Kindertekeningen (deel 2)
Ontwikkeling van de beeldende vermogens van het kind
De derde fase die ik ga beschrijven is De visuele begaafdheid (5 jaar tot 6 jaar).
De eerste ingrediënten die in een kindertekening voorkomen zijn: mensen, dieren, huizen, voertuigen, de zon, wolken, bloemen en bomen. Het kind vind het belangrijker wat hij tekent dan hoe hij het tekent! Dat een tafel een ding is om iets op te zetten is belangrijk, dat het tafelblad een rechthoek is en dat er poten onder zitten misschien ook. Maar hoe groot precies, van welk materiaal, in welke kleur en welke stand de poten hebben, is bepalend voor het ‘hoe’ van die tafel.
De derde fase die ik ga beschrijven is De visuele begaafdheid (5 jaar tot 6 jaar).
De eerste ingrediënten die in een kindertekening voorkomen zijn: mensen, dieren, huizen, voertuigen, de zon, wolken, bloemen en bomen. Het kind vind het belangrijker wat hij tekent dan hoe hij het tekent! Dat een tafel een ding is om iets op te zetten is belangrijk, dat het tafelblad een rechthoek is en dat er poten onder zitten misschien ook. Maar hoe groot precies, van welk materiaal, in welke kleur en welke stand de poten hebben, is bepalend voor het ‘hoe’ van die tafel.
Er zijn kinderen die visueel begaafder zijn dan anderen. Bij deze kinderen is het gezichtsvermogen al beter ontwikkeld.
We onderscheiden twee groepen, de schauwers en de bauers.
- De schauwers kun je vergelijken met de jagers uit de prehistorie. Ze hebben een goed ontwikkeld gezichtsvermogen. De schauwers tekenen beter dan de bauers. Ze zijn fysioplastisch, ze tekenen alles uit 1 lijn.
Fysioplastisch: (van kunst) gebaseerd op het waargenomen beeld.
- De bauwers kun je vergelijken met de landbouwers uit de prehistorie. Ze hebben een minder ontwikkeld gezichtsvermogen. Ze zijn ideoplastisch, ze bouwen dingen op uit verschillende delen.
Ideografische: het weergeven van een idee dat opvallend is.
Ideografische kenmerken:
Ordening
De ordening die het kind toepast in zijn tekening is in het begin een basislijn. De basislijn is de rand van het vel papier waar het kind op tekent, aan de bovenkant van het papier verschijnt soms een smalle rand ‘lucht’. Tussen de grondlijn en de lucht is de open ruimte om in te tekenen.
Daarna gaat het kind voordat hij begint met tekenen eerste een grondlijn tekenen, waarop hij de rest van de figuren tekent.
Het kind gaat daarna meerdere grondlijnen tekenen. De voorstelling gaat er zweverig uitzien. Je weet niet wat bij elkaar hoort en of alles wel bij elkaar hoort.
Kubistisch tekenen
Kinderen gaan alle aanzichten van een figuur in één beeld voegen. Kinderen tekenen de meest kenmerkende vorm van een object en wel zo, dat de typerende vormen van elk object voorkomen in één tekening. Ook al zou dat visueel onmogelijk zijn. Het komt voor dat het kind een mens als volgt tekent: het hoofd in profiel, mond en ogen van voren, schouderpartij van voren, voeten van opzij enzovoort. Ze tekenen net zo als de oude Egyptenaren deden. Zijaanzichten en vooraanzichten in één beeld.
Landschappen
Kinderen in deze leeftijd tekenen landschappen in vogelvlucht, van boven. Maar ze zetten de figuren er plat in.
http://www.foobie.nl/images/thumbs/4f1e3566ea48dbe1806ec26dfade56fe.png
Als kinderen naast elkaar zitten gaan ze het zelfde tekenen. Dit heeft een voordeel en een nadeel. Het voordeel is dat ze van elkaar leren, het nadeel is dat ze niet origineel zijn.
Rabattement
Van het 8e tot 9e jaar gaan kinderen figuren omklappen. Ze willen bijvoorbeeld een weg met huizen tekenen. Ze klappen de huizen zo om zodat je de voorkant van boven af ziet. Dit doen ze ook met stoplichten bij een weg of mensen die aan een tafel zitten. Kinderen gebruiken dus de zijkanten van de wegen als grondlijnen.
Transparantie
Het kind wil laten zien wat er bijvoorbeeld in een huis staat. Hij maakt het huis doorzichtig zodat je door de muren heen kunt kijken en kunt zien wat er zich allemaal in het huis bevindt. Dit doen kinderen ook bij auto’s en kleding. Dit soort van tekenen loopt af naarmate de kinderen 9 worden.
Haakscontrast
Richtingen tussen lijnen worden zo duidelijk mogelijk onderscheiden. Armen steken horizontaal uit het lijf en takken staan loodrecht op de stam van de boom. Kinderen van 6 jaar gebruiken voornamelijk hoekige rechte lijnen voor het menselijk figuur. Zodra ze de leeftijd van 7 jaar bereiken worden de armen met ronde lijnen verbonden aan de romp.
Juxtapositie
Er is in een kindertekening geen sprake van overlappingen of afsnijdingen. Het kind wil elk voorwerp helemaal tekenen. Het gaat uit van het standpunt dat waar één ding is niet tegelijkertijd iets anders kan zijn. Er wordt overal optekend, vooral op zichzelf staande dingen. De dingen worden afzonderlijk in het tekenvlak geplaatst. Tegen het 9e jaar wordt er wel met overlapping en afsnijdingen gewerkt.
Juxtapositie: het naast elkaar of op dezelfde lijn plaatsen. (Juxta in het Latijn: ‘naast’)
Exemplariteit
De bijzaken worden hoofdzaken in de kindertekening. Alles wat belangrijk is wordt extreem groot getekend. Bijvoorbeeld het kind heeft kiespijn, hij zal een poppetje tekenen waarbij hij de wang waar de kiespijn zit enorm zal opblazen.
Log in met je Foobie account om een reactie te plaatsen!
