Rationalisme vs Empirisme in de filosofie


Publicatie datum:

verschillende stromingen binnen de filosofie worden in dit artikel besproken.

Gesponsorde koppelingen

In de filosofie zijnn er vele stromingen. Zo heeft elke stroming zijn eigen standpunten die juist kenmerkends zijn voor die bepaalde stroming. In dit huidige artikel wordt dieper op een paar van deze filosofische stromingen ingegaan.

Rationalisme is een stroming binnen de filosofie die stelt dat de rede, het verstand, de ratio, de voornaamste bron van kennis is. Met het centralisme binnen het rationalisme wordt bedoeld dat kennis van binnenuit komt, uit de persoon zelf. Alhoewel de bron van alle kennis de zintuiglijke ervaring is, is het desalniettemin het menselijk denken en redeneren met eigen verstand dat over datgene wat men in de ervaring waarneemt, zegt wat het is dat men waarneemt. De zintuigen nemen iets waar, het verschijnt als gewaarwording in het bewustzijn en het ratio zegt: dat het een tafel is. Het denken speelt dus een onmisbare rol. Er kan pas iets worden herkend, in dit geval een tafel, als men het begrip van een tafel kent.

De informatie is a priori, wat wil zeggen dat de kennis er al van te voren zit zonder onderzoek met de werkelijkheid.

Volgens de rationalist René Descartes heeft men aangeboren ideeën, die God in onze geest heeft gezet. Uit het feit dat God per definitie perfect is zou Hij ons ook nooit kunnen misleiden. Uit deze gedachtegang concludeerde Descartes dat al die aangeboren ideeën waar zijn en dus een betrouwbare bron van kennis zijn. De ideeën van het rationalisme zijn terug te koppelen aan het gebied van "nature", wat alles op een biologisch aangeboren manier verklaard

De filosofische stroming die recht tegenover het rationalisme staat is het empirisme. Het

empirisme stelt dat alle kennis gebaseerd is op (zintuiglijke) ervaring. Het periferalisme binnen het empirisme wil zeggen dat alle kennis van buitenaf komt De kennis die men heeft berust op experimenten en ervaringen.

De informatie is a posteriori, wat wil zeggen dat de kennis na de waarneming komt, in tegenstelling to het rationalisme.

John Locke, een belangrijke empirist haalt het idee over de aangeboren ideeën van Descartes onderuit. Locke is het er niet mee eens, volgens hem is de geest namelijk leeg bij de geboorte, want het is een tabula rasa, een onbeschreven blad. De ervaring die later wordt opgedaan om de kennis uit te verwerven kan op twee manieren tot stand komen:de uitwendige "sensations" (gewaarwordingen) en de inwendige "reflections" (overdenkingen). De gewaarwording is het openlijk zintuiglijk waarnemen. De overdenking is de innerlijke zelfwaarneming van mentale handelingen.

Een andere weerleggin die Locke voor het idee van aangeboren ideeën gaf, was dat die kennis die dan automatisch bij geboorte er is, niet wordt gezien bij jonge baby's en kinderen. De ideeën van het empirisme zijn terug te koppelen aan het gebied van "nurture", wat alles door de omgeving laat verklaren.

Zowel John Locke als David Hume worden geassocieerd met die associatiepsychologie. De associatiepsychologie heeft als uitgangspunten dat de inhoud van het bewustzijn gebaseerd is op zintuiglijkegegevens en dat mentale voorstellingen gevormd worden door associaties. De associatiepsychologie werft kennis uit losse voorstellingen die worden verbonden door associaties. Simpele voorstellingen, oftewel ideeën worden door associaties samengevoegd tot complexere ideeën.

Het behaviorisme van John Watson past in de traditie van het empirisme en de associatiepsychologie. In het Behaviorisme streeft men naar een psychologie die het gedrag van dier en mens objectief meetbaar maakt en daardoor geschikt voor wetenschappelijke toetsing. Om in de psychologie objectief te kunnen werken moeten psychologen zich alleen maar richten op het waarneembare gedrag. Het stelt zich daarbij uitdrukkelijk tegen allerlei richtingen die gedachten en emoties tot object van onderzoek nemen zoals introspectie. De waarneming is netzoals bij het empirisme en de associatiepsychologie gebaseerd op waarnemingen van de o.a de zintuigen.

Zowel het rationalisme als het empirisme hadden problemen binnen hun theorieën.. Het rationalisme heeft het psychofysisch probleem, wat resulteert uit het dualisme. Hierin wordt de vraag gesteld hoe twee zulke verschillende substanties als lichaam en geest elkaar toch kunnen beïnvloeden. Descartes zegt dat het via de pijnappelklier gaat, maar het blijft onduidelijk hoe dit precies werkt.

