De geschiedenis van de Kerstman


Publicatie datum:

Hoe en waar is de figuur 'Kerstman' ontstaan?

Gesponsorde koppelingen

Iedereen in Nederland kent wel de Kerstman. Vooral in Amerikaanse kerstfilms, welke elk jaar keer op keer bij ons op de tv vertoond worden, speelt hij een grote rol. Zoals wij Nederlanders in Sinterklaas geloven, droomt ieder kind in Amerika van de Kerstman. Hoewel het christelijke kerstfeest al eeuwen bestaat, heeft de geschiedenis van de Kerstman een iets ander pad belopen. Desalniettemin heeft deze figuur een duidelijke stempel op onze Europese beleving van het feest gedrukt.

Van Sinterklaas naar Santa Claus

In de 1611 stichtte Nederland, in het tegenwoordige Noord-Amerika, de provincie Nieuw-Nederland met de versterkte nederzetting Nieuw-Amsterdam. Bij de Europese koloniseringen zijn vele gebruiken over zee gebracht, waaronder de figuur Sinterklaas, welke weer gebaseerd was op de Griekse, katholieke bisschop Nicolaas van Myra (thans gelegen in Turkije). De kolonist die veel heeft bijgedragen aan het beeld van de gezellige kerstman was een Nederlandse professor die een gedicht aan zijn kinderen schreef. Hij schetste het beeld van de Sint-Nicolaas als oud mannetje met rode neus, rode wangen en een lange witte baard. De Sint werd later zelfs de beschermheilige van de stad. De Amerikaanse naam Santa Claus is dan ook één van de Nederlandse leenwoorden die via Nieuw-Amsterdam in het Amerikaanse engels terecht is gekomen. Nederland heeft de vestiging niet lang gehad en heeft het voor een appel en een ei doorverkocht aan Groot-Brittannië.

 Verscheidende invloeden

De Britten gaven de stad Nieuw-Amsterdam de naam New-York, waar in die tijd al vele verschillende culturen door elkaar leefden, wat de eclectische gebruiken van de huidige kerstman kan doen verklaren. Er bestaan vele verschillende mythen en gebruiken van uiteenlopende culturen die een bron voor verscheidende eigenschappen van de kerstman kunnen zijn geweest. Zo is bijvoorbeeld de Oud-Noorse god Thor (de god van de donder, bescherming, gezondheid en landbouw) een bejaarde man met een witte baard, zijn element is vuur en zijn kleur rood. De Scandinavische open haarden waren aan hem gewijd, waar hij via de schoorschenen in afdaalde. Hij is joviaal en vriendelijk, hij zou in een wagen rijden en in noordelijke streken wonen.

Verder zouden figuren zoals de Duitse Weihnachtsmann en de Scandinavische Joulupukki (Fins) of julbocken (Zweeds) invloed op de huidige figuur van Santa Claus kunnen hebben gehad. Tegenwoordig zijn vele gewoonten van Santa Claus op de Scandinavische kerstmannen overgegaan. Toch blijven er enkele verschillen bestaan. Zijn werkplaats bevindt zich niet op de Noordpool of in Groenland, maar op de berg Korvatunturi in Fins Lapland. Ook kruipt hij niet door de schoorsteen maar klopt hij op kerstavond op de voordeur, waarbij hij vraagt: 'Zijn er hier brave kinderen?'

De commerciële Cola-Kerstman

De geïmporteerde Santa Claus heeft in Amerika zijn eigen vorm gekregen, zo leek hij steeds minder op onze Sinterklaas. Vanaf 1773 verscheen hij in de media waar hij langzaamaan verschillende elementen kreeg toegewezen zoals de arrenslee, de rendieren en zijn hulpjes. Hij kreeg ook al snel een muts in plaats van een mijter, en de kromstaf verdween. De kinderen in Amerika zetten niet hun schoenen bij de open haard, maar hangen speciale sokken aan de schoorsteenmantel.

