Flagellanten en Jodenvervolging tijdens de pestepidemie van 1349-1350 in de Nederlanden


Publicatie datum:

Rond 1349 zien we opeens pest, jodenvervolging en flagellanten

Gesponsorde koppelingen

Voor zover wij weten hebben de eerste generaties Joden zich in de Nederlanden gevestigd in de 13e en 14e eeuw. Van eerdere aanwezigheid van Joden in dit gebied is niets bekend. Deze vestiging vond vooral plaats in het Zuiden en Oosten. Omdat het uitlenen van geld de belangrijkste inkomstenbron was voor de Joden, kwamen ze praktisch alleen maar voor in verstedelijkt gebied. Omstreeks 1350 was de Joodse minderheid abrupt verdwenen uit de Nederlanden.

Het verdwijnen van de joden rond 1350 heeft te maken met de grote pestuitbraak van 1349 die vanuit Centraal-Azië de Nederlanden bereikte en hier tot aanzienlijke sterfte leidde. Deze pestuitbraak en de geruchtenstroom die er aan vooraf ging, zorgden - net als elders in het Duitse Rijk en ook in andere delen van Europa - voor paniek en verschijnselen van crisis. Tot die verschijnselen behoorden onder andere het rondtrekken van groepen flagellanten en zware vervolging (‘Judenbrennen') van de Joodse minderheid, waardoor in 1350 praktisch geen Joden meer voorkwamen in het gebied van de Nederlanden. In de historische traditie zijn deze drie fenomenen altijd in oorzakelijke zin met elkaar in verband gebracht: er stierven hier rond 1349 uitzonderlijk veel mensen aan de pest, de Joden kregen de schuld van deze pest en de rondtrekkende flagellanten speelden een belangrijke rol in het vervolgen en vermoorden van de Joden. Dit alles werd geacht zich in een kort tijdsbestek te hebben voltrokken. Christoph Cluse noemt dit de ‘geselbroederthese'.

Bij de bestudering van de chronologie van de voortgang van de pest in het toenmalige Duitse gebied, viel op dat in bijna alle onderzochte gebieden bij de daadwerkelijke uitbraak van de pest de Joden al vermoord waren (bijna altijd door verbranding) en de flagellanten vertrokken. Onder andere František Graus, Alfred Haverkamp, Samuel K. Cohn jr. en Cluse concludeerden dat de oorzaken van de Jodenvervolgingen zeer waarschijnlijk elders lagen en dat de flagellanten hooguit een bijrol vervulden.

Ondanks de ernstige kritiek van bovengenoemde auteurs bleef de geselbroederthese standhouden. Deze traditionele opvatting werd bijvoorbeeld recent nog gehuldigd door Ben Speet, overigens alleen waar het de vervolging in de Zuidelijke Nederlanden betreft. In het Duitse taalgebied verdedigt Peter Herde de traditionele opvatting. Hoewel de laatste decennia veel onderzoek is verricht naar de geschiedenis van de Joden in het Heilige Roomse Rijk in het algemeen en in de Nederlanden in het bijzonder, lopen de meningen over de verbanden tussen pest, flagellanten en Jodenvervolging dus nog steeds uiteen.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 16
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie onderwijs

Hun hebben

Moet 'hun hebben' voortaan goedgerekend worden? En waardoor ontstaat deze fout eigenlijk?

Flagellanten en Jodenvervolging tijdens de pestepidemie van 1349-1350 in de Nederlanden

Rond 1349 zien we opeens pest, jodenvervolging en flagellanten

De algemene basisbegrippen van erfelijkheidsleer

Deze lijst van algemene basisbegrippen en de uitleg ervan, kan je makkelijk gebruiken als ondersteunend studiemateriaal.

Kindertekeningen (deel 3)

Ontwikkeling van de beeldende vermogens van het kind.

Een verhaal vertellen aan kinderen

Hoe maak je het vertellen van een verhaal aan kinderen tot een onvergetelijke ervaring

Spreekbeurt Adolf Hitler, werkstuk Adolf Hitler

Alles over de geboorte en de ontwikkeling van Adolf Hitler, de man die de tweede wereldoorlog begon.

THIMUN overleven

Artikel over wat THIMUN is en hoe het er aan toe gaat.

Het maken van een profielwerkstuk

Een uitgebreide handleiding voor het schrijven van je profielwerkstuk.

10 tips om succesvol een schriftelijke studie/ cursus af te ronden

Een schriftelijke studie of cursus hangt af van je motivatie, planning en doorzettingsvermogen. 10 tips om je op weg te helpen.

Dissociatiegraad en pH

Dissociatiegraad en pH

Hoe je het beste kunt leren voor een tentamen of examen!

Dit artikel geeft een aantal tips over hoe je je het beste kunt voorbereiden op een tentamen of examen.

De internationale organisaties doen te weinig tegen kinderarbeid

De internationale organisaties doen te weinig tegen kinderarbeid

Basisontwikkeling: brede ontwikkeling

Basisontwikkeling: brede ontwikkeling

Hoekse en Kabeljauwse twisten

De Hoekse en Kabeljauwse twisten rond 1350-1400

Veranderen van ongewenst gedrag bij kinderen

Hoe verander je het gedrag van een groep kinderen?

Veranderende sociaal-economische omstandigheden in het Romeinse Rijk - 2e/3e voor Christus ; Opkomst van populisme en Caesar

Rome, Romeinse Rijk, Caesar, Populisme, Republiek, Keizerrijk

Universiteitsbibliotheek Binnenstad Utrecht

Een kort artikel over de Universiteitsbibliotheek in de binnenstad van Utrecht.

Hoe herken je de verschillende intelligenties in je klas?

Meervoudige Intelligentie. Dit concept gaat er vanuit dat er meerdere intelligenties bestaan. Elk mens bezit acht intelligenties, maar deze intelligenties zijn niet alle acht even goed zichtbaar.

De goedkoopste keuken ontwerp je zelf met deze gratis 3D ontwerpsoftware

Op internet vind je allerlei kleurplaten op onderwerp gesorteerd. O.a. Disney, Pokemon, Cars, Dora, K3, Dieren, Bumba, Nijntje en nog veel meer!

Validiteit in wetenschappelijk onderzoek

In dit artikel wordt uitgelegd wat validiteit is en welke soorten er bestaan

Hoe maak ik een boekverslag

Hier een stappenplan voor het schrijven van een boekverslag

Tolerantie in de Gouden Eeuw

Tolerantie in de Gouden Eeuw, kunst en wetenschap

Studeren met de nieuwe wetgeving

studeren en de wetgeving en besluiten van de overheid

Het effect van tekstwaardering op imago.

In het onderwijs en bedrijfsleven wordt veel tijd en geld besteed aan foutloos schrijven. Dit omdat wordt verwacht dat taalfouten een negatieve invloed hebben op het oordeel van de tekst en misschien zelfs op het imago van de schrijver.

Spelling van werkwoorden tegenwoordige tijd

Uitleg over de spelling van de werkwoorden in de tegenwoordige tijd