De rol van plagen in de ontwikkeling


Publicatie datum:

Plagen blijkt een positieve invloed te hebben in de ontwikkeling van het kind.

Gesponsorde koppelingen

Het kan soms moeilijk zijn om plagen van pesten te onderscheiden. Daardoor heeft het woord plagen vaak een wat negatieve bijklank. Op veel scholen heerst sterke intolerantie tegenover plagen, terwijl plagen vaak juist speels en grappig bedoeld is (Keltner, 2008). Het Van Dale woordenboek omschrijft plagen als "voor de grap proberen kwaad te maken". Pesten wordt echter gedefiniëerd als "langdurige, negatieve sociale of fysieke handelingen van één of meer kinderen ten opzichte van een ander kind" (Scholte, Engels, Haselager & de Kemp, 2004). Dit is agressiever en er horen nare bedoelingen bij. Plagen is zeker provocerend bedoeld, maar eerder speels dan gemeen. Plagen draagt onder andere bij aan het ontwikkelen van objectpermanentie, autonomie en het besef dat niet alles is wat het lijkt. In deze zin van het woord kan plagen juist een positieve invloed hebben op de ontwikkeling (Keltner, 2008). Mijn onderzoeksvraag luidt: Wat voor invloeden heeft plagen op de ontwikkeling en andersom? 

Taalgebruik bij plagen
Allereerst is het belangrijk om te weten hoe kinderen plagen van pesten onderscheiden binnen de sociale omgang. Als plagen verkeerd wordt opgevat, zou het namelijk over kunnen komen als pesten en het is onwaarschijnlijk dat dat een goede invloed heeft op de ontwikkeling van een kind. De beleving van de kinderen is dus zeer belangrijk. Bij dit onderscheid is taal (verbaal en nonverbaal) een belangrijk aspect. Een persoon die iemand plaagt, wil laten merken dat de ander het niet zo letterlijk moet opvatten. Dat kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van een aantal linguïstische kenmerken zoals herhalingen, rijmen, alliteraties en overdrijven. Ook kan er gebruik worden gemaakt van klinkerverlengingen en overdreven toonhoogtes. Nonverbale kenmerken van figuurlijke spraak zijn knipogen, spottende gezichtsuitdrukkingen, expressieve karikaturen en lachen (Keltner, 2008). Dit betekent dat plagen een hoog niveau van sociale interactie, communicatie en taalbegrip vereist.

Plagen en ontwikkeling
Plagen komt voor in alle ontwikkelingsniveau's en neemt in deze verschillende niveau's diverse vormen aan. Het begint al op een hele jonge leeftijd: baby's kunnen zich al heel lang vermaken met een spelletje kiekeboe. Dit is één van de eerste vormen van plagen en heeft een positieve invloed op het ontwikkelen van objectpermanentie: kinderen leren beseffen dat iets nog steeds kan bestaan wanneer het uit zicht is. Ze worden op deze manier minder gevoelig gemaakt voor scheiding.

Tijdens de peutertijd worden autonomie, controle en dominantie belangrijke aspecten van de ontwikkeling. Een voorbeeld van plagen tijdens deze periode is het "pakspelletje", waarbij de volwassene roept: "Ik ga je pakken!" en vervolgens achter de peuter aanrent. In het begin zal de peuter wat angstig zijn, maar zodra hij ontsnapt aan de greep van de volwassene kraait hij het meestal uit van plezier. Dit geeft een gevoel van autonomie.

Aan het begin van de schoolleeftijd worden er vaak trucjes uitgevoerd, bijvoorbeeld het eeuwenoude trucje waarbij er een munt achter de oor van een kind vandaan wordt getoverd. Kinderen leren hiervan dat niet alles is wat het lijkt.

Tijdens de basisschoolperiode komt het plagen van andere kinderen steeds meer voor. Kinderen beschermen op deze manier hun nieuwverworven "volwassenheid" door bijvoorbeeld jongere kinderen te plagen ("De peuterspeelzaal is voor baby's!"). Ook leren ze om te gaan met sociale fenomenen zoals sociale uitsluiting en relaties tussen jongens en meisjes. In deze fase heeft plagen vaak wat meer negatieve aspecten en wordt het bijvoorbeeld veel gebruikt om competitie, dominantie en vijandigheid uit te drukken (Warm, 1997). De positieve invloed is in deze fase dus meer aanwezig voor de plager dan voor de geplaagde.

