Noorse grammatica 16


Publicatie datum:

De hulpwerkwoorden

Gesponsorde koppelingen

Hier een overzicht van de Noors hulpwerkwoorden en het gebruik ervan in de Noorse taal

Hulpwerkwoorden

Hulpwerkwoorden zijn erg belangrijk in zowel de Nederlandse als de Noorse taal. Een hulpwerkwoord voegt in principe een betekenis aan een ander werkwoord toe (enkele uitzonderingen nagelaten). Een paar voorbeelden:

  • ik moet iets doen (moet zegt iets over doen, maar betekent zelf niets)
  • hij komt logeren (doordat er komt staat weet je dat dit in de toekomst gaat gebeuren)
  • hij blijft wachten (daar is hij dus al mee begonnen)
  • ik lig te lezen (dit zegt iets over de houding waarin je het lezen uitvoert. Dit is in het Noors een apparte werkwoordconstructie en die vind je onder het kopje bijzondere werkwoordconstructies)

Hulpwerkwoorden in het Noors

In het Noors vind je verschillende types hulpwerkwoorden, namelijk:

  1. Hulpwerkwoorden van tijd
  2. Modale hulpwerkworden
  3. Hulpwerkwoorden van oorzaak en gevolg
  4. Passieve hulpwerkwoorden (maar die worden in een ander artikel besproken, namelijk bij de passieve werkwoorden)

Hulpwerkwoorden van tijd:

Hulpwerkwoorden van tijd geven een indicatie wanneer iets gebeurt/gebeurd is of gaat gebeuren. In het Noors zijn de twee belangrijkste hulpwerkwoorden in deze categorie hebben (å ha) en zijn (å være). Deze twee woorden worden gebruikt in combinatie met een voltooid deelwoord. Door de tijd van de hulpwerkwoorden te veranderen, verander je het tijdsaspect van de hele zin:

  • ik heb gelopen: jeg har gått
  • ik had gelopen: jeg hadde gått
  • ik ben gegaan: jeg har dratt (jeg er dratt mag ook)
  • ik was gegaan: jeg hadde dratt (jeg var dratt)

Maar buiten deze constructie zijn er nog vele andere hulpwerkwoorden in deze categorie:

  • ik zal komen: jeg skal komme
  • ik zou komen: jeg skulle komme
  • ik zou zijn gekomen: jeg skulle har kommet
  • hij zal werken: han kommer til å jobbe
  • hij had gewerkt: han har jobbet
  • (ik sta te wachten: jeg står og venter, zie bijzondere werkwoordconstructies)
  • zij laat het zo zitten: hun lar det være sånn
  • laat maar zitten: la det være

Modale hulpwerkwoorden:

Deze werkwoorden geven een bepaalde houding ten opzichte van het andere werkwoord aan. In het Nederlands zijn deze woorden: hoeven, moeten, kunnen, mogen en willen. In het Noors zijn deze werkwoorden vrijwel hetzelfde, enkele voorbeelden:

  • Ik wil niet gaan: jeg vil ikke dra
  • ik wou niet gaan: jeg ville ikke dra (nu is het zowel een modaal hulpwerkwoord als een hulpwerkwoord van tijd)
  • zal ik dat doen?: skal jeg gjøre det?
  • dat hoef jij niet te doen: det behøver du ikke å gjøre
  • jeg mag dat niet doen: du får ikke gjøre det
  • ik kan dat niet doen: jeg kan ikke gjøre det

Hulpwerkwoorden van oorzaak en gevolg:

Deze hulpwerkwoorden worden ook wel causale hulpewerkwoorden genoemd. Ze geven aan dat het een de oorzaak/gevolg is van iets anders:

  • zij laat hem wachten: hun lar han stå og vente
  • zij doet hem pijn: hun gjør ham vond

Overige functies van hulpwerkwoorden

De meeste hulpwerkwoorden hebben ook een zelfstandige betekenis. Je kunt daarom hulpwerkwoorden ook gebruiken zonder een extra werkwoord (maar dan is het eigenlijk geen hulpwerkwoord meer) of met een zogenaamd meewerkend voorwerp. Bijvoorbeeld de laatste zin onder het kopje "hulpwerkwoorden van oorzaak en gevolg" is een voorbeeld van een meewerkend voorwerp (pijn is geen werkwoord, maar een zelfstandig naamwoord dat sterk aan het werkwoord gekoppeld is).

