Noorse grammatica 16


Publicatie datum:

De hulpwerkwoorden

Gesponsorde koppelingen

Hier een overzicht van de Noors hulpwerkwoorden en het gebruik ervan in de Noorse taal

Hulpwerkwoorden

Hulpwerkwoorden zijn erg belangrijk in zowel de Nederlandse als de Noorse taal. Een hulpwerkwoord voegt in principe een betekenis aan een ander werkwoord toe (enkele uitzonderingen nagelaten). Een paar voorbeelden:

  • ik moet iets doen (moet zegt iets over doen, maar betekent zelf niets)
  • hij komt logeren (doordat er komt staat weet je dat dit in de toekomst gaat gebeuren)
  • hij blijft wachten (daar is hij dus al mee begonnen)
  • ik lig te lezen (dit zegt iets over de houding waarin je het lezen uitvoert. Dit is in het Noors een apparte werkwoordconstructie en die vind je onder het kopje bijzondere werkwoordconstructies)

Hulpwerkwoorden in het Noors

In het Noors vind je verschillende types hulpwerkwoorden, namelijk:

  1. Hulpwerkwoorden van tijd
  2. Modale hulpwerkworden
  3. Hulpwerkwoorden van oorzaak en gevolg
  4. Passieve hulpwerkwoorden (maar die worden in een ander artikel besproken, namelijk bij de passieve werkwoorden)

Hulpwerkwoorden van tijd:

Hulpwerkwoorden van tijd geven een indicatie wanneer iets gebeurt/gebeurd is of gaat gebeuren. In het Noors zijn de twee belangrijkste hulpwerkwoorden in deze categorie hebben (å ha) en zijn (å være). Deze twee woorden worden gebruikt in combinatie met een voltooid deelwoord. Door de tijd van de hulpwerkwoorden te veranderen, verander je het tijdsaspect van de hele zin:

  • ik heb gelopen: jeg har gått
  • ik had gelopen: jeg hadde gått
  • ik ben gegaan: jeg har dratt (jeg er dratt mag ook)
  • ik was gegaan: jeg hadde dratt (jeg var dratt)

Maar buiten deze constructie zijn er nog vele andere hulpwerkwoorden in deze categorie:

  • ik zal komen: jeg skal komme
  • ik zou komen: jeg skulle komme
  • ik zou zijn gekomen: jeg skulle har kommet
  • hij zal werken: han kommer til å jobbe
  • hij had gewerkt: han har jobbet
  • (ik sta te wachten: jeg står og venter, zie bijzondere werkwoordconstructies)
  • zij laat het zo zitten: hun lar det være sånn
  • laat maar zitten: la det være

Modale hulpwerkwoorden:

Deze werkwoorden geven een bepaalde houding ten opzichte van het andere werkwoord aan. In het Nederlands zijn deze woorden: hoeven, moeten, kunnen, mogen en willen. In het Noors zijn deze werkwoorden vrijwel hetzelfde, enkele voorbeelden:

  • Ik wil niet gaan: jeg vil ikke dra
  • ik wou niet gaan: jeg ville ikke dra (nu is het zowel een modaal hulpwerkwoord als een hulpwerkwoord van tijd)
  • zal ik dat doen?: skal jeg gjøre det?
  • dat hoef jij niet te doen: det behøver du ikke å gjøre
  • jeg mag dat niet doen: du får ikke gjøre det
  • ik kan dat niet doen: jeg kan ikke gjøre det

Hulpwerkwoorden van oorzaak en gevolg:

Deze hulpwerkwoorden worden ook wel causale hulpewerkwoorden genoemd. Ze geven aan dat het een de oorzaak/gevolg is van iets anders:

  • zij laat hem wachten: hun lar han stå og vente
  • zij doet hem pijn: hun gjør ham vond

Overige functies van hulpwerkwoorden

De meeste hulpwerkwoorden hebben ook een zelfstandige betekenis. Je kunt daarom hulpwerkwoorden ook gebruiken zonder een extra werkwoord (maar dan is het eigenlijk geen hulpwerkwoord meer) of met een zogenaamd meewerkend voorwerp. Bijvoorbeeld de laatste zin onder het kopje "hulpwerkwoorden van oorzaak en gevolg" is een voorbeeld van een meewerkend voorwerp (pijn is geen werkwoord, maar een zelfstandig naamwoord dat sterk aan het werkwoord gekoppeld is).

