Kenmerken van de Romeinse economie in de tijd van de Republiek


Publicatie datum:

In dit artikel worden de kenmerken van de Romeinse economie tijdens de tijd van de Republiek besproken

Gesponsorde koppelingen

In Rome was vroeger vooral de landbouw en de veeteelt erg belangrijk. Er werd ook al wel aan handel gedaan met andere landen maar die was zeer beperkt. We vertellen in dit artikel over de verschillende economische sectoren:

- de agrarische sector

- de handel

- de industrie

- de bloeitijd

De agrarische sector 

De belangrijkste sector in de Oudromeinse economie was de agrarische sector: de landbouw en veeteelt. De landbouw en de veeteelt werden uitgeoefend op vrij kleine bedrijven en de productie was bestemd voor eigen gebruik en later voor handel. De vulkanische bodem was zeer vruchtbaar. De politieke strijd tussen de patriciërs en de plebejers speelde ook een rol in de economie. De verwoestingen die de talrijke oorlogen hadden veroorzaakt hadden de boeren in de problemen gebracht. Ze kregen veel schulden en hun schuldeiser kon zonder proces hun van hun land beroven of als slaaf verkopen. De wet van twaalf tafelen (zie: Romeinse republiek) bracht nog weinig verbeteringen. In de 4e eeuw v. Chr. wisten de plebejers zich te bevrijden van de vreselijke hoge rentes en stelde een verdrag waarin de maximumoppervlakte voor landerijen vast stond, en het verdrag bevatten bepalingen voor een herverdeling van bouwgrond. Na de tweede Punische oorlog (218-201 vChr) kwamen er een aantal ingrijpende wijzigingen. Verschillende krijgshandelingen zorgden dat de grond van de boeren nog kleiner werd en de akkers werden opgekocht door lieden uit het gouverneursschap, die zich over een provincie hadden verworven. Dit zorgde voor de komst van landerijen. Landerijen waren stukken land die niet meer door de eigenaar zelf werden bewerkt, maar door slaven onder toezicht van pachters. Er kwamen nieuwe methodes voor de productie, er kwamen modernere werktuigen, uitgaven en inkomsten werden beter bijgehouden en er kwam een voorkeur op profijtelijke gewassen als: druiven, olijven en fruit. Erg belangrijk was ook de productie van wijn, waar dankzij de nieuwe methodes ook veel verbeteringen in kwamen.

De handel 

De handel ontwikkelde zich in Rome erg traag. Dat kwam vooral omdat de Romeinse adel zich er te goed voor voelde. Daardoor bleef de positie van de Griekse en Fenicische zeevaders onaangetast. Het ging de Romeinen bij de handel vooral om de import, de belangrijkste producten waren in de eerste plaats graan, afkomstig uit Sicilië, zilver uit Spanje en slaven vanuit het Griekse eiland Delos. Later werden ook luxeproducten uit het oosten aantrekkelijk. Bijvoorbeeld kunstwerken en olijfolie uit Griekenland, bronzen voorwerpen uit Capua en aardewerk uit Arretium. Rome kwam pas rond 289 v. Chr. met een eigen muntstelsel, sestertiën. Toen het rijk uitbreidde gingen de equites(ruiters, zie: De republiek) niet alleen de belastinginning, maar ook het overige geldverkeer in de provincies beheren. Ze verstrekte leningen aan kooplieden en aan vorsten of steden die bij Rome in het krijt stonden, met banken buiten Rome bestond zelfs een soort giroverkeer, de permutatio, waarbij bedragen met gesloten beurzen werden verrekend.

Arbeid en Industrie 

Ondertussen groeide ook de industrie op. Al sinds de 6e eeuw v. Chr. kende men gespecialiseerde bedrijven. De Romeinen vonden dat de ware Romein altijd alles zelfstandig moet doen. Toen Rome zich uitbreidde, moest de zelfstandige ambachtsman plaats maken voor kleine bedrijven door een eigenaar met enige slaven. Later in de republiek kwamen er ook steeds rijke variaties: Bakkers, kleermakers, metaalbewerkers, hotelbedrijven en zelfs uitgeverijen. Ook trede er concernvorming op, verschillende miljonairs van hun tijd bezaten grote ondernemingen waarin diverse ambachten waren verenigd en verbonden met banken, handelsondernemingen en landbouwbedrijven. Hiermee had Rome zich opgewerkt tot het economische centrum van de oude wereld.

De Bloeitijd

De echte economische bloeiperiode kwam pas na de republiek, toen het principaat begon. Maar omdat in die tijd toch heel veel is gebeurt, vertellen we er wel wat over. In de bloeiperiodes groeide het centrum van Rome en Italië zich geleidelijk maar de provincies verplaatste. De langbouw veranderde weinig. De uitbreiding vond het meest plaats in de provincies. Kolonies in Afrika werden door irrigatie vruchtbaar gemaakt. Dat was goed voor Italië omdat Sicilië uitgeput was en vervangen door Egypte. Door graan uit Afrika te halen konden ze de graanvoorziening waarborgen. In Italië zette de Specialisatie zich voort. De wijn bouw leidde zelfs tot overproductie, waardoor er een verbod kwam op nieuwe aanplantingen. De handel met de provincies breidde zich steeds verder uit, Italië handelde al met vele landen maar op den duur bereikte de handel ook Scandinavië, India, Ceylon en zelfs Mongolië en China.