In de vroege adolescentie evolueert dit pas naar een meer goedaardige vorm van plagen. Opvallend is dat pesten rond deze leeftijd ook afneemt (Keltner, 2008). Plagerijen zijn dan vaak gerelateerd aan uiterlijk en kleding, maar ook hebben ze vaak te maken met het bevestigen en testen van vriendschappen. Verder ontstaan in deze periode de eerste seksuele toespelingen. (Warm, 1997). Plagen kan dan met romantiek te maken hebben. Tienermeisjes plagen jongens om gelegenheden te creëren voor fysiek contact door bijvoorbeeld te kietelen, porren, duwen en knijpen. Hierdoor worden hersengebieden geactiveerd die te maken hebben met beloning en wordt het hormoon oxytocine geproduceerd, waardoor een gevoel van devotie ontstaat. Tieners en volwassenen zoeken bij elkaar naar tekenen van verlangen als het tuiten of likken van de lippen en staren. Plagen neemt vanaf deze periode dan ook steeds de vorm aan van flirten.

Tijdens de studententijd komen vooral in studentenverenigingen plagerijen voor die voornamelijk met status te maken hebben. Deze plagerijen blijken over het algemeen geen negatieve invloed te hebben, sterker nog: de leden werden achteraf juist betere vrienden.

Ook bij volwassenen komt plagen nog voor, bijvoorbeeld binnen het huwelijk. Plagen heeft in deze fase vaak te maken met gewoontes, kleding, seksuele suggesties en lichaamsfuncties. Koosnaampjes en bijnamen komen ook veel voor (Keltner, 2008).

Reacties
Op geplaagd worden zijn verschillende reacties mogelijk. Warm heeft onderzoek uitgevoerd naar wat kinderen de beste reactie vinden op plagen en hoe ze echt reageren. Verreweg de meeste kinderen (72%) vonden dat de beste reacties waren om het plagen af te wenden of om het te negeren, maar slechts de helft van hen reageerde ook daadwerkelijk op die manier. Daarentegen vond slechts 19% dat wraak een goede reactie was, maar is dat wel de reactie van 47% van de leerlingen (Warm, 1997).

Er is na een plagerij een kort moment van vernedering, waarbij de meeste ‘slachtoffers' tekenen van schaamte vertonen zoals wegkijken, een nerveuze glimlach of blozen. Dit kan de plager vreemd genoeg later plezier geven. Hoe meer van deze tekenen de geplaagde vertoont, des te leuker de plager het vindt. Na milde plagerijen wordt er vaak gezamenlijk gelachen, vooral wanneer de betrokkenen bevriend zijn. Wanneer vrienden samen lachen, is dit een collectieve ervaring waarbij sprake is van gecoördineerde acties en fysiologie en het delen van gemeenschappelijke ideeën. Deze ervaring versterkt de band tussen twee vrienden.

Huwelijken
Plagen blijkt ook een heel positief effect te hebben op huwelijken. Het is een speelse manier om met conflicten om te leren gaan. Wanneer koppels elkaar tijdens een discussie of ruzie plagen, voelen ze zich achteraf meer verbonden met elkaar dan andere koppels. Het verzacht kritiek en versterkt de band tussen stellen (Keltner, 2008).

Conclusie
Plagen is een complexe sociale interactie die zich ontwikkelt naarmate een kind ouder wordt. Het begint met simpele en onschuldige spelletjes of trucjes tijdens de baby-, peuter- en vroege kindertijd. In deze fase heeft plagen vooral positieve invloeden, zoals het ontwikkelen van objectpermanentie en besef van autonomie en hiërarchie. Door het oefenen met plagen leren kinderen omgaan met verschillende sociale relaties en ontdekken dat niet alles is zoals het lijkt. Plagen wordt persoonlijker en soms gemener tijdens de basisschoolleeftijd, omdat kinderen op deze leeftijd hun nieuwverworven volwassenheid willen beschermen. Echter leren kinderen tijdens de basisschoolleeftijd om hun plagerijen te nuanceren en duidelijker te maken dat de ander het niet te serieus moet nemen. Daardoor wordt plagen vanaf de vroege adolescentie weer vriendelijker en wordt het verschil tussen pesten en plagen duidelijker. Het is dan een geavanceerde vorm van sociale interactie waar een hoog niveau van communicatieve vaardigheden voor nodig is. Rond deze leeftijd neemt pesten af en heeft plagen voornamelijk een positieve invloed op vriendschappen en andere sociale relaties.

 

Bronnen 

Keltner, D. (2008, December 7). In defense of teasing. New York Times, pp. A1-A5. Verkregen 23 februari 2010, van http://www.nytimes.com/2008/12/07/magazine/07teasing-t.html

Warm, T.R. (1997). The role of teasing in development and vice versa. Developmental and behavioral pediatrics, 18(2), 97-101.

