Ontwikkelingen binnen de jeugdzorg


Publicatie datum:

Beschrijving van ontwikkelingen in de jeugdzorg en jeugdhulpverlening van de afgelopen 500 jaar.

Gesponsorde koppelingen

In dit artikel worden de belangrijkste ontwikkelingen in de jeugdzorg van 1500 tot 2005 besproken.

Jeugd als aparte levensfase, weeshuizen en leerplicht
Een eerste belangrijke ontwikkeling is dat de jeugd werd gezien als aparte levensfase. Het kind werd belangrijker en ook niet meer zomaar gedood of te vondeling gelegd. Ook de opkomst van de weeshuizen was belangrijk: veel ouders stierven jong, en door de weeshuizen werden de kinderen niet meer aan hun lot overgelaten. In 1530 pleitte Luther voor invoering van leerplicht en vooral in de 16e en 17e eeuw groeide het aantal scholen. In de 18e eeuw kreeg het kind meer aandacht en werden kinderen uit de middenklasse en hoger in een ‘jeugdland' opgevoed. In 1784 werd de Maatschappij tot Nut van het Algemeen opgericht, waarin onderwijs werd gezien als tegenwicht voor armoede: hierdoor ontstonden armenscholen.

Industrialisatie
Door de industrialisatie ging men in de fabriek werken in plaats van thuis, waardoor het gezin zijn ‘thuisbasis' voor een belangrijk deel verloor. De aandacht verschoof naar van zorg voor wezen naar zorg voor criminele en verwaarloosde jeugd. Rond de eeuwwisseling van de 18e en 19e eeuw kwam orthopedagogiek op als tak van de wetenschap, waardoor er behoefte kwam aan omscholing van het personeel en ingrijpen van de overheid.

Kinderwetten
In 1874 ontstond de eerste kinderwet: de Wet op de kinderarbeid. In 1898 werden de Kinderwetten ingediend, in 1905 traden deze in werking en in 1901 kwam de Leerplichtwet tot stand. De Kinderwetten bestonden uit: (1) de Burgerlijke Kinderwet die bepaalde dat de staat de opvoeding van kinderen op zich neemt als de ouders hun opvoedingsplicht niet nakomen, (2) de Strafrechtelijke Kinderwet die aparte strafbepalingen regelt voor kinderen en (3) de Kinderbeginselenwet die procedurele veranderingen regelt in de rechtszaak. De overheid kon nu ingrijpen in het gezin. De jeugdhulpverlening en de jeugdgezondheidszorg ontwikkelden zich. In 1907 werd het eerste koloniehuis gesticht voor kinderen met een verminderde lichamelijke gezondheid. In 1928 werd de Nederlandse vereniging tot bevordering van consultatiebureaus voor moeilijke kinderen opgericht, waardoor de eerste gespecialiseerde ambulante zorg en de geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen ontstonden.

Na de Tweede Wereldoorlog
Na de Tweede Wereldoorlog kreeg de overheid meer aandacht voor de jeugdzorg. Er kwamen positieve ontwikkelingen tot stand, maar toch was het beeld van de jeugdbescherming niet goed. Prof. Koekebakker ontdekte dat veel tehuizen geen pedagogische diagnostiek en orthopedagogisch behandelplan hadden. Zijn rapport zorgde voor verbetering van details, maar de veranderingen schoten tekort.

De jaren '60
In de jaren '60 ging men anders denken over jeugd en jeugdbescherming. Er ontstonden actiegroepen en belangenorganisaties. De Belangenvereniging Minderjarigen richtte zich tegen de structuur van tehuizen, kinderbescherming en de maatschappij. Er moest meer aandacht komen voor liefde en affectie en het gezin kreeg weer een grotere rol. In 1974 werd de Gemengde Interdepartementale Werkgroep Jeugdwelzijnsbeleid (GIWJ of werkgroep MIK) ingevoerd. In 1979 volgde de oprichting van de Interdepartementale Werkgroep Ambulante en Preventieve Voorzieningen voor jeugdigen (IWAPV). De Wet op de jeugdhulpverlening nam de belangrijkste punten van de IWRV en de IWAPV over: de hulpverlening moest zo kort, licht, nabij en tijdig mogelijk plaatsvinden. Er ontstonden grote verschillen tussen jeugdzorg in de regio's.