Meer lezen?

Bronvermelding

  • Norsk grammatikk for fremmedspråklige
  • Nøkkel til Norge
  • Stein på stein
  • Her på Berget '
  • ordbok (woordenboek)
  • Nederlands-Norsk, Norsk-Nederlands
  • folkeuniversitetet
  • norsk språkrad
  • defenitie hulpwerkwoorden en indeling: wikipedia

Foobie gebruiker Nicole2

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 149
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie reizen

Eger: barokstadje aan de rand van het Bukkgebergte in Noord Oost Hongarije

Bezienswaardigheden in Eger, tips voor een toeristisch bezoekje

Last minute Barcelona, goedkoop naar Barcelona

Barcelona is volgens velen de mooiste stad van Spanje, lees hier hoe je goedkoop naar Barcelona kan.

Vliegangst

Hoe kom je de vlucht door?

Gardens by the Bay, Last minute Singapore.

In het Gardens by the Bay project in Singapore groeien meer dan 26.000 planten en bloemen in verticale tuinen van 25 tot 50 meter hoog.

Waarom zijn er zoveel storingen op de Nederlandse spoorwegen?

Elke winter hoor je het weer op het nieuws, de NS heeft last van storingen! Hoe kan dit zo snel uitlopen op chaos?

Wat is er te doen in Hotel Aska Lara Deluxe ?

Lekker met de hele familie naar Hotel Aska Lara Deluxe in Antalya, lees hier wat er allemaal te doen is in Hotel Aska Lara Deluxe in Antalya

Lloret de Mar met Gogo.nl

Lloret de Mar. Discotheken, Strand, Aanraders, Tegenvallers

Krakow

Krakow is een hele mooie, oude stad.

Hoe kies je de juiste slaapzak?

Kamperen lijkt na jaren nog steeds erg geliefd. Welke slaapzakken passen er bij jouw behoeften? Dit artikel helpt je makkelijk kiezen.

Reizen in Londen

Een overzicht van de reismogelijkheden in Londen

Hoe is het weer in Lloret de Mar?

Lloret de Mar is volgens velen de mooiste badplaats van Spanj en het is altijd mooi weer in Lloret de Mar.

Voordelig weekendje Brussel

Een overzicht van de mooiste bezienswaardigheden en de leukste attracties in Brussel.

Goedkope reizen, goedkope last minute, last minute reizen

De goedkoopste reizen vind je hier, alle goedkope bestemmingen op één pagina.

NS Winterklaar

Winterklaar was de grootste kreet die de NS uitsprak in 2010, Wegen zijn verhard en vervangen na de strenge vorst van vorig jaar. Pekel is in grote hoeveelheden opgekocht, er zu genoeg zijn voor een compleet nieuwe winter.

Gran Canaria

Geen idee waar u op vakantie moet dit jaar? Waarom niet naar Gran Canaria?

De 10 favoriete steden

Elke stad in de wereld is anders, maar welke is het meest geliefd en waarom?

Wat is er te doen in Canada, bezienswaardigheden in Canada

Bekijk hier de schoonheid en de toeristische highlights van Canada.

Goedkope cruise op de mooiste cruiseschepen, droom cruise naar de Bahama’s

Cruises zijn nu heel voordelig, zoek nu je droomcruise uit op de mooiste cruiseschepen.

Vakantie naar egypte

Èen van de vele ervaringen over Egypte met daarbij de voordelen en nadelen

The 'Old Mother Road' Route 66 U.S.A.

The 'old Mother Road' Route 66 U.S.A

New England trip

Reistips voor het noordoosten van Amerika, waar de Verenigde Staten haar oorsprong kent.

Kerstshoppen in Essen

Waar kan je gaan kerstshoppen in Essen

Roadtrip voor noppes!

Lees hoe je een roadtrip maakt zonder geld mee te nemen!

Vietnam (1) - Hanoi

Ga je naar Vietnam of ben je er net geweest ? Haal herinneringen op of lees verder en beslis wat je zeker moet zien of doen.

Goedkoop hotel Amsterdam, goedkoop overnachten Amsterdam.

Amsterdam is de perfecte stad voor een gezellig of cultureel weekendje uit, lees hier waar je goedkoop overnachten kunt in Amsterdam.