Kwalitatieve observaties


Publicatie datum:

In dit artikel wordt de kwalitatieve observatie beschreven.

Gesponsorde koppelingen

Wat is nu een kwalitatieve observatie, waartoe dient een observatie. En waar kan een leerkracht aan werken om de interactie tussen de leerkracht en het kind zo effectief mogelijk te maken. In dit artikel wordt hier op ingegaan.

Observeren in een leertheoretisch kader

Als we vanuit een leertheoretisch of gedragstherapeutisch kader werken, wil dat zeggen dan concreet waarneembaar gedrag het uitgangspunt is van onderzoek. Het gaat er bij de gedragstherapie niet om verborgen motieven of verlangens boven tafel te krijgen. Gedrag wordt bekeken in termen van eraan voorafgaand en erop volgend gedrag.

Uitgangspunten gedragstherapie

Al het gedrag is aangeleerd. Afleren kan gezien worden als variant van leren. Ongewenst gedrag moet worden vervangen door alternatief gedrag en dat moet worden aangeleerd. De omgeving speelt een belangrijke rol bij het ontstaan en instandhouden van gedrag. De gedragstherapie bestudeert de samenhang van het probleemgedrag met de omgeving.

Observeren dient verschillende doelen

  • zicht krijgen op het gedrag en op de factoren die invloed hebben op het gedrag.
  1. Om welk gedrag gaat het en hoe ziet het er precies uit?
  2. Na welke gebeurtenissen doet het gedrag zich vooral voor en in welke situaties
  3. Wat zijn de gevolgen van het gedrag
  • zicht krijgen in de mate waarin het gedrag voorkomt, nog voor er sprake is van enige behandeling. i. Men heeft dan een inschatting van de ernst van het probleem
  1. Aan de hand van deze voormetingen kan men tijdens en na de uitvoering van een gedragsbehandelingsprogramma, het effect van de interventies vaststellen

Afhankelijk van de vraagstelling staan er verschillende vormen van observatie/registratie tot onze beschikking:

  • observaties om het probleemgedrag of doelgedrag te concretisering (voorobservatie)
  • registratie door de leerkracht om te concretiseren in hoeverre hij last heeft van het probleemgedrag. (zelfregistratie)

Bij het observeren kunnen de volgende stappen worden genomen:

  1. beschrijven van het probleemgedrag
  2. besluiten om wel of niet een voorobservatie te doen
  3. kiezen voor tellen, meten van tijd of een intervalobservatie
  4. kiezen voor een continue observatie of steekproefobservatie
  5. uitvoeren van de observaties

Probleemgedrag kan gaan om:

  1. het gedrag dat afwezig is en dus nieuw aangeleerd moet worden
  2. gedrag dat men vaker van een leerling zou willen zien
  3. gedrag dat men minder vaak van een leerling zou willen zien
  4. op zich gewenst gedrag, dat echter op het verkeerde moment of in de verkeerde situatie wordt vertoond.

 Stappencyclus voor de aanpak van probleemgedrag

1. De signalering

Stap 1: De huidige leerling- of groepssituatie in kaart brengen

Stap 2: het te veranderen leerling- of groepsprobleemgedrag selecteren

2. De analyse

Stap 1: het probleemgedrag en het doelgedrag concreet omschrijven

Stap 2: een meetmethode kiezen en een basislijnobservatie maken

 Een basislijn van probleemgedrag maken, betekent de frequentie of duur van het gedrag in of buiten de klas via observatie vast stellen, terwijl er van enige behandeling nog geen sprake is. De basislijnobservatie bestaat dus uit een bundeling van tellingen of tijdmetingen van het gedrag op een aantal tijdstippen. Pas als er een aantal keer is geobserveerd, kan van een betrouwbare basislijn worden gesproken.

Het ABC schema

Antecedents – situatie en uitlokkende factoren

Behaviour – gedrag van de leerling

Consequences – gevolg (gedrag leerkracht, gedrag medeleerlingen)

Een plan van aanpak

Door een goede analyse kunnen we de samenhang tussen A- B- en C- factoren in kaart brengen. We weten wat de uitlokkende factoren zijn en wat de invloed is van de consequenties.

De analyse van de totale situatie stelt de leerkracht in staat om een van de volgende keuzen te maken”

  1. verandering van antecedente factoren
  2. verandering van de gevolgen
  3. veranderen van zowel de antecedente factoren als de consequenties.