Door de jaren heen veranderde het uiterlijk van de figuur, tot 1931. De filma Coca-Cola liet door de Zweedse kunstenaar Haddon Sundblom een advertentie ontwerpen waarin de kerstman zijn hedendaags uiterlijk kreeg; de rode, bolle en vrolijke man die vrijgevig cadeautjes uitdeelt. In die tijd was Coca-Cola een zomerdrankje, de opdracht voor de tekenaar was om -door middel van een gezellige dikke man met een baard- Coca-Cola in de winter te promoten. Sundblom tekende zijn buurman Prentice na, welke aardig aan het gevraagde karakter voldeed. Ook zijn lach: ‘Yo-ho-ho' heeft Sundblom gebruikt in de campagne. In de jaren dertig gaven de Coca-Cola reclames de Kerstman zijn huidige grote bekendheid en won zo ook in Europa enorme populariteit. De commercieel aantrekkelijke Amerikaanse versie verdrong de Europese varianten. Maar in Nederland ondervind de Kerstman aardig wat weerstand aangezien Sinterklaas de rol als kindervriend al vervuld. Niet iedereen vindt een tweede nodig.

 


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 1
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie samenleving

Prioritering morele principes

Er zijn meerdere morele principes, wat is de juiste prioritering?

De Ku Klux Klan tussen 1944 en 1950

Hoe de Ku Klux Klan werd bestreden tegen het eind van Wereld Oorlog II en de periode daarna

Ernesto 'Che' Guevara

Che Guevara in de Westerse wereld

Waarom komt er steeds meer ziekte, ellende en rampspoed voor in mijn directe omgeving?

Hoe is het te verklaren dat er iedere dag meer ziekte, ellende en rampspoed voorkomt in mijn directe omgeving?

Kleding en taal binnen de subcultuur hiphop

Dit is het 3e artikel in een reeks over de subcultuur hiphop. In dit artikel schrijf ik iets over de kleding en taal binnen deze subcultuur.

Wat zijn de voor en nadelen van ritueel slachten?

Weet u net als ik niets van ritueel slachten lees dan deze uitgebreide objectieve uitleg.

Ontstaan en ontwikkeling van jeugddelinquentie

De theorieën van Moffitt en van Loeber & Hay over het ontstaan en verloop van jeugddelinquentie.

Hoe wordt je lid van de Illuminati?

Steeds meer mensen zijn bang voor de Illuminati. De oplossing is echter simpel. Lid worden van de Illuminati. Lees hier hoe je lid wordt van de Illuminati?

Goedkoop wonen kan, gratis wonen niet

Veel mensen moeten gedwongen goedkoop wonen want gratis wonen is verboden.

Wat zijn de invloeden van de productie op het milieu op de kostprijs?

De zogenaamde “carbon footprint” wordt al gebruikt als rekenfactor voor de invloed van de productie op het milieu maar wat zijn de invloeden van de productie op het milieu op de kostprijs?

Passief meeroken

Gevolgen van passief meeroken

Kinderen en spelen, waarom eigenlijk?

Kinderen spelen er op los, maar waarom?

Multiproblemgezinnen

De invloed van risico- en protectieve factoren op het gezin: risicocumulatie en multiproblemgezinnen.

Wat is Democratie

Democratie bestaat uit demos(=volk) en crator(=regeren/macht). Democratie betekent dus het volk regeert.

Lachen en stress management

lachen en zijn voordelen

Meer dan Beatlemania

Het breukkarakter van de jaren zastig ten opzichte van de jaren vijftig

Jongerenwerk deel I

de zichtbaarheid van het jongerenwerk, voldoende of voor verbetering vatbaar?

Ost Deutschland

Oost Duitsland is hernoemd als; Het Voormalig Oostelijk Grond-Gebied van Duitsland

De beste relatietherapie, gratis relatietherapie

Problemen met je partner, lees hier de beste gratis relatietherapie.

Telepathie

In het Oude Grieks betekend dit Afstandelijke Communicatie

Engelse leenwoorden in het Nederlands

Neemt het aantal Engelse leenwoorden echt toe of lijkt dit alleen zo?

De economische crisis van 2008

In dit artikel beschrijf ik de economische crisis van 2008.

Hans Christian Andersen

Over de sprookjesschrijver, Hans Christian Andersen.

Waarom een goedkoop personenbusje voor gehandicapte wezen in India?

Wat is de motivering voor de aanschaf van een goedkoop personenbusje voor gehandicapte wezen in India?

Van nozem tot punker – een geschiedenis van jongerensubculturen

Een korte geschiedenis (jaren '50 tot nu) van subculturen onder jongeren.