Noorse grammatica 7


Publicatie datum:

De aanwijzende voornaamwoorden

Gesponsorde koppelingen

In dit deel meer informatie over het gebruik van aanwijzende voornaamwoorden in het Noors...

Aanwijzende voornaamwoorden

De naam zegt het eigenlijk al: aanwijzende voornaamwoorden zijn woorden die ergens naar verwijzen. Als je een aanwijzende voornaamwoord gebruikt in een zin, dan ga je er vanuit dat die andere persoon weet over wie of wat je het hebt:

  • Zie je die fiets? (je gaat er vanuit dat de ander die fiets ook kan zien)
  • Ik had vroeger een kat en die was helemaal gek (je verwijst terug naar "een kat")
  • Dit soort auto's rijd heel hard
  • Mag ik deze taarten ook gratis meenemen

Aanwijzende voornaamwoorden in het Noors

De aanwijzende voornaamwoorden in het Noors zijn een vak apart. De aanwijzende voornaamwoorden worden in het Noors namelijk meegebogen met de zelfstandige naamwoorden waarnaar ze verwijzen (dus zowel in aantal als in geslacht). Daarbij kunnen dezelfde woorden die als aanwijzende voornaamwoorden gebruikt worden, ook nog eens gebruikt worden voor andere grammitcale constructies (maar geen paniek, deze constructies doe als Nederlander vaak al op gevoel goed)...

We beginnen maar met de meest makkelijk constructie, namelijk de normale aanwijzende voornaamwoorden. In het Noors worden de volgende aanwijzende voornaamwoorden gebruikt

  • mannelijk of vrouwelijk enkelvoud: den
  • onzijdig enkelvoud: det
  • meervoud (ongeacht geslacht): disse

Een paarvoorbeelden:

  • Ik heb een hond, die heet Fikkie, ik vind die (hem) lief = Jeg har en hund, den heter Fikkie. Jeg liker den
  • Van wie is deze stoel? Die is van mij = Hvem eier denne stolen? Den er min
  • Zij verkopen het huis, het is te oud = De selger huset, det er for gammelt
  • Deze boeken zijn saai = Disse bøker er kjedelige

Zoals je ziet wordt er bij het tweede voorbeeld een extra aanwijzende voornaamwoord gebruikt; namelijk denne.

Denne/dette en disse:

Als je een woord extra wil benadrukken, dan gebruik je denne/dette of disse voor het woord dat je wilt benadruken (in het Nederlands vergelijkbaar met die/dat of deze).

  • denne gebruik je bij woorden in het enkelvoud die mannelijk of vrouwelijk zijn
  • dette gebruik je bij onzijdige woorden in het enkelvoud
  • disse bij alle woorden in het meervoud

Denne en dette worden in tegenstelling tot den en det ALTIJD gebruikt in combinatie met het woord waarnaar ze verwijzen:

  • Dit boek is van mij, maar jij mag hem lenen = Denne boken er min, men du får låne den
  • Deze huizen zijn mooi = Disse hus er pene
  • Dat huis is lelijk, wat vind jij van daarvan? = Dette huset er stygt, hva synes du om det

Gedwongen onderwerp

Het Noors heeft net als het Nederlands ALTIJD een onderwerp in IEDERE zin (afgezien van bevelen zoals kom!, blijf staan!). In het Nederlands wordt daarom nogal eens het woordje het gebruikt (het is mooi weer, het is weer te gek voor woorden), in het Noors gebruik je daarvoor det.

  • Het is vandaag mooi weer = Det er fint vær i dag
  • Voorbereiding is belangrijk, je dat begrijp ik = Forberedelsen er viktig, je det skjønner jeg
  • Ik hoop het = jeg håper det

Dit leidt soms tot wat verwarrende zinsconstructies zoals:

  • Wat is dat? Het is een fles = Hva er det? Den er en flaske

Het woordje den verwijst hier naar de fles, terwijl het det gebruikt wordt als "gedwongen onderwerp". Nog een paar voorbeelden:

  • Je hebt een fiets nodig, dat weet ik = Du trenger en sykkel, det vet jeg
  • Je hebt deze fiets nodig, dat weet ik = Du trenger denne sykkelen, det vet jeg
  • Je hebt deze fiets nodig, die heb ik = Du trenger denne sykkelen, den har jeg
  • Deze huizen zijn lelijk, dat vind ik ook = Disse hus er stygge, det synes jeg og
  • Die huizen zijn lelijk, ik vind deze huizen ook lelijk = De husene er stygge, jeg synes at disse husene er like stygge
  • Dat is mijn man: Det er mannen min
  • Dat is mijn man, die met het rode haar = Det er min mann, den med de røde hårene

En voor de liefhebbers:

  • Hva er det? Det er kebab, den er god
  • Hva er det? Det er tulipaner, De er pene, liker du dem?
  • Hvem er det? Det er søsteren min, hun bor i Rotterdam

Meer lezen?

