Kwalitatieve observaties


Publicatie datum:

In dit artikel wordt de kwalitatieve observatie beschreven.

Gesponsorde koppelingen

Wat is nu een kwalitatieve observatie, waartoe dient een observatie. En waar kan een leerkracht aan werken om de interactie tussen de leerkracht en het kind zo effectief mogelijk te maken. In dit artikel wordt hier op ingegaan.

Observeren in een leertheoretisch kader

Als we vanuit een leertheoretisch of gedragstherapeutisch kader werken, wil dat zeggen dan concreet waarneembaar gedrag het uitgangspunt is van onderzoek. Het gaat er bij de gedragstherapie niet om verborgen motieven of verlangens boven tafel te krijgen. Gedrag wordt bekeken in termen van eraan voorafgaand en erop volgend gedrag.

Uitgangspunten gedragstherapie

Al het gedrag is aangeleerd. Afleren kan gezien worden als variant van leren. Ongewenst gedrag moet worden vervangen door alternatief gedrag en dat moet worden aangeleerd. De omgeving speelt een belangrijke rol bij het ontstaan en instandhouden van gedrag. De gedragstherapie bestudeert de samenhang van het probleemgedrag met de omgeving.

Observeren dient verschillende doelen

  • zicht krijgen op het gedrag en op de factoren die invloed hebben op het gedrag.
  1. Om welk gedrag gaat het en hoe ziet het er precies uit?
  2. Na welke gebeurtenissen doet het gedrag zich vooral voor en in welke situaties
  3. Wat zijn de gevolgen van het gedrag
  • zicht krijgen in de mate waarin het gedrag voorkomt, nog voor er sprake is van enige behandeling. i. Men heeft dan een inschatting van de ernst van het probleem
  1. Aan de hand van deze voormetingen kan men tijdens en na de uitvoering van een gedragsbehandelingsprogramma, het effect van de interventies vaststellen

Afhankelijk van de vraagstelling staan er verschillende vormen van observatie/registratie tot onze beschikking:

  • observaties om het probleemgedrag of doelgedrag te concretisering (voorobservatie)
  • registratie door de leerkracht om te concretiseren in hoeverre hij last heeft van het probleemgedrag. (zelfregistratie)

Bij het observeren kunnen de volgende stappen worden genomen:

  1. beschrijven van het probleemgedrag
  2. besluiten om wel of niet een voorobservatie te doen
  3. kiezen voor tellen, meten van tijd of een intervalobservatie
  4. kiezen voor een continue observatie of steekproefobservatie
  5. uitvoeren van de observaties

Probleemgedrag kan gaan om:

  1. het gedrag dat afwezig is en dus nieuw aangeleerd moet worden
  2. gedrag dat men vaker van een leerling zou willen zien
  3. gedrag dat men minder vaak van een leerling zou willen zien
  4. op zich gewenst gedrag, dat echter op het verkeerde moment of in de verkeerde situatie wordt vertoond.

 Stappencyclus voor de aanpak van probleemgedrag

1. De signalering

Stap 1: De huidige leerling- of groepssituatie in kaart brengen

Stap 2: het te veranderen leerling- of groepsprobleemgedrag selecteren

2. De analyse

Stap 1: het probleemgedrag en het doelgedrag concreet omschrijven

Stap 2: een meetmethode kiezen en een basislijnobservatie maken

 Een basislijn van probleemgedrag maken, betekent de frequentie of duur van het gedrag in of buiten de klas via observatie vast stellen, terwijl er van enige behandeling nog geen sprake is. De basislijnobservatie bestaat dus uit een bundeling van tellingen of tijdmetingen van het gedrag op een aantal tijdstippen. Pas als er een aantal keer is geobserveerd, kan van een betrouwbare basislijn worden gesproken.

Het ABC schema

Antecedents – situatie en uitlokkende factoren

Behaviour – gedrag van de leerling

Consequences – gevolg (gedrag leerkracht, gedrag medeleerlingen)

Een plan van aanpak

Door een goede analyse kunnen we de samenhang tussen A- B- en C- factoren in kaart brengen. We weten wat de uitlokkende factoren zijn en wat de invloed is van de consequenties.

De analyse van de totale situatie stelt de leerkracht in staat om een van de volgende keuzen te maken”

  1. verandering van antecedente factoren
  2. verandering van de gevolgen
  3. veranderen van zowel de antecedente factoren als de consequenties.