Wet op de jeugdzorg
In 2005 trad de Wet op de jeugdzorg in werking, waarin de volgende hoofdpunten stonden: recht op jeugdzorg en versterking positie cliënt en versterking gemeentelijk jeugdbeleid. De Wet op de jeugdzorg maakt recht op jeugdzorg en integratie jeugdhulpverlening en jeugdbescherming mogelijk. In het voorjaar '05 is aangekondigd dat de Wet gewijzigd zal worden: gesloten opname zal dan mogelijk worden.

Bron:
Hermanns e.a., 2005, Handboek Jeugdzorg deel 1: Stromingen en specifieke doelgroepen, Bohn Stafleu van Loghum

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 10
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie samenleving

Rare werkelijke wetten in Verenigde Staten

Vreemde echte wetten op allerlei staten in Amerika

Waar komt de paashaas vandaan?

Met pasen zie je vooral de paashaas huppelen met eieren,maar waar komt de paashaas nou eigenlijk vandaan.

Betoog: Pesten moet strafbaar worden gesteld

Een betoog waarin argumenten worden gegeven om het samenlevingsprobleem genaamd pesten strafbaar te maken

Waarom wordt ons leven steeds complexer en moet je alle tijd doden?

Wordt ons leven zelf complexer of maken we het zelf steeds complexer?

De kerstboom

Een van de tradities van Nederlanders met kerst is het opzetten van een kerstboom, maar dit is oorspronkelijk geen Nederlandse traditie.

De perfecte samenleving is maakbaar maar alleen op kleine schaal

Er is een samenleving mogelijk waarin iedereen gelijk, gezond en gelukkig is.

Autisme

Wat is Autisme? En hoe kan ik dat herkennen?

Mens en mobieltje

Wat doet het mobieltje met mens en samenleving?

Gratis internet, gratis beltegoed, gratis smartphone

Iedere moderne puber wil graag gratis internet, gratis beltegoed en een gratis smartphone krijgen.

Tips om op een positieve manier uw ergernissen te uiten en op te lossen.

Op een positieve manier kritiek uiten.

Internationale rechtsvergelijkingen

Internationale rechtsvergelijkingen, waarin verscheelt Amerika nou met de rest van de wereld ?

mijn kind wordt gepest, hoe kan ik helpen?

wat kan je als ouder doen om je kind te helpen tegen pesten

Humanitaire interventie: Franse interventie in het Centraal Afrikaans keizerrijk (1979), Deel IV

Bokassa, Centraal-Afrikaanse Republiek, Essay, Geschiedenis, Humanitaire Interventie

2 oktober Internationale dag van de geweldloosheid

beschrijving van de internationale dag van de geweldloosheid.

Recht op zelfverdediging

Mag je iemand doodschieten in Nederland uit noodweer?

Tips voor toekomstige pleegouders

Pleegouder zijn is uitdagend werk

Cyberpesten

Algemene informatie over een moderne vorm van pesten: cyberpesten

Jongerenwerk deel I

de zichtbaarheid van het jongerenwerk, voldoende of voor verbetering vatbaar?

Pesten? Wat een onzin!

Pesten? Wat een onzin!

Jeugdcriminaliteit

jeugdcriminaliteit

Hoe staan we vandaag de dag tegenover seksualiteit in onze samenleving.

De seksuele revolutie begon in de jaren 60 van de vorige eeuw, hoe staan we nu tegenover seksualiteit?

De geschiedenis van McDonald's en Ronald McDonald Kinderfonds Nederland

Het meest populaire fastfoodketen ter wereld

Marktwerking in de zorg

betoog over marktwerking zorg

Internationale afspraken klimaat

Artikel over internationale afspraken op het gebied van klimaatverandering.

In de trein

een observatie