbaar en onzeker over de toekomst en over zichzelf. Hoe ga jij als leerkracht om met deze puber?

Hoe schrijf je een goed artikel?

Tips voor het schrijven van een goed artikel

Leertheoretische modellen als verklaring voor verslaving

In dit artikel worden leertheoretische modellen als verklaring voor verslaving uitgelegd

Profielkeuze na havo 3: Economie en Maatschappij

Als je in klas 3 van het havo zit kom je voor een keuze te staan. De profielkeuze: Je moet uit 1 van de 4 profielen kiezen. Dit is weer een stapje verder ter voorbereiding op een mogelijke opleiding en later beroep.

Help uw kind beter te lezen: Letters flitsen

Geef uw kind een goede leesstart. Naast school kunnen ouders veel betekenen voor snel leren lezen!

Taalontwikkeling van kinderen en het belang van een rijk taalaanbod

Hoe verloopt de taalontwikkeling van kinderen en waarom is voorlezen zo belangrijk?

Studeren in Zweden

Studeren in Zweden als Nederlandse student heeft zo z’n voordelen, maar is soms ook erg ingewikkeld!

De humanistische benadering

In dit artikel worden de kernideeën en theorieën van de humanistische benadering in de psychologie gegeven

Eerst een boete nu geen stufi

Halbe Zijlstra (VVD) wil dat de studenten die een masterstudie volgen op de HBO of WO geen studiefinanciering meer krijgen. Zijn motie aan de Tweede Kamer is de basisbeurs vervangen door een sociaal leenstelsel.

Hoe houd je een spreekbeurt?

Het houden van een spreekbeurt kan best spannend zijn. Hoe pak je een spreekbeurt aan?