De socialeonsersteuningstheorie van Van Lier voorziet in een nuttig kader om objectief te kijken naar contact en interactie. De sociale ondersteuning die de leerkracht kan bieden, moet de volgende drie componenten omvatten:

  1.  een affectieve component
  2. een gedragsregulerende component
  3. een informatieve conponent

In de analyse van de interactie tussen leerkracht en kind staan de volgende vijf interactieprincipes uit het VHT- begrippenkader centraal:”

  1. initiatief volgen.
  2. ontvangstbevestiging (is de reactie die u aan de ander geeft waardoor de ander merkt dat u hem gevolgd hebt)
  3. instemmend benoemen (dat wat het kind of de leerkracht doet, op prettige toon met woorden begeleiden, taal geven aan handelen en emoties)
  4. beurtverdeling
  5. leidinggeven

Profiel van een effectieve leerkracht

Een effectieve leerkracht:

  1. gebruikt grote signalen
  2. maakt goed gebruik van stem, mimiek en lichaamshouding
  3. maakt nadrukkelijk oogcontact
  4. geeft alertheidsignalen aan de leerling die terugzakt
  5. heeft een goede positie (kinderen moeten de leerkracht kunnen zien)
  6. houdt rekening met het tempo
  7. geeft eenduidige communicatie

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 15
Leden aangebracht: 2

Meer uit de categorie verslagen-scripties

Vrouwen praten te veel

Een artikel over de stelling 'vrouwen praten te veel', geschreven voor mijn studie.

Volkenrecht - De bouw van de muur door Israel op bezet Palestijns gebied

De bouw van de muur door Israel op bezet Palestijns gebied, is dit gerechtvaardigd of niet?

De geschiedenis van klassiek ballet

De ontwikkeling van klassiek ballet van toen tot nu

Algemene aspecten van observeren

Een korte omschrijving van veel voorkomende vormen van observaties.

Waarom wordt er met squat jump hoger gesprongen dan met een counter movement jump ?

In dit artikel wordt beschreven hoe het komt dat de spronghoogte gemeten bij counter movement jump, veel hoger is dan de spronghoogte bij een squat jump.

Confrontaties met onbekende cultuur: een korte geschiedenis

Dit artikel beschrijft hoe verschillende volken omgingen met onbekende volken

Boekverslag - Vuil spel: Het systeem Armstrong

Schrijver: Pierre Ballester en David Walsh Titel: Vuil spel: Het systeem Armstrong Uitgever: No Monkey Business Aantal pagina’s: 250

Kwantitatieve Observaties

Een korte uitleg over kwantitatieve observatie

Diagnostiek van cognitieve functies

cognitieve functies kort omschreven met de daarbij behorende tests

Moet de A4 worden doorgetrokken van Delft naar Schiedam?

In dit werkstuk wordt bekeken of de A4 moet worden doorgetrokken van Delft naar Schiedam aan de hand van 3 deelvragen.

Bronnen van Gemeenschapsrecht: Europees recht

Een korte samenvatting van Bronnen van Gemeenschapsrecht

Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht

Een kort Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht van de afgelopen 50 jaar

Boekverslag van Thuis in Europa van Raffaella Sarti

Geschiedenis van het dagelijks leven: trouwen, bruidsschatten, huizen met en zonder schoorsteen, kleding, koken, het wantrouwen naar het bad als gevolg van de pest, riolering of het gebrek daaraan, in het Europa van 1500 tot 1800.

Het Nederlandse strafsysteem

Leesverslag Sonny Boy

Een leesverslag van het boek Sonny Boy van Annejet van der Zijl. Atheneum 5

Onderzoeksmethode

samenvatting van onderzoeksmethode ´ogen doen onderzoek´.

Over hotels

In dit artikel beschrijf ik wat er komt kijken bij het runnen van een hotel.

Needs worden gecreeerd

Er wordt in dit artikel ingegaan op de stelling: Needs of behoeften van consumenten worden gecreeerd. Dit wordt gedaan vanuit het oogpunt van de producent.

Rapporteren en verslagleggen

Wat zijn de algemene principes bij het rapporteren.

Volkenrecht - Actuele situatie in Libië

Actuele situatie in Libië

Robin Hood

Een uitgebreid verslag over Robin Hood

Ontstaan monarchie in Nederland

Geschiedenis van de Nederlandse monarchie

Wie was Giacomo Casanova?

een uitgebreid verslag over de historische figuur Giacomo Casanova en zijn leven.

Waarom Turkije niet mag toetreden als lid van de EU!

Gaan EU en Turkije samen? Turkije mag onder geen voorwaarde toetreden tot de EU

De krijgsman en het ridderideaal

Dit artikel behandelt de ontwikkeling die het ridderschap heeft ondergaan in de middeleeuwen.