Recensie: Heb lief en zie niet om


Publicatie datum:

Gesponsorde koppelingen

Er zijn schrijvers die het onbeschrijfelijke opschrijven, schilders die het onzichtbare zichtbaar willen maken, en als ik mezelf al niet als te verwaarlozen beschouwde, mevrouw, zou ik zo onbevreesd of onbeschaamd willen zijn, hier op dit toneel, het onuitsprekelijke uit te spreken.

 

Heb lief en zie niet om is een tweeluik roman waarin de Tweede Wereld Oorlog centraal staat. Het bestaat uit twee delen, de ‘ik’ persoon uit deel één verteld in deel twee het verhaal over de Joodse Sol. Van Maanen behandelt tegenstelling, leugens en alles lijkt met elkaar verweven te zijn. ‘Heb lief, dat is het enige, denk er niet bij na, heb lief zo hard, zo diep, zo intens als je kunt, houd er anders mee op.’ Onbaatzuchtig liefhebben of liefhebben, dat is de vraag.

In deel één ontmoet een jonge acteur tijdens de Duitse bezetting, de mooie Joodse Sarah.

Ze verwijt hem zijn lafheid, en ook hij zelf worstelt daarmee: ‘mijn teveel aan hersens zat me in de weg, als het niet mijn tekort aan moed was’. Als de zoon van de buurvrouw op een ochtend wordt doodgeschoten schrijft zij een monoloog om haar verdriet te verwerken.

Het gaat over een jongen die na ruim 40 jaar een zoektocht begint naar het verleden. Ze vraagt aan de acteur om dit voor te lezen aan haar. Zo vormen deel één en twee samen een verhaal wat zowel ontroerend als extreem dubbelzinnig is, maar ook vol liefde, leugens en bedrog zit.

 Van Maanen houdt je in zijn boeken zoekende, zijn schrijfstijl die je eigen fantasie een plaats geeft maar je wel vasthoudt. Je wordt door het verhaal in beslag genomen, geïntrigeerd.

Punten lijken taboe, en komma’s zijn heilig in zijn boeken. Een vaak terugkerend thema in van Maanens boeken is het terugkijken op de eerder personages, de onschuldigen blijken schuldig en alles neemt een onverwachte wending aan. ‘Wie overleefd doet dat altijd ten koste van anderen en niets is, bij nader inzien, zo eenduidig als het lijkt’, schrijft Elsbeth Etty.

 MENING

Wat het boek zo mooi maakt zijn de vele alinea’s die je aanspreken en die je soms terug moet lezen om de schoonheid en de waarheid ervan te ontdekken. Alinea’s die het boek krachtig maken en die altijd betrekking hebben op de ‘ik’ persoon of andere personages.

 Ik vroeg me af zei ze, uit haar gebed ontwakend, en het kwam me voor als een vervolg op wat ze al biddend had verzwegen, ik vroeg me af wat het is om joods te zijn. Niets, wilde ik zeggen, maar ik hield het voor me, ik wilde haar niet kwetsen of teleurstellen. Bedoelt u, vroeg ik, dat een jood anders zou zijn dan een niet-jood? Ja, zei ze, niet minder maar anders. En waarin dan?, vroeg ik weer. Ik wilde haar niet in het nauw brengen, ik wilde haar zekerheid, of ze bijvoorbeeld de theorie aanhing dat een jood geen persoonlijkheid zou bezitten maar slechts bestond omdat de ander hem tot jood benoemde, een stelling die de weg vrijmaakte naar een niet eens zo onschuldige vorm van antisemitisme.

Je verdenkt me er toch niet van, Sol, zei ze, dat ik het over een ander ras heb? Rassen bestaan niet, een mens is geen hond, volkeren bestaan, stammen, soorten, grote en kleine, witte en zwarte, gelovige en ongelovige’.

 Maar niet alleen dat, ook het gevoel dat je in een droom verkeerd, zowel in deel één als deel twee. De wereld lijkt onrechtvaardig en ook de personages zijn niet zoals je verwacht of zou willen. Toch wordt de omgeving waarin het zich afspeelt vrijwel genegeerd, in deel één leeft de acteur in zijn eigen wereld en merkt weinig van de Oorlog. ‘Niets of niemand ging me meer aan, de oorlog niet, de schouwburg niet, alleen Sarah met haar geur, haar stem, de enkele witte draad in haar zwarte haar, haar mimiek die een vloeiende wisseling van stemmingen was, val licht en donker, niet meer dan een rimpeling van water, voor een acteur om jaloers op te worden, voor een minnaar om zich in te verliezen’.

Het gaat om de acteur, zijn liefde voor Sarah en als ze vlucht, de herinneringen aan Sarah levende te houden. De personages worden gevormd door de oorlog en de gebeurtenissen komen allemaal door de oorlog, de angst voor de Duitsers, die bij iedereen leeft.

