Verkoop ik mijn onderneming?
Persoonlijke motivatie en gevoelens van de ondernemer bij een bedrijfsoverdracht
Voor veel ondernemers komt er een moment dat zijn/haar bedrijf wordt overgedragen. Dit kan om uiteenlopende redenen van belang zijn voor de contimuïteit van de onderneming. Overleven in een veranderende markt, leeftijd van de ondernemer, verbreding van de activiteiten, schaalvergroting enzovoort. Dit zijn zakelijke en beredeneerde argumenten die vaak voortvloeien uit een analyse van de huidige situatie en het maken van plannen voor de toekomst. Er wordt echter weinig nagedacht over wat een dergelijke stap voor het effect van een dergelijke stap op het gemoed van de ondernemer.
En dan is het zo ver. Na maanden of misschien wel jaren ven negeren, wegdrukken en overwegen hebt u met enkele vertrouwenspersonen een analyse gemaakt van uw onderneming. U stelde onder meer vast wat tot nu toe is bereikt en hoe dit tot stand is gekomen, waar u staat in de markt en hoe sterk uw positie is. Vervolgens is een route uitgestippeld die de komende jaren bewandeld moet worden om die positie minimaal te handhaven. Vernieuwen, investeren, marktpenetratie, verbreden of verdiepen... Een hele klus. Maar wie moet dat gaan doen, wie moet al die maatregelen plannen, uitvoeren, controleren? U bent inmiddels al eventjes de middelbare leeftijd gepasseerd. Weliswaar heeft u nog de passie en het enthousiasme maar niet meer het tempo en uithoudingsvermogen van tien jaar geleden. Toch moeten er voor de continuïteit van de onderneming knopen worden doorgehakt en maatregelen genomen die veel energie eisen.
Het zet u serieus aan het denken over het vervolg. Is het niet eens tijd om het vlaggetje over te dragen aan de jongere generatie? Of eens te gaan praten met die enthousiaste manager die eigenlijk al een tijdje op het vinkentouw zit om uw rol over te nemen? Is het bedrijf überhaupt interessant voor een strategische overname. Nieuwe vragen dienen zich aan en nieuwe twijfels borrelen op. Wat nu? Op aanraden van een collega uit de branche wordt een ervaren en kundige overnamespecialist geëngageerd. Deze gaat zorgvuldig met het proces om. Eerst wordt bezien welk scenario de voorkeur heeft. Gaan we voor een management buy out of is management buy in een optie. Of is het voor het veiligstellen van de toekomst beter om een sterke strategische partner te zoeken? Als de keuze is gemaakt begint de adviseur met het verkoopklaar maken van de onderneming. Organisatorisch worden aanpassingen gemaakt die het uitstappen van de directeur/eigenaar mogelijk maken. Verantwoordelijkheden worden verlegd en zo nodig nieuwe mensen aangetrokken. De juridische structuur wordt aangepast om een overname fiscaal zo glad mogelijk te laten verlopen en zo voort. U wilt een vlekkeloze overgang met een maximaal rendement. De voorbereidingen en de voltrekking van het proces gebeuren in "vertrouwelijke" sfeer om de toeleveranciers en afnemers niet te verontrusten met de op handen zijnde overname. En nog minder is het wenselijk dat er onrust ontstaat onder het personeel.
Al met al gebeurt er heel veel rond en met uw onderneming. De vraag is echter wat dit proces doet met u, de ondernemer. Wat zijn de diepere gevoelens die bij u spelen. Neem het personeel, dat is u al meer dan twintig jaar trouw, is door u aangenomen, begeleid en gevormd. U heeft een band met bijna iedere individuele werknemer. Ze respecteren u, zien u als "de baas". Dit geldt ook voor uw omgeving, vriendenkring, familie en zakenrelaties. Nu bent u nog de gerespecteerde eigenaar van de onderneming die door u is neergezet en vormgegeven. Hoe zal men tegen u aankijken als het niet meer ùw onderneming is? Hoe kijkt u tegen uzelf aan als u geen eigenaar meer bent, als u geen zeggenschap meer heeft? Wat gebeurt er met uw ego?
Het kan u als ondernemer benauwen te bedenken dat "uw" bedrijf straks niet meer van u is. Dat anderen beslissingen nemen waar u het niet helemaal of helemaal niet mee eens bent. Weliswaar is een van de criteria voor de overnemende partij dat zijn filosofie en plannen onomstotelijk de intentie nastreven de onderneming te continuëren en op een hoger plan te brengen. Ook al heeft de nieuwe eigenaar een andere visie en stuurt een kant uit die u niet zou kiezen. Tevens gaat u zich realiseren dat zakenrelaties opeens geen zakenrelaties meer zijn maar "slechts" kennissen. U wordt niet meer uitgenodigd op recepties of bij bijzondere gelegenheden. Uw vrienden kijken mogelijk heel anders tegen u aan en het bestuur van de sportclub van uw kinderen ziet in u niet meer de potentiële sponsor. Er verandert dus heel veel en daar moet u op voorbereid zijn. Van belang is dat u als ondernemer uw familie, vrienden en werknemers met vertrouwen tegemoet kunt blijven treden. Respect afdwingen door aan te tonen dat u de moed heeft om deze belangrijke stap te nemen in de overtuiging dat dit de juiste beslissing is voor de continuïteit van de onderneming.
Een andere reden voor een goede mentale voorbereiding op een verkoop is uw houding in het overnameproces. De eerste gesprekken met potentiële kopers worden door de adviseur gevoerd. Maar er komt een moment dat u als ondernemer persoonlijk betrokken wordt bij de onderhandelingen. Een ondernemer die overtuigd achter de overname staat, zijn onderneming neerzet en zekerheid uitstraalt is een toegevoegde waarde in het proces. En dat vertrouwen in een gezonde onderneming en het nemen van de juiste beslissing brengt u in de eindfase van de onderhandelingen ook over op de werknemers. Uw overtuiging zal hen uw beslissing doen respecteren en ondersteunen. U geeft hen vertrouwen in een goede toekomst voor de onderneming en daarmee een goede toekomst voor hen zelf. Het is uiteraard een essentieel argument tijdens de onderhandelingen omdat het bedrijf in belangrijke mate afhankelijk is van gemotiveerde werknemers die achter de overname staan.
Dit zijn slechts enkele van de belangrijke redenen waarom de goede adviseur niet alleen de onderneming maar ook de ondernemer "verkoopklaar" moet maken. Wij weten uit ervaring dat veel transacties zakelijk heel geslaagd zijn maar voor de ondernemer onnodig jaren van naweeën veroorzaken.
Raamsdonk is een mooi, idyllisch dorp. het biedt de omstandigheden om belangrijke beslissingen in alle rust te overwegen. In deze omgeving begeleidt Hof Advies al bijna vijftien jaar aan bedrijfstransacties in alle aspecten en naar optimale resultaten.