Online woordenboek Van Dale. Verkregen op 22-02-2010, van http://www.vandale.nl/vandale/opzoeken/woordenboek/?zoekwoord=plagen

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 10
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie samenleving

Wat is vrijheid van meningsuiting?

Wat houdt de vrijheid van meningsuiting in en wat is het vervolg ervan?

Verliefde Paus Jorge Mario Bergoglio, Verliefde paus Franciscus

Paus Jorge Mario Bergoglio, eindelijk een paus die wel van een vrouw houdt?

Hoe staan we vandaag de dag tegenover seksualiteit in onze samenleving.

De seksuele revolutie begon in de jaren 60 van de vorige eeuw, hoe staan we nu tegenover seksualiteit?

Waarom moet de consument steeds meer verleid worden? (ten koste van het milieu)

Steeds meer milieuvriendelijk producten wijken voor meer vervuilende producten die de consument meer verleiden.

Pesten? Wat een onzin!

Pesten? Wat een onzin!

Goedkoop wonen kan, gratis wonen niet

Veel mensen moeten gedwongen goedkoop wonen want gratis wonen is verboden.

Sinterklaasgedichten voorbeelden en schrijven

Een artikel over het schrijven van de leukste Sinterklaasgedichten met voorbeelden. In dit artikel leer je hoe je op een eenvoudige manier een pakkend Sinterklaasgedicht kunt schrijven.

Minder alcoholische drankjes

Redenen om minder alcoholische drankjes te drinken

Een historisch perspectief op lynchings in Mexico

In dit artikel zal worden besproken hoe het fenomeen lynchen (het eigenhandig mishandelen of vermoorden van potentiële daders door burgers) zich door de jaren heen in Mexico heeft ontwikkeld

mijn kind wordt gepest, hoe kan ik helpen?

wat kan je als ouder doen om je kind te helpen tegen pesten

Verliefd worden is zo gebeurt, maar hoe blijf je verliefd? (deel 3)

De vonk van de liefde zet je makkelijk in lichter laaien maar hoe hou je het liefdesvuur brandend?

Moet Nederland uit de Europese Unie stappen?

Vandaag presenteerde Geert Wilders zijn verkiezingsprogramma met als speerpunt dat Nederland uit de Europese Unie moet stappen.

Makkelijk en snel zelf verhuizen

Verhuizen naar de nieuwe woning kan je prima zelf regelen. Zo kan je tijdens de verhuzing veel geld besparen.

Recht op zelfverdediging

Mag je iemand doodschieten in Nederland uit noodweer?

Met hangjongeren naar de top, met hangjeugd naar de top

Lees hier de beste manier om met hangjongeren aan de top te komen.

Visies op het kind: bevrijding, ontwikkeling en zorg

Er worden drie visies op het kind besproken: het bevrijdingsperspectief, het ontwikkelingsperspectief en het zorgperspectief. Ik zal in een betoog het zorgperspectief verdedigen.

Lichtwerkers Deel 2: Op weg naar een nieuwe wereld

De wereld door de ogen van een lichtwerker

Hoe kunnen we leven in vrede en welk bestuursvorm hoort daarbij?

Ondanks dat de mens steeds slimmer wordt lijkt vrede onmogelijk, hoe komt dat en is er een staatsvorm die waarbij wel wereldvrede mogelijk is.

Waarde

De stelling voor dit essay is: In een welvarende samenleving is waarde vooral immateri�le waarde. Dit wordt bekeken vanuit het oogpunt van de overheid.

Waar gaan wij naar toe?

Essay nummer 2 geschreven als opdracht voor het vak ethiek door Erwin van der Land

Waarom kost een vluchteling ons niets maar verdienen we er geld aan?

Heel veel mensen mopperen dat vluchtelingen ons alleen maar geldkosten maar dit is niet zo, ze kosten ons niets en we verdienen er zelfs geld aan.

De opkomst van de FBI

Het ontstaan van het beruchte elitecorps van de Amerikaanse overheid.

Liefde als een vogelvlucht

Liefde moet vrij voelen, alsof je een vogelvlucht maakt.

Waarom mag de Amerikaanse politie onschuldige negers of zwarten vermoorden?

Iedere keer als een Amerikaanse politieagent een onschuldige neger of zwarte vermoordt gaat hij vrijuit, waarom mag dat?

Laat alcohol vrij onder de 18

De jeugd gaat niet kapot aan de alcohol maar aan de betutteling.