Literatuur


Publicatie datum:

verslag over litratuur

Gesponsorde koppelingen

1500 tot 1570 was een moeizame periode van worstelen met de taal en experiment zoals het sonnet. Sir Thomas Wyatt en Henry Howard schiepen voorwaarden voor gedichten en toneelstukken van Christopher Marlowe, William Shakespear

Gesponsorde koppelingen

Proza: werd gebruikt om religieuze standpunten uiteen te zetten, om polemieken te voeren en om de geschiedenis van het koninkrijk te schrijven(Holinshed, Chronicles) om de toekomst te schetsen (Thomas More, Utopia). Het woord God kreeg een definitieve vorm in de Kings James Version van de bijbel. Ook hoeren, pooiers oplichters dronkenlappen kregen vorm.

Poëzie:
1500 tot 1570 was een moeizame periode van worstelen met de taal en experiment zoals het sonnet. Sir Thomas Wyatt en Henry Howard schiepen voorwaarden voor gedichten en toneelstukken van Christopher Marlowe, William Shakespear; geniale volksdichters.
Onder Stuart werd de invloed van Barok merkbaar. Optimische van de natie onder Elizabeth, bereikte een climax in  Edmund Spensers gedicht “The Faerie Queene” wat bij John Donne plaats maakte  voor individuele expressie van een gevoel van onbehagen over de instorting van het Elizabethaanse rijk.  John Milton: Paradise Lost: epos dat alles voorgaande klassieke en middeleeuwse epiek moest overtreffen

Toneel: Het Elizabethaanse theater combineerde de middeleeuwse tradities(duivels, clowns, acrobatiek, zang en dans) met klassieke vormen en discipline(tragedies, komedies)  Poor Laws(1575) brachten het toneel in stroomversnelling, deze wetten verboden het rondzwerven en dwongen de theatergezelschappen een vaste standplaats te zoeken en theaters voor permanent gebruik te bouwen. Omdat iedereen het theater bezocht werden op vermakelijke wijze, morele, religieuze en politieke kwesties aan de orde gesteld.  Succesvolle toneelschrijvers waren professionals die een scherp oog en oor hadden voor wat het gewone volk aansprak.

Marlow en Shakespeare waren van eenvoudige komaf, hun school opleiding had hun vertrouwd gemaakt met het denkbeeld van de renaissance ook met de klassie schrijvers en vormen en regels van het klassieke toneel. Via aristrocratische beschermheren(Sir Henry Howard) op de hoogte wat er gaande was in hogere kringen en dus ook bekend met zijn Blank Verse.

Sir Thomas Wyat: Probeerde als eerste Engelse dichter de sonnetten van Petrarca  in het Engels te vertalen of te bewerken. En te voldoen aan de strakke formele en inhoudelijke eisen van het petrarkistische sonnet: twee strofen van elk 4 regels ( twee kwatrijnen --> Octaaf) en twee strofen van elk drie regels (twee terzetten --> sextet) Met maximaal vijf rijmwoorden in het rijmschema ABBA ABBA CDE CDE of ABBA ABBA CDD CEE; hopeloze liefde van een minnaar voor een onbereikbare geliefde/hemelse schoonheid.

 Henry Howard, Earl of Surrey  experimenteerde met het petrarkistiche sonnet en ging daar vrijer mee oom.  Hij verwierp de toegestane maximum van vijf rijmklanken en in Aeneas liet hij de rijmklanken achterwegen en gebruikte Blank Verse; niet rijmende, tienlettergrepige versregels in een jambisch ritme. Was het midden van spreektaal en dichttaal en werd gebruikt bij toneel Vb: it was then night:

the sound and quiet sleep
Had trough the eart the wearied bodies caught
The woods, the raging seas were fallen to rest

William Shakespeare  Liet zich inspireren door Wyatt en Howard, maar ontwikkelde veel vrijere Engelse/Shakespearesonnet Engels sonnet bestaat uit 3 strofe van 4 regels(3 kwatrijnen) en een strofe van twee regels.  Het gebruikte zevenrijmklanken. Hoofse liefde werd vervangen door minder verheven en natuurlijke vorm van liefde. De liefde kwam van haar hoofse voetstuk. Z'n sonnetten werden gebundeld in1609, met drie hoofdpersonen jonge blonde aristocraat, rijpe donkere vrouw,  rivaliserende dichter. Shakespeare was in staat om alle aspecten van intermenselijk contact te behandelen(verliefdheid, vriendschap, ontrouw etc)