De socialeonsersteuningstheorie van Van Lier voorziet in een nuttig kader om objectief te kijken naar contact en interactie. De sociale ondersteuning die de leerkracht kan bieden, moet de volgende drie componenten omvatten:

  1.  een affectieve component
  2. een gedragsregulerende component
  3. een informatieve conponent

In de analyse van de interactie tussen leerkracht en kind staan de volgende vijf interactieprincipes uit het VHT- begrippenkader centraal:”

  1. initiatief volgen.
  2. ontvangstbevestiging (is de reactie die u aan de ander geeft waardoor de ander merkt dat u hem gevolgd hebt)
  3. instemmend benoemen (dat wat het kind of de leerkracht doet, op prettige toon met woorden begeleiden, taal geven aan handelen en emoties)
  4. beurtverdeling
  5. leidinggeven

Profiel van een effectieve leerkracht

Een effectieve leerkracht:

  1. gebruikt grote signalen
  2. maakt goed gebruik van stem, mimiek en lichaamshouding
  3. maakt nadrukkelijk oogcontact
  4. geeft alertheidsignalen aan de leerling die terugzakt
  5. heeft een goede positie (kinderen moeten de leerkracht kunnen zien)
  6. houdt rekening met het tempo
  7. geeft eenduidige communicatie
Gesponsorde koppelingen

Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 15
Leden aangebracht: 2

Meer uit de categorie verslagen-scripties

Beschrijvende observatie

Een korte uitleg van de werking van een beschrijvende observatie.

Van Lood naar Goud.....

De geschiedenis van de alchemie, de voorloper van de hedendaagse scheikunde en natuurkunde.

Het buitenlands beleid van Groot-Brittannie en Frankrijk na de Vrede van Utrecht

In dit artikel wordt kort het buitenlands beleid van Frankrijk en Groot-Brittannie na de Vrede van Utrecht beschreven.

Controleleer - Accountantscontrolerisico - een inleiding

Een korte samenvatting van de begrippen bij het accountantscontrolerisico.

De Amerikaanse burgeroorlog

Hierin Beschrijf ik hoe de Amerikaanse burgeroorlog verliep

De orthopedagoog

Wat is nu precies een orthopedagoog en wat is zijn werkveld.

Weitz filosofische opvattingen

korte omschrijving van de filosofie van Weitz

Volkenrecht - Het Nicaragua arrest

Een beschrijving van het Nicaragua arrest.

Wat is de relatie tussen politiek en economie in het Klassieke Athene?

In dit artikel wordt het verband tussen de politiek en economie in het Klassieke Athene besproken

Over hotels

In dit artikel beschrijf ik wat er komt kijken bij het runnen van een hotel.

Visie op goed spellingsonderwijs

In dit artikel geef ik aan wat mijn visie op goed spellingsonderwijs is a.d.h.v. verscheidende artikelen.

De mens als machine

Verslag voor wijsgerige vorming over de holistische kijk op de mens.

Diagnostiek van cognitieve functies

cognitieve functies kort omschreven met de daarbij behorende tests

Atheense economie: land, arbeid en specialisatie

In dit artikel wordt beschreven welke rollen land, arbeid en specialisatie speelden in de Oude Atheense economie

Wir haben es nicht gewusst

Betoog over het onethisch handelen van de kerk na het aan het licht komen van verschillende zedenmisdrijven

De relatie tussen hechtingsstijlen en borderline persoonlijkheidsstoornis

Dit artikel onderzoekt hoe hechting in de kindertijd gerelateerd is aan de ontwikkeling van borderline persoonlijkheidsstoornis.

Onderzoeksmethoden en technieken

In dit artikel zal ik verschillende methoden en technieken om onderzoek te doen belichten.

Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht

Een kort Historisch overzicht en ontwikkelingen van het Europees recht van de afgelopen 50 jaar

Walton Kendall

Een korte beschrijving van de filosofie van Walton Kendall.

Humanitaire interventie: Franse interventie in het Centraal Afrikaans keizerrijk (1979), Deel III

Bokassa, Centraal-Afrikaanse Republiek, Essay, Geschiedenis, Humanitaire Interventie

Stagebrief schrijven

Vind hier informatie hoe je een stagebrief kunt schrijven. Inleiding, middenstuk en slot.

Lucius Annaeus Seneca

Een korte beschrijving van het leven en werk van Lucius Annaeus Seneca

The deer Hunter

Dit is een verslag van de film The deer Hunter

Volkenrecht - Het Gabcikovo arrest

Het conflict over de bouw van een installatie complex op de Donau

Asielrecht van Afghaanse Vrouwen

wanneer komen Afghaanse vrouwen in aanmerking voor asiel in Nederland?