Bronvermelding

  • Norsk grammatikk for fremmedspråklige
  • Nøkkel til Norge
  • Stein på stein
  • Her på Berget
  • ordbok (woordenboek) Nederlands-Norsk, Norsk-Nederlands
  • folkeuniversitetet
  • norsk språkrad

Foobie gebruiker Nicole2

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 149
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie reizen

Vrijwilligerswerk in het buitenland

Vrijwilligerswerk in het buitenland, een hele ervaring.

Wat is er te doen in Canada, bezienswaardigheden in Canada

Bekijk hier de schoonheid en de toeristische highlights van Canada.

Vakantie of overwinteren in Albir - Costa Blanca Spanje

Ontdek het mooie en rustige Albir aan de Costa Blanca. Albir is een mooie en rustige badplaats gelegen in de Provincie ALfaz Del Pi aan de Costa Blanca.

Openbaar vervoer in Twente

Hoe is het openbaar vervoer in Twente geregeld

Wat is er te doen in Hotel Grand Park Lara in Antalya, Turkije?

Gezellig met de hele familie naar Hotel Grand Park Lara in Antalya, lees hier wat er allemaal te doen is in Hotel Grand Park Lara in Antalya

Last minute Barcelona, goedkoop naar Barcelona

Barcelona is volgens velen de mooiste stad van Spanje, lees hier hoe je goedkoop naar Barcelona kan.

Wandelen op Sardinië

de mogelijkheden en onmogelijkheden om op Sardinië te hiken

Met een poema in de jungle

In dit artikel een beschrijving van vrijwilligerswerk met wilde dieren in Bolivia.

Vliegangst

Hoe kom je de vlucht door?

Gratis parkeren in Valkenburg, lees hier de verborgen plek.

Gratis parkeren in Valkenburg, lees hier de verborgen plek. Er is echt maar één plek in Valkenburg waar je gratis lang mag parkeren, lees hier waar dat is in Valkenburg, het mooiste vakantiedorp van Nederland.

Noorse grammatica 10

De trappen van vergelijking

Alles over het Franse super vliegtuig de Concorde.

De Concorde is nog steeds het enige supersonische verkeersvliegtuig wat ooit in de vaart geweest is.

Lange vliegreizen comfortabel maken

Handige tips om je vliegreis comfotabel te maken. Begin je vakantie goed!

Noorse grammatica 17

Bijzondere werkwoordconstructies

Het toppunt van schoonheid, de mooiste rondingen van de Islam

De mooiste rondingen van deze aardbol komen voor rekening van de Islam.

Verstandig op Reis

Tips voor een onbezorgde vakantie

Zeilen in Kroatië

Zeilen langs de kustlijn van Kroatië is een geweldige ervaring

Kerstshoppen in Essen

Waar kan je gaan kerstshoppen in Essen

Goedkoop op vakantie in Finland

Ga ook op vakantie in Finland en ontmoet de mooiste Finse vrouwen en meisjes.

Noorse grammatica 13

onvoltooid verleden tijd

De beste landen om te gaan backpacken

Ben je van plan om te gaan backpacken? Lees dan snel dit artikel voor meer informatie over geweldige landen om doorheen te reizen!

Voorbereiding vakantie in Australie. Ervaringen en tips

Naar Australie. Keuze van vliegmaatschappij, camper of personenauto en waar te huren; tips voor bagage, documenten en literatuur

Kreta: meer dan een uitgaanseiland

Tegenwoordig wordt Kreta door de grote meerderheid slechts gezien als vakantie-eiland. Maar op het eiland valt nog veel meer te ontdekken!

Vietnam (1) - Hanoi

Ga je naar Vietnam of ben je er net geweest ? Haal herinneringen op of lees verder en beslis wat je zeker moet zien of doen.

Last minute Milaan, goedkoop naar Milaan

Milaan is volgens velen de mooiste stad van Italië, lees hier hoe je goedkoop naar Milaan kan.