Shakespeares schreef om kassuccessen af te leveren. Hij werkte in alle bestaande toneelgenres en gaf het publiek wat het wilde. Hij bewijst dat het in feite de lezer/toeschouwer is die betekenis toekent aan een tekst, mits de schrijver hem daartoe uitnodigt en instaat stelt. Richard III(1597) (meest gespeelde toneelstuk) is een goed voorbeeld wat word bepaald door de tijd waarin hij leefde maar de hoofdfiguur uitnodigt. Henry Tudor Richard III had een wettig gekroonde en gezalfde koning gedood en zijn hand tegen gods vertegenwoordiger op aarde opgeheven. De Tudors hadden er baat bij om Richard III af te schilderen als een duivelse bultenaar met de boekdrukkunst. Thomas More legde het fundament voor de officiele tudor lezing in history of king richard III (1518 )  Dit was shakespeares belangrijkste bron voor zijn toneelversie.

 Christopher Marlowep was een dichter en toneelschrijver met contacten in de wereld van

spionage en geheime genootschappen. Hij probeerde uit hoever een intellectueel en professioneel

schrijver kon gaan. Zijn dood word betwist of het een dronkenmans daad was of een geheime agent die uit de weg is geruimd(vermoord bij een ruzie over een drankrekening). Beroemdste toneelstuk  Doctor Fautus;  beheerst alle kennis maar wil voor het goed van de mensheid nog verder gaan

verder gaan en goddelijke kennis en macht vergaren, met zwarte magie tovert hij de duivel. In ruil voor zijn ziel krijgt hij gedurende 24 jaar alwetendheid en eeuwige jeugd. Een diepgelovige oude man wijst hem erop dat het nog niet te laat is en Fautus nog steeds godvergiffenis kan krijgen en zijn ziel kan redden, als hij ophoudt met zn duivelse praktijken. Hij slaat de waarschuwingen in de wind tot het te laat is.

 John Donne en de Metaphysicals  In de barok werd het middeleeuwse memento mori vervangen door carpe diem, aantal dichters gingen die gedachte in hun werk uit te dragen. Donne en Andrew Marvell probeerde de preutse geliefden te verleiden met variaties op het argument, geniet nu, morgen kan het te laat zijn. Hun belangrijkste middel was het conceit; een beeld, een vergelijking of gedachtegang waarin ogenschijnlijk onverenigbare zaken met geweld bij elkaar worden gebracht(the forcible yoking tohether of heterogeneous objects) Vanwege hun gebruik van logica, paradoxen,filosofische(metafysische) argumenten worden de barok dichters ook wel metaphysical poets genoemd.  Voorbeeld conceit: "A Valediction: Forbidding Mourning 1633" Om een geliefde te troosten vanwege zn vertrek naar het buitenland vergelijkt hij hun relatie met een passer. Na mislukte carrière aan het hof koos hij voor de kerk. Hij werd beroemd om zijn vurige preken en overpeinzingen(meditations). In zn religieuze proza gebruikt hij dezelfde technieken als in zijn jeugdgedichten.

 John Milton  schreef met paradise lost een epos dat alle voorgaande epiek zou overtreffen. Doel: justify the ways of God to men. Hij schrijft in blank verse. Het gedicht moet hardop worden gelezen  voor de orgelachtige en statige muzikaliteit. Omdat de zinsconstructie op Latijn is geïnspireerd is niet eenvoudig maar loont wel.

 De hoofdfiguur van paradise lost is Satan, de engel die zich uit trots tegen god keert en verbannen wordt uit de hemel. De climax van zijn pogingen is de scene waarin Satan, in gedaante van een slang, eva verleidt  om een appel van 'boom van de kennis van goed en kwaad' te eten wat god uitdrukkelijk verboden heeft.


Auteursinformatie


Geschreven artikelen: 2
Leden aangebracht: 0

Meer uit de categorie verslagen-scripties

Lucius Annaeus Seneca

Een korte beschrijving van het leven en werk van Lucius Annaeus Seneca

Smart formuleren van persoonlijke leerdoelen..Hoe doe je dat?

Een aantal voorbeelden van SMART geformuleerde leerdoelen uit een HBO werkveld verslag.

Afblijven

In dit boekverslag beschrijf ik zo een beetje alles wat in het boek voorkomt.

Taalverwerving - Theorieen

Van Lood naar Goud.....

De geschiedenis van de alchemie, de voorloper van de hedendaagse scheikunde en natuurkunde.