Het empirisme loopt tegen het homunculus probleem aan. Hierin gaat het om de vraag wie er kijkt door het interne "bioscoopscherm" naar de representaties van de wereld. Ook is het moeilijk om de juistheid van de waarneming te controleren.

Het rationalisme en het empirisme worden dus al twee tegenpolen beschouwd. Het rationalisme gaat uit van fundamentele concepten die met ratio worden verkregen in tegenstelling to het empirisme die er van uit gaat dat kennis uit ervaringen worden gehaald.


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 4
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie onderwijs

Vind alle examens met alle antwoorden op www.examenblad.nl

Op www.examenblad.nl vindt je alle examens en antwoorden, van de laatste 10 jaar, van het vwo, de havo, het vmbo tl, het vmbo gl, het vmbo kb en het vmbo bb.

10 minuten gesprekken

Informatie voor nieuwe ouders met kinderen die naar de basisschool gaan: Wat kun je van een 10 minuten gesprek verwachten?

Werking van zeep

Uitleg werking van zeep

Profielkeuze na havo 3: Natuur en Techniek

Als je in klas 3 van het havo zit kom je voor een keuze te staan. De profielkeuze: Je moet uit 1 van de 4 profielen kiezen. Dit is weer een stapje verder ter voorbereiding op een mogelijke opleiding en later beroep.

Als Hollander studeren in België

Een kort artikel over de voornaamste verschillen tussen studeren in Nederland en studeren in België

Van basisschool naar voortgezet onderwijs

Welke school kiezen we? Hoe begeleid ik mijn kind goed?

succesvolle voorbereiding van een toets: 6 tips om faalangst te voorkomen

Beter je examens voorbereiden, uitgelegd, 6 tips voor de perfecte voorbereiding!

De Koninklijke Luchtmacht

De Koninklijke Luchtmacht is een professionele organisatie, maar welk materieel hebben ze ter bechikking? In dit artikel veel leuke informatie en mooie beelden!

Het maken van een (profiel)werkstuk

De opbouw en tips bij het maken van een (profiel)werkstuk

Een goed persbericht schrijven

Communicatief schrijven is het besef dat je weet voor wie je schrijft, dus wie je doelgroep is! Hoe schrijf je een goed persbericht?

Sociaal Pedagogische Hulpverlening

Weet jij eigenlijk niet zo goed wat de studie SPH inhoud, maar lijkt het je toch een leuke studie? Lees dan gauw verder voor een samenvatting van de opleiding geschreven door een student.

Marketingplan

Schrijven van een marketingplan

English tenses (Engelse werkwoordstijden)

Uitleg van de vervoeging en toepassing van de Engelse werkwoordstijden.

De Nederlandse Krijgsmacht

Er wordt de komende tijd 635 miljoen euro bezuinigd op het budget van Defensie. Maar hoe groot is Defensie en uit welke onderdelen bestaat het?

Eventmarketing

Bij het organiseren van een evenement speelt marketing een grote rol.

Roosevelt Academy in Middelburg

Roosevelt Academy, een Liberal Arts & Sciences college in Middelburg

Morele Ontwikkeling - Kohlberg

Morele Ontwikkeling - Kohlberg

Criteria voor goede communicatie

Bij het aanleren van communicatieve vaardigheden speelt op de achtergrond altijd de vraag: wat is nu eigenlijk goede communicatie?

Voorbeeld van een impressionistische tekst

Deze tekst kan gebruikt worden als hulpmiddel voor het schrijven van een impressionistische tekst

Veranderen van ongewenst gedrag bij kinderen

Hoe verander je het gedrag van een groep kinderen?

Beginner voor de klas (3)...lesvoorbereiding.

Dit is het derde artikel in de reeks om je te helpen wanneer je nieuw bent in het lesgeven.

De Urbar (grondboek) van het klooster Wietmarschen

het grondboek van het klooster Wietmarschen bevat veel interessante informatie over gewone mensen uit de 15e en 16e eeuw

8-S Model

De opbouw van het 8-S model, ook wel 7-S model genoemd.

10 tips om succesvol een schriftelijke studie/ cursus af te ronden

Een schriftelijke studie of cursus hangt af van je motivatie, planning en doorzettingsvermogen. 10 tips om je op weg te helpen.

Basisontwikkeling: basiskenmerken

Basisontwikkeling: basiskenmerken