Het verschil tussen ruimtelijke dimensies en een tijdsdimensie


Publicatie datum:

Uitgelegd wordt waarom dimensies in ruimte en tijd van een andere soort zijn.

Gesponsorde koppelingen

We leven in een 3D-ruimte. Dat wil - wiskun­dig gezien - zeggen dat we ieder punt in onze ruimte (of in een bepaald gedefinieërd stuk van die ruimte) kunnen aanduiden door middel van drie coördinaten: door drie reële getallen. Hiermee kunnen natuurkundigen bij­voor­beeld de plaats van een deeltje eenduidig aan­geven. De verstrijkende tijd is ééndimensionaal: een bepaald tijdstip kan men met behulp van één reëel getal aan­geven. Om de plaats van een deeltje op een bepaald tijdstip te beschrijven heeft men vier coör­dinaten nodig: (x,y,z,t). We leven dus in een vier­dimen­sionale tijd-ruimte.

Door deze idee wordt er vaak gedacht: de vierde dimen­sie is de tijd. Er is echter een fundamenteel verschil is tussen een (gewone) ruimtelijke dimensie en een tijdsdimensie. Wat dat ver­schil is, zal ik hier uiteenzetten.

Allereerst: de tijd verstrijkt, de ruimte niet. Ons tijdsbesef houdt in dat de dingen in onze driedimen­sionale ruimte op het ene tijdstip anders kunnen zijn dan op het andere. Bovendien zijn bepaalde processen onomkeerbaar, ze verlopen in een bepaalde richting in de tijd. Een belang­rijk voorbeeld hiervan zijn geheu­genprocessen: we herinne­ren ons alleen gebeurte­nissen uit één tijdsrichting: het verleden.

Ten tweede: we zijn gebonden aan de tijd, niet aan de ruimte. We ervaren, dat we in principe naar ieder punt in de ruimte kunnen gaan en weer terug, maar we kunnen niet heen en weer in de tijd reizen. Bovendien kunnen we niet op één tijdstip op verschillende punten van een ruimtelijke dimensie zijn. Of om het iets wiskun­diger te zeggen: Als we over een deeltje praten, dan hoort bij iedere t precies één x, één y en één z; echter niet bij iedere x, y of z is een t-coördinaat te vinden.

Tenslotte nog een paar woorden over de zienswijze van de moderne fysica. Men praat hierin over een tijd-ruimte met zuiver mathematische dimensies. Gebeurte­nissen worden beschreven aan de hand van mathematische ver­gelijkingen, die op zich los staan van onze er­varingen met het begrip tijd. Het voert hier wat te ver om daarop uitgebreid in te gaan, maar ook dan is er een fun­damenteel mathematisch verschil tussen ruimte­lijke dimensies en een tijdsdimensie. 

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 4
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie verslagen-scripties

Logistiek in de zorg

Wat kan logistiek voor de zorg betekenen?

Waarom Turkije niet mag toetreden als lid van de EU!

Gaan EU en Turkije samen? Turkije mag onder geen voorwaarde toetreden tot de EU

Wat is de relatie tussen politiek en economie in het Klassieke Athene?

In dit artikel wordt het verband tussen de politiek en economie in het Klassieke Athene besproken

Ontstaan monarchie in Nederland

Geschiedenis van de Nederlandse monarchie

Haatzaaien: Vrijheid van Meningsuiting?

Kan Geert Wilders worden veroordeeld voor haatzaaien?

Beroemde organisatiemodel: DOR model

Uitleg over het DOR-model; een organisatiemodel dat duidelijk geeft over de gang van zaken binnen een organisatie.

Volkenrecht - Genocide in Bosnië

Genocide in Bosnië wat 200.000 mensen het leven heeft gekost

Volkenrecht - Democratische republiek Congo en Uganda

Het arrest over de zaak die Congo tegen Uganda spande aan het Hof

Needs worden gecreeerd

Er wordt in dit artikel ingegaan op de stelling: Needs of behoeften van consumenten worden gecreeerd. Dit wordt gedaan vanuit het oogpunt van de producent.

Samenvatting Gedrags - en werkhoudingsproblemen & zorgverbreding

Samenvatting van het bekende boek van Harry Jansen: Gedrags - en werkhoudingsproblemen & zorgverbreding

Volkenrecht - Het Nicaragua arrest deel 2

Het vervolg van: Volkenrecht - Het Nicaragua arrest

Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht

Een kort Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht van de afgelopen 50 jaar

Kwantitatieve Observaties

Een korte uitleg over kwantitatieve observatie

Volkenrecht; de rol van het internationaal gerechtshof

De rol van het internationaal gerechtshof.

Het leven van Max Beckmann

Het belang van handel, markt en geld in het oude Griekenland

in dit artikel wordt besproken welke rollen handel, markt en geld hadden in het oude Griekenland

Verstand van Vechten

Het artikel onderzoekt het belang van de ontwikkeling van de intelligentietest voor amerikaanse rekruten voor de Eerste Wereldoorlog op de psychologie als wetenschap

Vaccinatie wel altijd zo goed?

In het nieuwsblad van België stond een artikel over de opkomst van bof. Dit gaat mogelijk om een gemuteerde soort van de bof.

Instellingen van het Europees recht

Een korte samenvatting van de instellingen van het Europees recht

Moet de A4 worden doorgetrokken van Delft naar Schiedam?

In dit werkstuk wordt bekeken of de A4 moet worden doorgetrokken van Delft naar Schiedam aan de hand van 3 deelvragen.

Volkenrecht - De bouw van de muur door Israel op bezet Palestijns gebied

De bouw van de muur door Israel op bezet Palestijns gebied, is dit gerechtvaardigd of niet?

De diepte in

een literatuur verslag over het vergroten van de duikdiepte van duikboten.

Schopenhauer: Romantische benadering

Een korte beschrijving van de romantische benadering van de filosofie van Schopenhauer.

Volkenrecht; de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo

De onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo

Atheense economie: land, arbeid en specialisatie

In dit artikel wordt beschreven welke rollen land, arbeid en specialisatie speelden in de Oude Atheense economie