Noorse grammatica 19


Publicatie datum:

De gebiedende wijs en de partisipp-vormen

Gesponsorde koppelingen

Hier de uitleg van de gebiedende wijs en de verschillende partisipp-vormen in de Noorse taal.

In dit artikel worden zowel de gebiedende wijs als de partisipp (sorry, heb ik geen vertaling voor) uitgelegd. Eerst de gebiedende wijs, voor de partisipp graag even naar beneden scrollen...

De gebiedende wijs

De gebiedende wijs van een werkwoord is eigenlijk een soort bevel, vaak wordt dit gevolgd door een uitroepteken:

  • kom hier!
  • zeur niet zo!
  • denk nou toch eens na!

De gebiedende wijs in het Noors

De gebiedende wijs wordt in het Noors op precies dezelfde manier gebruikt als in het Nederlands. In het Noors maak je de gebiedende wijs door van het hele werkwoord de laatste -e af te halen. In het Noors wordt de gebiedende wijs imperativ genoemd:

  • kom! = kom!
  • drink je drinken op! = drikk opp drikken din!
  • loop voorzichtig = gå forsiktig
  • rustig aan = ta det med ro

De partisipp

Partisipp is een werkwoordsvorm waarbij het werkwoord op een andere manier gebruikt wordt, vaak als bijwoord. Er zijn twee verschillende vormen:

  1. de presens partisipp (tegenwoordige tijd)
  2. de perfektum partisipp (die meestal passief gebruikt wordt)

De presens partisipp:

Dit is de vorm die het meest als bijvoegelijk naamwoord wordt gebruikt. Je maakt hem als volgt: de stam van het werkwoord (hele ww -e) + ende:

  • een fascinerende film = en fascinerende film
  • dat is irritant = dette er irriterende

Maar het is ook mogelijk om deze vorm te gebruiken als passieve vorm/gebiedende wijs:

  • blijf zitten = bli sittende
  • hij bleef daar staan praten = han ble stående der og snakket

Als je het werkwoord komen (å komme) gebruikt in combinatie met een presens partisipp kun je er een beweging mee uitdrukken

  • hij kwam rustig aanlopen = hij kom gående i rolig tempo
  • hij rende hierheen = han kom løpende hit

De perfektum partisipp:

Bij deze vorm gebruik je het voltooid deelwoord zonder het hulpwerkwoord (zijn of komen). Ook deze vorm wordt vaak gebruikt als bijvoegelijk naamwoord (en worden dus keurig meegebogen met het zelfstandig naamwoord waar ze bij horen):

  • de handgeschreven brief = det håndskrevede brevet
  • een handgeschreven brief = et håndskreved brev
  • de net gewassen gordijnen = de nyvaskede gardinene
  • een aangereden eland = en påkjørt elg

Je kunt een perfektum partisipp ook gebruiken om een zin korter te maken:

  • zij woonden in een huis, gemaakt van oude kranten = de bodde i et hus, (som var) laget av gamle aviser
  • ik gebruik normaal gehakt, gemixt met kruiden = jeg bruker som regel kjøttdeig blandet med krydder

LET OP:

Het maakt uit of je de presens partisipp of de perfektum partisipp gebruikt:

  • presens partisipp is aktief: een afschrikwekkend persoon = en skremmende person
  • perfektum partisipp is passief: een geschrokken persoon = en skremt person

Meer lezen

Bronvermelding

  • Norsk grammatikk for fremmedspråklige
  • Nøkkel til Norge
  • Bo i Norge
  • Stein på stein
  • Her på Berget
  • ordbok (woordenboek) Nederlands-Norsk, Norsk-Nederlands
  • folkeuniversitetet
  • norsk språkrad

Foobie gebruiker Nicole2

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 149
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie reizen

Goedkoop op Safari, goedkoop op fotosafari, goedkoop op filmsafari

Waarom duur op safari in Afrika als je goedkoop op foto- en filmSafari kunt.

Hoe kom je aan gratis vakantiecheques ter waarde van € 100,- per stuk?

Wil je ook iemand verrassen met gratis vakantiecheques ter waarde van € 100,- per stuk, dat kan onder andere bij Roompot.

Bijzondere belevenissen en gevoelens in Berlijn

Het is 25 jaar geleden dat de Berlijnse muur viel, pas het laatste jaar besef ik me hoe wanhopig de inwoners van deze stad zich gevoeld moeten hebben.

Voorbereiding vakantie in Australie. Ervaringen en tips

Naar Australie. Keuze van vliegmaatschappij, camper of personenauto en waar te huren; tips voor bagage, documenten en literatuur

Londen voor gevorderden - Hampstead Heath & Hampstead

Londen voor de gevorderde Londen-ganger

De cultuur (shock) in Ghana

Vriendelijk, gastvrij, trots, nuchter, relaxed en vooral humor, vrolijk en vol levenskracht.

New York, wat te doen in The City That Never Sleeps?

Leuke tips voor als je naar New York gaat

De beste landen om te gaan backpacken

Ben je van plan om te gaan backpacken? Lees dan snel dit artikel voor meer informatie over geweldige landen om doorheen te reizen!

Goedkoop naar Barcelona, online gratis Barcelona verkennen

Iedereen gaat tegenwoordig spotgoedkoop naar Barcelona, lees hier hoe ook jij gratis op verkenning kan in Barcelona.

Thailand - het land van de glimlach II (vervolg)

Vervolg van een korte en beknopte beschijving van het land Thailand

Kerstshoppen in Essen

Waar kan je gaan kerstshoppen in Essen

Taganrog een heel klein beetje Nederlandse inbreng

De geschiedenis van Taganrog in Rusland en haar Nederlandse roots

Carnaval op Curacao

Een uitleg over de feesten en tradities op Curacao tijdens carnaval.

Ontdek de Amerikaanse Maagdeneilanden!

Een omschrijving van de vrij onbekende eilanden van Amerika.

Noorse grammatica 8

De onbepaalde (persoonlijke) voornaamwoorden

Maak kennis met Rio de Janeiro, een van de mooiste en levendigste steden ter wereld!

Dit artikel gaat over de schitterende natuur van de stad Rio de Janeiro.

Saba

Informatie over Saba

Air France-KLM boekt een kleiner verlies

KLM maakte minder verlies dan een jaar geleden, maar de resultaten zijn alles behalve positief.

Noorse grammatica 14

Het voltooid deelwoord

Geld terug vragen bij NS bij vertraging

Hoe vraag ik mijn geld terug bij vertraging van de NS?

Goedkoop naar Zuid Afrika voor the big five

Zuid Afrika is bekend om zijn natuur (met als belangrijkste the big five), avontuur, luxe en cultuur (met als belangrijkste the small five).

Wat is er te doen in Canada, bezienswaardigheden in Canada

Bekijk hier de schoonheid en de toeristische highlights van Canada.

Blanes, poort tot de zuidelijke Costa Brava

Blanes is een van de meest aantrekkelijke badplaatsen van de zuidelijke Costa Brava en bovendien uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer vanuit de naburige badplaatsen.

Gratis naar Alanya kasteel in Turkije

Het kasteel voor de kust is van Alanya is beeldbepalend voor de stad, lees hier hoe je gratis naar dat kasteel kunt.

Goedkope ruimtevluchten, goedkoop vliegen in de ruimte

Over een paar jaar voor iedereen goedkope ruimte vluchten met de mooiste vliegtuigen.