Ook werd er tussen de provincies veel gehandeld, producten uit het oosten reisden dwars door het rijk naar de noordwestelijke delen en omgekeerd. In Italie kwam nu ook een gespecialiseerde industrie van de grond. De staat kreeg echter ook op de industrie een steeds sterkere greep door het oprichten van eigenbedrijven en door monopolies in belangrijke artikelen.

Door politieke chaos als gevolg van troonstrijd en invallen door barbaarse stammen kwam in de 3e en 4e eeuw n. Chr. de bloeitijd tot zijn einde. De provincies werkten weer minder samen, iets waar het westen meer onder te lijden had dan het oosten. Het lekkere leven op de rijke akkers werd onzeker en veel pachters trokken naar veiliger oorden. Om de voorraden van het leger en van de grote steden veilig te stellen, ging de overheid ertoe over de pachters als slaven te gebruiken. Het kleingrondbezit moest helemaal verdwijnen.
De ambachtslieden werden verenigd in gilden, en het beroep werd erfelijk gemaakt. Daarbij kwamen er steeds meer staatsbedrijven. Dit alles kon het niet verhelpen dat en halve eeuw later de economie toch volledig instortte. Toen de toenemende staatsuitgaven niet meer door de belastingen konden worden gedekt gingen de keizers over tot een vermindering van het goud en zilververmogen van de munten. De geldhervormingen hielpen maar heel weinig. Vooral het westelijk deel van het Romeinse rijk was rond 400 n. Chr. weer enige eeuwen achteruit gezet.

Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 53
Leden aangebracht: 3

Meer uit de categorie verslagen-scripties

Volkenrecht - Het Nicaragua arrest deel 2

Het vervolg van: Volkenrecht - Het Nicaragua arrest

De Neus is vrij

Een artikel over de vrijlating van Willem Holleeder.

Wat is jouw beeld van het schoonheidsideaal?

In dit opstel wordt beschreven hoe vrouwen en meisjes als lustobject worden neergezet en wat we daar aan zouden kunnen doen

The deer Hunter

Dit is een verslag van de film The deer Hunter

Voor een crimineel geen cent te veel

Leefbaar Rotterdam heeft het volgende opgenomen in hun verkiezingsprogramma: ouders die hun kinderen zo verwaarlozen, dat zij in de criminaliteit belanden, krijgen geen kinderbijslag. Maar schieten we hier iets mee op?

Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme en het verschoningsrecht van advocaten

Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme en het verschoningsrecht van advocaten

Samenvatting Francis, J.R. en Simont, D.T., (1987) A Test of Audit Pricing in A Small-Client Segement of the U.S. Marktet. The Accounting Review, LXII(1), p. 145-157.

Samenvatting van een artikel van Francis e.a. uit 1987 over het verband tussen de grootte van een accountantskantoor en de hoogte van de accountantskosten / audit kosten voor ondernemingen in het small client segment..

Leesverslag Sonny Boy

Een leesverslag van het boek Sonny Boy van Annejet van der Zijl. Atheneum 5

Ontstaan van de Atheense Democratie, Deel I

Athene, Democratie, Hellas, Perzen, Griekenland, Fundamenten Westerse Geschiedenis

Het verschil tussen ruimtelijke dimensies en een tijdsdimensie

Uitgelegd wordt waarom dimensies in ruimte en tijd van een andere soort zijn.

Werkstuk over Loverboys

Een werkstuk over loverboys. Hoofdvraag, deelvragen en conclusie. 5 Atheneum

De relatie tussen hechtingsstijlen en borderline persoonlijkheidsstoornis

Dit artikel onderzoekt hoe hechting in de kindertijd gerelateerd is aan de ontwikkeling van borderline persoonlijkheidsstoornis.

Over hotels

In dit artikel beschrijf ik wat er komt kijken bij het runnen van een hotel.

Uruzgan, een succes of niet?

Is het invallen van Afghanistan wel verstandig geweest. En had Nederland nou wel mee moeten doen? En wat hebben we nu eigenlijk bereikt in Uruzgan? Wat zijn precies de feiten? Dit zijn vragen die ik allemaal ga beantwoorden in mijn paper.

Aristoteles meets Tarantino: Inglorious Basterds

Een onderzoek naar Tarantino’s ‘Inglorious Basterds’ aan de hand van begrippen over de eenheid van plaats tijd en handeling van Aristoteles.

Chinese Muur spreekbeurt

Alles over de oorsprong de ontwikkeling van de Chinese Muur (ook wel de grote muur genoemd).

Onderzoeksmethode

samenvatting van onderzoeksmethode ´ogen doen onderzoek´.

Boekverslag - Vuil spel: Het systeem Armstrong

Schrijver: Pierre Ballester en David Walsh Titel: Vuil spel: Het systeem Armstrong Uitgever: No Monkey Business Aantal pagina’s: 250

De pilarenstructuur van Basel II

Dit artikel gaat uitgebreid in op de kenmerken en achtergrond van de pilarenstructuur van het Basel II akkoord

Volkenrecht - Genocide in Bosnië

Genocide in Bosnië wat 200.000 mensen het leven heeft gekost

Beschrijving van alle leden van het Nederlandse Koningshuis

Korte beschrijving van alle leden van het koningshuis

Wie was Giacomo Casanova?

een uitgebreid verslag over de historische figuur Giacomo Casanova en zijn leven.

Veranderende sociaal-economische omstandigheden in het Romeinse Rijk - 2e/3e voor Christus

Rome, Romeinse Rijk, Gaius, Gracchus, Albegna Vallei

Afblijven

In dit boekverslag beschrijf ik zo een beetje alles wat in het boek voorkomt.

Wat is Psychologie

De basisprincipes in de psychologie, van waarneming tot motivatie.