Rationalisme vs Empirisme in de filosofie


Publicatie datum:

verschillende stromingen binnen de filosofie worden in dit artikel besproken.

Gesponsorde koppelingen

In de filosofie zijnn er vele stromingen. Zo heeft elke stroming zijn eigen standpunten die juist kenmerkends zijn voor die bepaalde stroming. In dit huidige artikel wordt dieper op een paar van deze filosofische stromingen ingegaan.

Rationalisme is een stroming binnen de filosofie die stelt dat de rede, het verstand, de ratio, de voornaamste bron van kennis is. Met het centralisme binnen het rationalisme wordt bedoeld dat kennis van binnenuit komt, uit de persoon zelf. Alhoewel de bron van alle kennis de zintuiglijke ervaring is, is het desalniettemin het menselijk denken en redeneren met eigen verstand dat over datgene wat men in de ervaring waarneemt, zegt wat het is dat men waarneemt. De zintuigen nemen iets waar, het verschijnt als gewaarwording in het bewustzijn en het ratio zegt: dat het een tafel is. Het denken speelt dus een onmisbare rol. Er kan pas iets worden herkend, in dit geval een tafel, als men het begrip van een tafel kent.

De informatie is a priori, wat wil zeggen dat de kennis er al van te voren zit zonder onderzoek met de werkelijkheid.

Volgens de rationalist René Descartes heeft men aangeboren ideeën, die God in onze geest heeft gezet. Uit het feit dat God per definitie perfect is zou Hij ons ook nooit kunnen misleiden. Uit deze gedachtegang concludeerde Descartes dat al die aangeboren ideeën waar zijn en dus een betrouwbare bron van kennis zijn. De ideeën van het rationalisme zijn terug te koppelen aan het gebied van "nature", wat alles op een biologisch aangeboren manier verklaard

De filosofische stroming die recht tegenover het rationalisme staat is het empirisme. Het

empirisme stelt dat alle kennis gebaseerd is op (zintuiglijke) ervaring. Het periferalisme binnen het empirisme wil zeggen dat alle kennis van buitenaf komt De kennis die men heeft berust op experimenten en ervaringen.

De informatie is a posteriori, wat wil zeggen dat de kennis na de waarneming komt, in tegenstelling to het rationalisme.

John Locke, een belangrijke empirist haalt het idee over de aangeboren ideeën van Descartes onderuit. Locke is het er niet mee eens, volgens hem is de geest namelijk leeg bij de geboorte, want het is een tabula rasa, een onbeschreven blad. De ervaring die later wordt opgedaan om de kennis uit te verwerven kan op twee manieren tot stand komen:de uitwendige "sensations" (gewaarwordingen) en de inwendige "reflections" (overdenkingen). De gewaarwording is het openlijk zintuiglijk waarnemen. De overdenking is de innerlijke zelfwaarneming van mentale handelingen.

Een andere weerleggin die Locke voor het idee van aangeboren ideeën gaf, was dat die kennis die dan automatisch bij geboorte er is, niet wordt gezien bij jonge baby's en kinderen. De ideeën van het empirisme zijn terug te koppelen aan het gebied van "nurture", wat alles door de omgeving laat verklaren.

Zowel John Locke als David Hume worden geassocieerd met die associatiepsychologie. De associatiepsychologie heeft als uitgangspunten dat de inhoud van het bewustzijn gebaseerd is op zintuiglijkegegevens en dat mentale voorstellingen gevormd worden door associaties. De associatiepsychologie werft kennis uit losse voorstellingen die worden verbonden door associaties. Simpele voorstellingen, oftewel ideeën worden door associaties samengevoegd tot complexere ideeën.

Het behaviorisme van John Watson past in de traditie van het empirisme en de associatiepsychologie. In het Behaviorisme streeft men naar een psychologie die het gedrag van dier en mens objectief meetbaar maakt en daardoor geschikt voor wetenschappelijke toetsing. Om in de psychologie objectief te kunnen werken moeten psychologen zich alleen maar richten op het waarneembare gedrag. Het stelt zich daarbij uitdrukkelijk tegen allerlei richtingen die gedachten en emoties tot object van onderzoek nemen zoals introspectie. De waarneming is netzoals bij het empirisme en de associatiepsychologie gebaseerd op waarnemingen van de o.a de zintuigen.

