Het verschil tussen ruimtelijke dimensies en een tijdsdimensie


Publicatie datum:

Uitgelegd wordt waarom dimensies in ruimte en tijd van een andere soort zijn.

Gesponsorde koppelingen

We leven in een 3D-ruimte. Dat wil - wiskun­dig gezien - zeggen dat we ieder punt in onze ruimte (of in een bepaald gedefinieërd stuk van die ruimte) kunnen aanduiden door middel van drie coördinaten: door drie reële getallen. Hiermee kunnen natuurkundigen bij­voor­beeld de plaats van een deeltje eenduidig aan­geven. De verstrijkende tijd is ééndimensionaal: een bepaald tijdstip kan men met behulp van één reëel getal aan­geven. Om de plaats van een deeltje op een bepaald tijdstip te beschrijven heeft men vier coör­dinaten nodig: (x,y,z,t). We leven dus in een vier­dimen­sionale tijd-ruimte.

Door deze idee wordt er vaak gedacht: de vierde dimen­sie is de tijd. Er is echter een fundamenteel verschil is tussen een (gewone) ruimtelijke dimensie en een tijdsdimensie. Wat dat ver­schil is, zal ik hier uiteenzetten.

Allereerst: de tijd verstrijkt, de ruimte niet. Ons tijdsbesef houdt in dat de dingen in onze driedimen­sionale ruimte op het ene tijdstip anders kunnen zijn dan op het andere. Bovendien zijn bepaalde processen onomkeerbaar, ze verlopen in een bepaalde richting in de tijd. Een belang­rijk voorbeeld hiervan zijn geheu­genprocessen: we herinne­ren ons alleen gebeurte­nissen uit één tijdsrichting: het verleden.

Ten tweede: we zijn gebonden aan de tijd, niet aan de ruimte. We ervaren, dat we in principe naar ieder punt in de ruimte kunnen gaan en weer terug, maar we kunnen niet heen en weer in de tijd reizen. Bovendien kunnen we niet op één tijdstip op verschillende punten van een ruimtelijke dimensie zijn. Of om het iets wiskun­diger te zeggen: Als we over een deeltje praten, dan hoort bij iedere t precies één x, één y en één z; echter niet bij iedere x, y of z is een t-coördinaat te vinden.

Tenslotte nog een paar woorden over de zienswijze van de moderne fysica. Men praat hierin over een tijd-ruimte met zuiver mathematische dimensies. Gebeurte­nissen worden beschreven aan de hand van mathematische ver­gelijkingen, die op zich los staan van onze er­varingen met het begrip tijd. Het voert hier wat te ver om daarop uitgebreid in te gaan, maar ook dan is er een fun­damenteel mathematisch verschil tussen ruimte­lijke dimensies en een tijdsdimensie. 


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 4
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie verslagen-scripties

Analyse Herfstlied

Analyse Herfstlied

Diagnostiek van cognitieve functies

cognitieve functies kort omschreven met de daarbij behorende tests

Het schrijven van een onderzoeksrapport

De algemene punten in de opbouw van een onderzoeksrapport.

Lokauto

Is het plaatsen van een lokauto onrechtmatig

Veranderende sociaal-economische omstandigheden in het Romeinse Rijk - 2e/3e voor Christus

Rome, Romeinse Rijk, Gaius, Gracchus, Albegna Vallei

Rapporteren en verslagleggen

Wat zijn de algemene principes bij het rapporteren.

Samenvatting onderzoek

Onderzoeken doe je niet vanuit het niets, je maakt eerst een plan. Er zijn verschillende soorten typeringen voor onderzoek.

Humanitaire interventie: Franse interventie in het Centraal Afrikaans keizerrijk (1979), Deel III

Bokassa, Centraal-Afrikaanse Republiek, Essay, Geschiedenis, Humanitaire Interventie

Ik wil mijn kerk terug!

In de Franse tijd verloor de hervormde kerk rechten, maar in de praktijk hadden de niet-hervormden er weinig aan

Het Nederlandse strafsysteem

Vaccinatie wel altijd zo goed?

In het nieuwsblad van België stond een artikel over de opkomst van bof. Dit gaat mogelijk om een gemuteerde soort van de bof.

De diepte in

een literatuur verslag over het vergroten van de duikdiepte van duikboten.

Wie was Giacomo Casanova?

een uitgebreid verslag over de historische figuur Giacomo Casanova en zijn leven.

Verstand van Vechten

Het artikel onderzoekt het belang van de ontwikkeling van de intelligentietest voor amerikaanse rekruten voor de Eerste Wereldoorlog op de psychologie als wetenschap

Volkenrecht - Het Nicaragua arrest deel 2

Het vervolg van: Volkenrecht - Het Nicaragua arrest

Volkenrecht - Democratische republiek Congo en Uganda

Het arrest over de zaak die Congo tegen Uganda spande aan het Hof

Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht

Een kort Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht van de afgelopen 50 jaar

Visie op goed spellingsonderwijs

In dit artikel geef ik aan wat mijn visie op goed spellingsonderwijs is a.d.h.v. verscheidende artikelen.

Referaat probleemjongeren

Volkenrecht - De bouw van de muur door Israel op bezet Palestijns gebied

De bouw van de muur door Israel op bezet Palestijns gebied, is dit gerechtvaardigd of niet?

Een samenleving zonder idealen

Mijn commentaar op het boek De eindeloze jaren zestig.

Wit licht - een filmverslag

Een zeer uitgebreid verslag over de film 'Wit Licht'

Walton Kendall

Een korte beschrijving van de filosofie van Walton Kendall.

Stadhouder Maurits van Nassau (1567-1625)

Levensbeschrijving van Maurits van Nassau

Algemene aspecten van observeren

Een korte omschrijving van veel voorkomende vormen van observaties.