Meer lezen?

Bronvermelding

  • Norsk grammatikk for fremmedspråklige
  • Nøkkel til Norge
  • Stein på stein
  • Her på Berget '
  • ordbok (woordenboek)
  • Nederlands-Norsk, Norsk-Nederlands
  • folkeuniversitetet
  • norsk språkrad
  • defenitie hulpwerkwoorden en indeling: wikipedia
Gesponsorde koppelingen

Foobie gebruiker Nicole2

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 149
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie reizen

Gratis parkeren in Valkenburg, lees hier de verborgen plek.

Gratis parkeren in Valkenburg, lees hier de verborgen plek. Er is echt maar één plek in Valkenburg waar je gratis lang mag parkeren, lees hier waar dat is in Valkenburg, het mooiste vakantiedorp van Nederland.

Quito: Stad van de eeuwige lente

Omschrijving van de bezienswaardigheden in de Ecuadoraanse hoofdstad Quito

Goedkoop vliegen, nu en in de toekomst

Hoe kun je ook in de toekomst goedkoop vliegen.

Alles over het Franse super vliegtuig de Concorde.

De Concorde is nog steeds het enige supersonische verkeersvliegtuig wat ooit in de vaart geweest is.

Op wereldreis: voor of na je master?

Tips om te sparen voor je wereldreis en om de keuze te maken om voor of na je master te gaan reizen

Hoe kies je de juiste slaapzak?

Kamperen lijkt na jaren nog steeds erg geliefd. Welke slaapzakken passen er bij jouw behoeften? Dit artikel helpt je makkelijk kiezen.

Dagtochtje Wijk bij Duurstede

Voormalige handelsstad is nu goede plek voor dagje weg. Wat valt er te beleven?

Minicruise naar Newcastle

Een weekendje weg naar Newcastle in Groot-Brittanië. Gezellig, makkelijk en goedkoop.

Hoe is Grand Park Lara ontstaan en hoe is het nu?

Het Grand Park Lara hotel bestaat nog niet zo lang, hoe is het ontstaan en hoe is het nu?

Noorse grammatica 21

Bijwoorden 1

Noorse grammatica 22

De Noorse bijwoorden deel 2

Kaapstad; Vakantiebestemming nummer 1

Reisverslag Kaapstad Cape Town Zuid-Afrika bezienswaardigheden tips

Info voor goedkoop weekendje Leeuwarden, hotel Leeuwarden

Uitgebreide informatie voor een goedkoop weekendje Leeuwarden, wat is er in Leeuwarden.

Beach Club Doğanay bij Alanya (Turkije)

Wat informatie en persoonlijke ervaringen over het hotel

De beste stoel in het vliegtuig

Kies de beste stoel aan boord van een vliegtuig

Waarom zijn er zoveel storingen op de Nederlandse spoorwegen?

Elke winter hoor je het weer op het nieuws, de NS heeft last van storingen! Hoe kan dit zo snel uitlopen op chaos?

Openbaar vervoer apps

Wat zijn de handigste apps voor het openbaar vervoer? De handigste apps voor android en iphone

Honeymoon

Die ene romantische reis, maar niet de geijkte all inclusieve op de Malediven? Lees de volgende tips...

De goedkoopste last minute aanbieders, top tien goedkope last minute reizen.

In dit artikel vindt je de goedkoopste betrouwbare last minute aanbieders op een rijtje.

Florence

De highlights van deze prachtige stad, Florence in Italie

Australie vakantieland

Een van de mooiste landen waar ik geweest ben bij mijn reizen in de wereld.

Kerstshoppen in Essen

Waar kan je gaan kerstshoppen in Essen

Voorbereiding vakantie in Australie. Ervaringen en tips

Naar Australie. Keuze van vliegmaatschappij, camper of personenauto en waar te huren; tips voor bagage, documenten en literatuur

Alanya, Turkije

Wat informatie over de Turkse badplaats Alanya

Noorse grammatica 16

De hulpwerkwoorden