Zowel het rationalisme als het empirisme hadden problemen binnen hun theorieën.. Het rationalisme heeft het psychofysisch probleem, wat resulteert uit het dualisme. Hierin wordt de vraag gesteld hoe twee zulke verschillende substanties als lichaam en geest elkaar toch kunnen beïnvloeden. Descartes zegt dat het via de pijnappelklier gaat, maar het blijft onduidelijk hoe dit precies werkt.

Het empirisme loopt tegen het homunculus probleem aan. Hierin gaat het om de vraag wie er kijkt door het interne "bioscoopscherm" naar de representaties van de wereld. Ook is het moeilijk om de juistheid van de waarneming te controleren.

Het rationalisme en het empirisme worden dus al twee tegenpolen beschouwd. Het rationalisme gaat uit van fundamentele concepten die met ratio worden verkregen in tegenstelling to het empirisme die er van uit gaat dat kennis uit ervaringen worden gehaald.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 4
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie onderwijs

10 tips voor omgang met Pubers

Pubers kunnen zich impulsief gedragen en lijken weinig respect te hebben voor gezag, maar tegelijkertijd zijn pubers kwetsbaar en onzeker over de toekomst en over zichzelf. Hoe ga jij als leerkracht om met deze puber?

Morele Ontwikkeling - Kohlberg

Morele Ontwikkeling - Kohlberg

De kleutergroep

Hoe gaat het eraan toe in een kleutergroep?

Basisontwikkeling: specifieke kennis en vaardigheden

Basisontwikkeling: specifieke kennis en vaardigheden

ASO, TSO, BSO

Belgische onderverdeling in het middelbaar onderwijs, een broedplek voor voordelen?

Debat en socratisch gesprek

In dit artikel wordt uitgelegd wat een debat en een socratisch gesprek inhoudt. Ook worden de verschillen en overeenkomsten uitgelegd.

Profielkeuze na havo 3: Cultuur en Maatschappij

Als je in klas 3 van het havo zit kom je voor een keuze te staan. De profielkeuze: Je moet uit 1 van de 4 profielen kiezen. Dit is weer een stapje verder ter voorbereiding op een mogelijke opleiding en later beroep.

meer efficiente PCR methode (polymerase-kettingreactie)

Een meer efficiente manier van het gebruiken van een PCR

Scholieren in Nederland minder gemotiveerd

Nederlandse scholieren hebben minder motivatie voor school dan leerlingen in het buitenland.

Het periodiek systeem der elementen

Het periodiek systeem der elementen zoals opgesteld door Mendelejev.

Eventmarketing

Bij het organiseren van een evenement speelt marketing een grote rol.

Theateroefeningen. 1: Frituurpannetje

Theateroefeningen voor basisonderwijs of thuis.

Leren is leuk!?

Superleren, een methode om in een korte tijd een grote hoeveelheid moeiteloos te leren.

Talenknobbel? Of... Toch gewoon hard studeren!

talen leren met taalgevoel, aanleg, talent en meertalig opvoeden

Spelling van werkwoorden tegenwoordige tijd

Uitleg over de spelling van de werkwoorden in de tegenwoordige tijd

Hoe een onderzoeksinterview voorbereiden en houden?

Een onderzoeksinterview is een geschikte onderzoeksmethode als u op zoek bent naar genuanceerde, kwalitatieve informatie en verwacht dat respondenten moeite hebben met het invullen van een vragenlijst, bijvoorbeeld omdat ze de Nederlandse taal niet goed beheersen of omdat het een ingewikkeld thema betreft.

Essay geschiedenis

was de franse revolutie een unieke omwenteling aan het eind van de 18de eeuw.

Agressie bij kinderen

Hoe ontstaat stress bij kinderen, op welke wijze uiten zij dit in agressie en wat kunt u doen om uw kind te helpen?

Teambuilding voor kinderen

Kinderen presteren op alle vlakken beter door duidelijkheid en discipline.

De aanval op Pearl Harbor

De meeste mensen weten nog wel dat Japan tijdens de tweede wereldoorlog Amerika op Pearl Harbor heeft aangevallen. Maar weinig mensen weten ook waarom ze dit hebben gedaan.

Hoe belangrijk is ICT op de basisschool?

Profielkeuze 3 Havo

Altijd al een goeie vraag geweest op de 3 Havo, wat voor profiel moet ik kiezen?!

SAT by Dictionary

SAT by Dictionairy

De Nederlandse taal in het basisonderwijs

Wat zijn de definities van taal en hoe leren kinderen taal.

Rationalisme vs Empirisme in de filosofie

verschillende stromingen binnen de filosofie worden in dit artikel besproken.