 Voor de een is de oorlog verzet geweest, voor de ander verraad, voor de volgende onverschilligheid of gelatenheid, voor de laatste vervolging en vernietiging, voor mij, als ik mijn doden met rust laat, niet meer of minder blijkbaar dan ontwakende en tenslotte ontwaakte sensualiteit rijping en rotting, geloof ondanks alles in die lieve leugen die we ons en elkaar maar moeten vergeven.

 Dit is de conclusie die de hoofdpersoon op het eind van het boek trekt, dit is wat voor hem de oorlog heeft betekend. In de epiloog wordt door van Maanen pas onthuld naar wie Sol op zoek was, naar de vrouw die hem heeft opgevangen na de vlucht uit het klooster. De vrouw die hem inwijdde en alles leerde over de geheimen van lichamelijke aantrekkingskracht.

Heb lief en zie niet om, een prachtig boek waar het allemaal om liefhebben gaat.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 14
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie recensies

Rennen naar een gezondere toekomst

Een recensie van de handige app Runkeeper. Begin met het naar een gezondere toekomst.

Recensies film 'Alleen maar nette mensen'

Een geweldig film of valt hij tegen? Lees hier de recensies!

het boek Misleid (Merel van Groningen)

Merel(schrijfster en de hoofdpersoon) word verliefd op een loverboy

Never Let Me Go (2011)

Ruth, Kathy en Tommy brengen hun kindertijd door in het idylischlijkende Engelse internaat. Als ze volwassen worden, krijgen ze te maken met sterke gevoelens van liefde en geluk voor elkaar. Dit alles terwijl ze wachten tot het lot hun nadert. Kunnen ze het tij nog keren?

Recensie film: 13 going on 30

Recentie van de komische film: 13 going on 30

Met wie trouw jij, gratis consult en Geld, Liefde en Geluk

Dit klopt zo goed dat je er bang van wordt! Lees hier hoe je met behulp van een online helderziende te weten kunt komen met wie jij trouwt.

Het neusje van de zalm

Een recensie over dit populaire kinderboek

Humphrey Leeuwarden.

Onverwacht genoegen.

Recensie film: Turtles can fly

Recensie van de film Turtles can fly

Dirty Dansing musical - ZEER UITGEBREID -

Een zeer uitgebreide recensie over de musical Dirty Dansing

Percy Jackson & The Olympians: The Lightning Thief (2010)

Percy Jackson ontdekt dat hij een halfgod is, wanneer zijn moeder wordt ontvoerd door de god van de onderwereld, Hades (broer van Zeus). Percy strijd tussen twee vuren: zijn moeder redden of de lichtflits van Zeus vinden en terug brengen. Of lukt het hem allebei zodat er een wereldondergang kan worden voorkomen?

Blade Runner: The final cut.

Opstandige replica’s worden op een doornatte aarde opgejaagd door ex-agent Deckard, die zelf verliefd wordt weer een andere replicavrouw.

Lord of the Flies (film)

Recensie over de film Lord of the Flies, waarin de film ook met het boek vergeleken wordt.

Recensie film: Now Way Up

Recensie van de spannende film No Way Up die zich afspeeld in een ondergrondse parkeergarage.

Joe Speedboot - Tommy Wieringa (2011)

Humoristisch boek genaamd Joe Speedboot van Tommy Wieringa. Over gehandicapte jongen genaamd Fransje in het dorpje Lomark. Briljant geschreven!

Het zijn net mensen van Joris Luyendijk

Recensie van het boek: Het zijn net mensen. De Arabische wereld door de ogen van een nieuws correspondent.

The Roommate

Psychologische student maakt het leven zuur van een andere student waarin het ontdekken van de mystery voorop staat

DMD panorama app

Een goede panorama app voor android en iphones.

The Adjustment Bureau (2011)

Hebben wij ons eigen lot in handen, of worden we gemanipuleerd door een onbekende kracht? Matt Damon vangt op welke toekomst Fate voor hem heeft, maar hij wilt iets anders. Om dit te krijgen, moet hij de vrouw waar hij van houdt laten gaan. Tijdens verkiezingen voor de senaat in NYC ontmoet hij de beeldschone ballet da

Recensie HTC Sensation XE

Dit is een recensie (review) over de HTC Sensation XE met beats audio.

Recensie Drive Angry

Een film die ietswat tegenvalt, houdt je van overdreven veel actie, dan moet je dit bekijken

Recentie film: Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring

Recensie van de eerste film in de reeks van de Lord of the Rings

Top 10 free Android Game Apps

Heb jij een mobiele telefoon met het besturingssysteem Android? Dan moet je deze spellen zeker downloaden.

Meer awards, meer spektakel

Vrijdag 19 Oktober was het dan zover: het gouden televizier-ring gala. Heel bekend Nederland loopt uit voor deze happening. Is het eigenlijk wel een geslaagd gala?

Recensie film: Black Water

Recentie van de dramatische horrorfilm: Black Water