Elfstedentocht 2012?
Spanning alom bij veel Nederlanders! Gaat tie door of niet? Blijft het vriezen of gaat het dooien?
Niet de Koninklijke Vereniging Friesche Elf steden heeft het voor het zeggen. Niet de Rayonhoofden hebben het voor het zeggen. Niet de Nederlander en niet de ingeschreven schaatser heeft het voor het zeggen.
Neen, alles hangt af van het weer. Het weer welke bepaald hoe het verder gaat met de ijsgroei. Het ijs welke toch zeker 15 centimeter dik moet zijn. 200 kilometer lang. En dat is het nog niet!
Hoe groeit het ijs.
Voor het bereiken van de 15 centimeter dikte van het ijs zijn verschillende factoren belangrijk.
-A: koude lucht
-B: wind
Ad A: koude lucht. Water is warmer dan de temperatuur op het land. Deze warmte van het water wordt afgeven wanneer het helder en koud is. Ijsdagen, wanneer de temperatuur overdag zelfs niet boven nul komt, en een onbewolkte lucht zijn dus ideaal voor ijsgroei. Dit dus ook overdag wanneer de zon schijnt. Moeilijker is het wanneer er bewolking is. Door de wolken wordt de warmte namelijk teruggekaatst naar de aarde en dus ook naar het water. De laatste dagen was het echter redelijk helder tot compleet helder dus een optimale warmteafgifte van in dit geval de Friesche wateren.
Ad B: wind is een spelbreker wat betreft een egale ijsvloer. Het speelt met de toplaag van het water waardoor deze minder gemakkelijk bevriest. Wind mengt het water van afgekoeld en warme lagen en zorgt er zo voor dat er wakken ontstaan. Wel zorgt koude oostenwind ervoor dat het water afkoelt en wanneer de wind dan ook gaat liggen kunnen wakken, ontstaan door de speling van de wind, alsnog snel dichtvriezen bij temperaturen onder nul.
Ook de luchtvochtigheid is belangrijk bij de groei van het ijs. Een lagere luchtvochtigheid levert een snellere ijsgroei op. Een lage luchtvochtigheid zorgt er namelijk voor dat vocht (vast of vloeibaar sneller verdampt) sneller verdampt. Een oostenwind (Siberische kou) heeft een lage luchtvochtigheid. De lucht welke op dit moment aangevoerd wordt is oostenwind dus; komt de Elfstedentocht dichterbij?
Ja….maar dan moet het niet gaan sneeuwen.
Sneeuw isoleert. Op een ijsvloer zorgt sneeuw er dus voor dat het ijs en het water eronder niet zo snel afkoelen.
Zaak is het dus om de sneeuw te schuiven. Machines kunnen er vaak niet op door de zwaarte maar mensen kunnen het over nemen. Op sommige stukken van de route van de Elfstedentoch wordt met vele man- en vrouwkrachten dan ook eigenhandig de sneeuw weggeveegd om maar een zo optimale ijsgroei te krijgen.
Zwakke plekken.
Zwakke plekken blijven er altijd. Niet alleen door de wind of sneeuwval maar ook door bruggen en diepte van de wateren. Bruggen zorgen ervoor dat de uitstraling van de warmte van het water bemoeilijkt wordt. Evenals overhangende bomen waardoor de ijsgroei vertraagt.
De Koninklijke Vereniging De Friesche Elfsteden heeft hier een oplossing voor: Klunen.
Daar waar het te zwak is of in het geheel niet aanwezig zal de deelnemer aan de Elfstedentocht een stukje om moeten. Om tijd te winnen worden er matten (tapijt of rubber) of planken neergelegd om met de schaatsen over heen te kunnen zonder dat de ijzers al te zeer beschadigd worden. Klune (op zijn Fries) is dus lopen met de schaatsen nog aan. De voorkeur is om deze kluunplaatsen zo beperkt mogelijk te houden.
Een ander alternatief voor de zwakke plekken is een alternatieve route. Daar waar het ijs wel de beoogde 15 centimeter heeft bereikt te gebruiken. Om dan toch aan de 200 kilometer te komen zal ongetwijfeld een heel gepuzzel zijn.
De spanning is alom aanwezig in het hele land. "It giet oan!" Of it giet niet oan!”
Ook Henk Angenent en Klazina Seinstra willen dat it oan giet. 4 januari 1997 werd de laatste tocht gehouden. Ik wil ook dat it oan giet.
Metereologen denken dat de tocht dan zondag verreden zou kunnen worden omdat daarna waarschijnlijk de dooi inzet.
Mijn wens: laat it oan geen.
Log in met je Foobie account om een reactie te plaatsen!
